LA DIVINA COMMEDIA The Divine Comedy Die Goettliche Komoedie Jumalainen näytelmä La Divina Comèdia INFERNO INFERNO Die Hoelle Helvetti Prima Cantica: Infièr Inferno · Canto I Inferno: Canto I Erster Gesang Ensimmäinen laulu Cjant Prin Nel mezzo del cammin di nostra vita Midway upon the journey of our life Auf halbem Weg des Menschenlebens fand Elomme vaelluksen keskitiessä A metàt strada dal nustri lambicà mi ritrovai per una selva oscura, I found myself within a forest dark, ich mich in einen finstern Wald verschlagen, ma harhaelin synkkää metsämaata mi soj cjatàt ta un bosc cussì scur ché la diritta via era smarrita. For the straightforward pathway had been lost. Weil ich vom rechten Weg mich abgewandt. polulta oikealta poikenneena. che'l troj just i no podevi pì cjatà. Ahi quanto a dir qual era è cosa dura Ah me! how hard a thing it is to say Wie schwer ist's doch, von diesem Wald zu sagen, Ah, raskasta on sanoa kuink' oli A contàlu di nòuf a è propit dur: esta selva selvaggia e aspra e forte What was this forest savage, rough, and stern, Wie wild, rauh, dicht er war, voll Angst und Not; tuo salo kolkko, autio ja sankka! stu post salvàdi al sgrifàva par dut che nel pensier rinova la paura! Which in the very thought renews the fear. Schon der Gedank' erneuert noch mein Zagen. Sit' aatellessa vielä muisti säikkyy. che al pensàighi al fa di nòuf timour! Tant' è amara che poco è più morte; So bitter is it, death is little more; Nur wenig bitterer ist selbst der Tod; Ei kaameampi itse kalma liene; Che colp amàr! Murì a l'era puc pi brut! ma per trattar del ben ch'i' vi trovai, But of the good to treat, which there I found, Doch um vom Heil, das ich drin fand, zu kuenden, mut koska hyvää myös ma löysin sieltä, Ma par tratà dal ben chi'ai cjatàt dirò de l'altre cose ch'i' v'ho scorte. Speak will I of the other things I saw there. Sag' ich, was sonst sich dort den Blicken bot. kuvata muutkin tahdon tapaamani. i parlarài dal altri chi'ai jodùt. Io non so ben ridir com' i' v'intrai, I cannot well repeat how there I entered, Nicht weiss ich, wie ich mich hineingewunden, En tiedä, kuinka tuonne tullut olin; I no saj propit coma chi soj entràt: tant' era pien di sonno a quel punto So full was I of slumber at the moment So ganz war ich von tiefem Schlaf berueckt, niin horroksissa ollut lien ma silloin, cun chel gran sùn che in chel moment i vèvi, che la verace via abbandonai. In which I had abandoned the true way. Zur Zeit, da mir der wahre Weg verschwunden. kun jätin, koito, tien ma todellisen. la strada justa i vèvi bandonàt. Ma poi ch'i' fui al piè d'un colle giunto, But after I had reached a mountain's foot, Doch bis zum Fuss des Huegels vorgerueckt, Mut päästyäni juureen kummun, missä Necuàrt che in riva in su i zèvi là dove terminava quella valle At that point where the valley terminated, Der an dem Ende lag von jenem Tale, tuo laakso loppui, jonka kauhistukset propit la ca finiva la valàda-- che m'avea di paura il cor compunto, Which had with consternation pierced my heart, Das mir mit schwerer Furcht das Herz gedrueckt, sydämen multa oli lävistäneet, se tremaròla tal còu chi sintèvi-- guardai in alto e vidi le sue spalle Upward I looked, and I beheld its shoulders, Schaut' ich empor und sah, den Ruecken male ma ylös katsoin: vuoren huippu hohti in alt jodùt i'ai la so spalàda vestite già de' raggi del pianeta Vested already with that planet's rays Ihm der Planet, der uns auf jeder Bahn säteissä tuon jo tähden, kaikki joka vistìda belzà dai rajs dal pianèta che mena dritto altrui per ogne calle. Which leadeth others right by every road. Gerad zum Ziele fuehrt mit feinem Strahle. jokaista tietä ohjaa oikeahan. cal mena i àltris dres pa la so strada. Allor fu la paura un poco queta, Then was the fear a little quieted Da fingen Angst und Furcht zu Schwinden an, Tyventyi silloin hiukan pelko multa, Mancu pòura alòra--maladèta-- che nel lago del cor m'era durata That in my heart's lake had endured throughout Die mir des Herzens Blut erstarren machten, mi pauhas sydämeni järvell' äsken, che dentri tal còu mi veva duràt la notte ch'i' passai con tanta pieta. The night, which I had passed so piteously. In jener Nacht, da Grausen mich umfah'n. kun vietin kauhun yötä kaameata. la not di dolòu fin ta sta mèta. E come quei che con lena affannata, And even as he, who, with distressful breath, Und so wie atemlos, nach Angst und Schmachten, Mut niinkuin se, mi vielä huohottaen E coma chel che cuj so sfuàrs da mat uscito fuor del pelago a la riva, Forth issued from the sea upon the shore, Schiffbruechige vom Strand, entfloh'n der Flut, mereltä päässyt juur' on rantamalle a lè rivàt da l'onda a la riva si volge a l'acqua perigliosa e guata, Turns to the water perilous and gazes; Starr rueckwaerts schauend, ihren Grimm betrachten; ja katsoo taapäin vettä vaarallista; al vuàrda di nòuf il perìcul scjampàt, così l'animo mio, ch'ancor fuggiva, So did my soul, that still was fleeing onward, So kehrt' ich, noch mit halberstorbnem Mut, niin sielunikin, hädissänsä vielä, cussì jo cu la mìns ca mi bulìva si volse a retro a rimirar lo passo Turn itself back to re-behold the pass Mich jetzt zurueck, nach jenem Passe sehend, taa kääntyi katsomahan paikkaa, joka mi soj voltàt davòu a vuardà il pàs che non lasciò già mai persona viva. Which never yet a living person left. Der jeglichem verloescht des Lebens Glut. ei salli elää kenenkään. Kun olin che maj, ma maj, a la lasàt zent viva. Poi ch'èi posato un poco il corpo lasso, After my weary body I had rested, Und, etwas ausgerastet, weitergehend, ruumistain väsynyttä virkistänyt, Dopo èsimi riposàt dal strapàs ripresi via per la piaggia diserta, The way resumed I on the desert slope, Waehlt' ich bergan den Weg der Wildnis mir, taas nousin vuoren jylhän jyrkännettä mi soj metùt a zi su pa la riva sì che 'l piè fermo sempre era 'l più basso. So that the firm foot ever was the lower. Fest immer auf dem tiefern Fusse stehend. alemman aina lujaan lyöden jalan. si che il piè fer a l'era sèmpri il pì bas. Ed ecco, quasi al cominciar de l'erta, And lo! almost where the ascent began, Sieh, beim Beginn des steilen Weges schier, Mut katso! Vuorenrinteen alkupäässä Vàrda tu, ta la culìna, viva una lonza leggera e presta molto, A panther light and swift exceedingly, Bedeckt mit buntgeflecktem Fell die Glieder, sai siro, nopsa pantteri mua vastaan, una lins tant svelta e lizerùta che di pel macolato era coverta; Which with a spotted skin was covered o'er! Gewandt und sehr behend ein Panthertier. min verho oli talja täplikkäinen. cu' na pièl maciàda ca la vistìva e non mi si partia dinanzi al volto, And never moved she from before my face, Nicht wich's von meinem Angesichte wieder, Ei väistynyt se eestä silmieni; davànt di me dut ta'un colp a si bùta anzi 'mpediva tanto il mio cammino, Nay, rather did impede so much my way, Und also hemmt es meinen weitern Lauf, ja siihen määrään esti tieni, että e tant intrìc a mi'a dat sta trapèla ch'i' fui per ritornar più volte vòlto. That many times I to return had turned. Dass ich mich oefters wandt' ins Tal hernieder. jo monta kertaa taaksepäin ma käännyin. ch'in davòu quasi mi'a fat zì, la bruta! Temp' era dal principio del mattino, The time was the beginning of the morning, Am Morgen war's, die Sonne stieg itzt auf, Ol' aika aamun varhaisen. Nous Päivä In ta sta matìna amòndi bièla e 'l sol montava 'n sù con quelle stelle And up the sun was mounting with those stars Von jenen Sternen, so wie einst, umgeben, taivaalle kaikkein niiden tähtein kanssa, al zeva su'l sorèli cun che stèlis ch'eran con lui quando l'amor divino That with him were, what time the Love Divine Als Gottes Lieb' aus oedem Nichts herauf jotk' oli seurassaan, kun ensi kerran ch'èrin cun lui quànt che l'amòu divìn 'la mosse di prima quelle cose belle; At first in motion set those beauteous things; Die schoene Welt berief zu Sein und Leben; loi Taivaan Rakkaus kiertoansa käymään movùt par prin dutis che robis bièlis; sì ch'a bene sperar m'era cagione So were to me occasion of good hope, So ward mir Grund zu guter Hoffnung zwar nää kauniit kappaleet. Siks syyn jo luulla cussì che i vèvi razòn di sperà di quella fiera a la gaetta pelle The variegated skin of that wild beast, Durch jenes Tieres heitres Fell gegeben pedosta hyvää kaunis-karvaisesta da la lìnsa dal pèl pituràt e lìs l'ora del tempo e la dolce stagione; The hour of time, and the delicious season; Und durch die Fruehstund' und das junge Jahr soi aika armas vuorokauden, vuoden. cul timp e'l dòls da la stagiòn ca l'èra; ma non sì che paura non mi desse But not so much, that did not give me fear Doch so nicht, dass in mir nicht Furcht sich regte, Mut silti ollut taas en säikkymättä, ma'i no savèis se pòura ca mi'a fàt la vista che m'apparve d'un leone. A lion's aspect which appeared to me. Als furchtbar mir ein Leu erschienen war. kun näön uuden, jalopeuran, näin ma; la vista di un leòn che da la sièra Questi parea che contra me venisse He seemed as if against me he were coming Es schien, dass er sich gegen mich bewegte, tuo ilmestyi ja tuli vastahani ben cùntra di me si veva slancjàt con la test' alta e con rabbiosa fame, With head uplifted, and with ravenous hunger, Mit hohem Haupt und mit des Hungers Wut, päin pystyin, nälästä niin raivokkaana, cul cjavòn alt e una fàn rabiòsa sì che parea che l'aere ne tremesse. So that it seemed the air was afraid of him; So dass er Schrecken, schien's, der Luft erregte. tuost' että ilma tuntui vapisevan. che l'ariùta stèsa a veva tremàt. Ed una lupa, che di tutte brame And a she-wolf, that with all hungerings Auch eine Woelfin, welche jede Glut Ja suden näin, mi laihuudessaan näytti E una lupa di sigùr bramòsa sembiava carca ne la sua magrezza, Seemed to be laden in her meagreness, Der Gier durch Magerkeit mir schien zu zeigen, himojen kaikellaisten täyttämältä; par via da la so gran magrèsa e molte genti fé già viver grame, And many folk has caused to live forlorn! Die schon auf viele schweren Jammer lud. se monen elämän jo katkeroitti. --a cui ghi la vèvia fata pelòsa?-- questa mi porse tanto di gravezza She brought upon me so much heaviness, Vor dieser musste so mein Mut sich neigen Tuo niin mun toperrutti kammollansa, a mi a mi era di tanta gravèsa con la paura ch'uscia di sua vista, With the affright that from her aspect came, Aus Furcht, die bei dem Anblick mich durchbebt, näkönsä jota mulle huokui, että cul teròu cal vegnèva fòu dai so vùj ch'io perdei la speranza de l'altezza. That I the hope relinquished of the height. Dass mir die Hoffnung schwand, zur Hoeh'n zu steigen. kadotin toivon päästä kukkulalle. che vìa lui il sperà da l'altèsa! E qual è quei che volontieri acquista, And as he is who willingly acquires, Wie der, der eifrig zu gewinnen strebt, Ja kuin on voiton kilpa jollakulla E coma chel ca'l crompa robis par lùi, e giugne 'l tempo che perder lo face, And the time comes that causes him to lose, Wenn zum Verlieren nun die Zeit gekommen, ja saapuu aika häviönkin hälle, fin cal rìva il momènt cal pièrt su dut che 'n tutti suoi pensier piange e s'attrista; Who weeps in all his thoughts and is despondent, In Kuemmernis und tiefem Bangen lebt; min mieli murtuu, sydän itkee silloin, al stenta a cròdighi, coma i mùi; tal mi fece la bestia sanza pace, E'en such made me that beast withouten peace, So machte dieses Untier mich beklommen; niin mulle peto rauhaton tuo teki, cussì i eri restàt jò ta chel trojùt che, venendomi 'ncontro, a poco a poco Which, coming on against me by degrees Von ihm gedraengt, musst' ich mich rueckwaerts zieh'n mi käyden vastahani verkallensa parsè che'l nemàl sensa nisuna pàs mi ripigneva là dove 'l sol tace. Thrust me back thither where the sun is silent. Dorthin, wo nimmer noch der Tag entkommen. mun tunki sinne, kuss' on Päivä vaiti. mi feva zì'n ju, la che'l sorèli 'lè mut. Mentre ch'i' rovinava in basso loco, While I was rushing downward to the lowland, Als ich zur Tiefe niederstuerzt' im Flieh'n, Alemma noin kun aina vierin, sattui Intànt chi mi ruvinàvi la a bas dinanzi a li occhi mi si fu offerto Before mine eyes did one present himself, Da war ein Wesen dorten zu erkennen, silmiini miesi, jolta vaitiolo davànt daj vùi a no mi'èse capitàt chi per lungo silenzio parea fioco. Who seemed from long-continued silence hoarse. Das durch zu langes Schweigen heiser schien. jo pitkä näytti kielen kangistaneen. chel chi lu vin scoltàt puc tai timps pasàs. Quando vidi costui nel gran diserto, When I beheld him in the desert vast, Ich rief, sobald ich's nur gewahren koennen Tuon koska erämaassa autiossa Cuànt che lui di front di me a si a mostràt "Miserere di me", gridai a lui, "Have pity on me," unto him I cried, In grosser Wildnis: "O erbarme dich, ma näin, "Mua sääli", hälle huusin, "kuka "Miserere di me," i ghi'ai sigàt, "qual che tu sii, od ombra od omo certo!". "Whiche'er thou art, or shade or real man!" Du, seist du Schatten, seist du Mensch zu nennen." lienetkin, ihminen tai varjo vainen!" "se sòtu tu, ombrèna o omp fàt?" Rispuosemi: "Non omo, omo già fui, He answered me: "Not man; man once I was, Und jener sprach: "Nicht bin, doch Mensch war ich; Hän vastas: "Olin ihminen, en ole, E lui cussì: "No omp; omp i soi za stàt, e li parenti miei furon lombardi, And both my parents were of Lombardy, Lombarden waren die, so mich erzeugten, mun oli taatto, maammo Mantovasta, e i mes a èrin ducju dòi lombàrs; mantoani per patrïa ambedui. And Mantuans by country both of them. Und beide priesen Mantuaner sich. isäini luita maa Lombardian painaa. tant l'un che l'altri bon mantovàn lè stat. Nacqui sub Iulio, ancor che fosse tardi, 'Sub Julio' was I born, though it was late, Eh', spaet, die Roemer sich dem Julius beugten, _Sub Julio_ ma synnyin, vaikka myöhään, Nasùt sub Jùlio, èncja se un puc tars, e vissi a Roma sotto 'l buono Augusto And lived at Rome under the good Augustus, Sah ich das Licht, sah des Augustus Thron, näin hyvän Augustuksen aikaan Rooman i ai vivùt a Roma sot il bon Augùst nel tempo de li dèi falsi e bugiardi. During the time of false and lying gods. Zur Zeit der Goetter, jener Trugerzeugten. jumalten vääräin vielä vallitessa. tal timp dai dìus dùcius fals e busiàrs. Poeta fui, e cantai di quel giusto A poet was I, and I sang that just Ich war Poet und sang Anchises' Sohn, Mies runon olin, lauloin hurskahasta Soj stat poèta e i'ai cjantàt dal just figliuol d'Anchise che venne di Troia, Son of Anchises, who came forth from Troy, Der Troja floh, besiegt durch Feindestuecke, Ankiseen pojasta, mi jätti Troian, fi d'Anchise, vegnùt u chì da Troja, poi che 'l superbo Ilïón fu combusto. After that Ilion the superb was burned. Als, einst so stolz, in Staub sank Ilion. kun Ilion ylväs hiiltyi raunioina. dop'che l'Ilion brusà 'la jodùt, cun puc gust. Ma tu perché ritorni a tanta noia? But thou, why goest thou back to such annoyance? Und du--du kehrst zu solchem Gram zuruecke? Mut sa miks palaat kovan onnen paikkaan? Ma tu, parsè tòrnitu ta sta nòja? perché non sali il dilettoso monte Why climb'st thou not the Mount Delectable, Was bleibt die freud'ge Hoehe nicht dein Ziel, Miks et sa nouse vuorta valoisata, parsè no scàlitu la culinùta ch'è principio e cagion di tutta gioia?". Which is the source and cause of every joy?" Die Anfang ist und Grund zum vollen Gluecke?" mi alku on ja aihe kaiken ilon?" ca è prinsìpit e razòn di dut'la giòja?" "Or se' tu quel Virgilio e quella fonte "Now, art thou that Virgilius and that fountain "So bist du," rief ich, "bist du der Virgil, "Vergilius olet siis, tuo lähde, josta "Sotu tu chel Virgilio, font maj suta, che spandi di parlar sì largo fiume?", Which spreads abroad so wide a river of speech?" Der Quell, dem reich der Rede Strom entflossen?" jokena vierii sanantaito kirkas!" che dal bjèl parlà i no ti sos maj sidìn?" rispuos' io lui con vergognosa fronte. I made response to him with bashful forehead. Ich sprach's mit Scham, die meine Stirn befiel. hänelle virkoin otsa ujostuen. i ghi'ai rispundùt cu la front basùta. "O de li altri poeti onore e lume, "O, of the other poets honour and light, "O Ehr' und Licht der andern Kunstgenossen, "Sa valkeus, ylpeys runon valtiaiden, "O dai altri poès onòu e rampìn, vagliami 'l lungo studio e 'l grande amore Avail me the long study and great love Mir gelt' itzt grosse Lieb' und langer Fleiss, lue hyväksein nyt pitkä into, rakkaus, i speri cal zòvi'l gran lèzi e amòu che m'ha fatto cercar lo tuo volume. That have impelled me to explore thy volume! Die meinem Forschen dein Gedicht erschlossen. joll' olen teostasi tutkistellut. ca mi'an fat zi'n sercia dal to lumìn. Tu se' lo mio maestro e 'l mio autore, Thou art my master, and my author thou, Mein Meister, Vorbild! dir gebuehrt der Preis, Mun mestarini oot, mun tekijäni: Ti sos tu il me maestro e autòu, tu se' solo colui da cu' io tolsi Thou art alone the one from whom I took Den ich durch schoenen Stil davongetragen, sinulta yksin oppinut ma olen doma tu ti sos chel dal cual i'ai cjòlt lo bello stilo che m'ha fatto onore. The beautiful style that has done honour to me. Denn dir entnahm ich, was ich kann und weiss. sen tyylin kauniin, jok' on kunniani. il stil bjèl ca mi a fat sì grant onòu. Vedi la bestia per cu' io mi volsi; Behold the beast, for which I have turned back; Sieh dieses Tier, o sieh' mich's rueckwaerts jagen, Näe peto, jonka tähden käännyin; auta Jòt che lupa ca m'ha fat fa ziravòlt: aiutami da lei, famoso saggio, Do thou protect me from her, famous Sage, Beruehmter Weiser, sei vor ihm mein Hort. sen ohi mua, viisas kuulu! Multa liberèimi di ic, tu chi ti sas tant, ch'ella mi fa tremar le vene e i polsi". For she doth make my veins and pulses tremble." Es macht mir zitternd Puls' und Adern schlagen." se vapisuttaa poven ynnä ponnen." che ic a mi ha lasàt cussì tant stravòlt." "A te convien tenere altro vïaggio", "Thee it behoves to take another road," "Du musst auf einem andern Wege fort," "Sun paras ottaa onkin suunta toinen", "Cambia strada prima da zi in davànt," rispuose, poi che lagrimar mi vide, Responded he, when he beheld me weeping, Sprach er zu mir, den ganz der Schmerz bezwungen, hän vastas, nähdessään mun kyynelöivän, 'la dita, vint jodùt li me làgrimis, "se vuo' campar d'esto loco selvaggio; "If from this savage place thou wouldst escape; "Willst du entfliehn aus diesem wilden Ort, "jos päästä aiot erämaasta tästä. "se stu brut bosc ti vus lasà scjampànt, ché questa bestia, per la qual tu gride, Because this beast, at which thou criest out, Denn dieses Tier, das dich mit Graun durchdrungen, Näät juuri peto tuo, min vuoksi huudat, che la bestia pa la cuàl ti plànsis non lascia altrui passar per la sua via, Suffers not any one to pass her way, Laesst keinen zieh'n auf seines Weges Spur, ei laske ketään tielle oikealle, no làsa nisùn pasà par sta via. ma tanto lo 'mpedisce che l'uccide; But so doth harass him, that she destroys him; Hemmt jeden, bis es endlich ihn verschlungen. vaan estää jokaista, sikskuin hän sortuu. Lu copa e basta--cussì lu impedìs. e ha natura sì malvagia e ria, And has a nature so malign and ruthless, Es ist von boeser, tueckischer Natur Sen luonto on niin pahansuopa, häijy, A è tant colma di cativèria che mai non empie la bramosa voglia, That never doth she glut her greedy will, Und nimmer fuehlt's die wilde Gier ermatten, ett'ei sen täyty himo herja koskaan, che maj no si svuèjta da la brama-- e dopo 'l pasto ha più fame che pria. And after food is hungrier than before. Ja, jeder Frass schaerft seinen Hunger nur. vaan syötyään se kaht' on nälkäisempi. sempri a mangiarès, sta bruta tròja! Molti son li animali a cui s'ammoglia, Many the animals with whom she weds, Mit vielen Tieren wird sich's noch begatten, Se moneen eläimeen on sekaantunut, Cun tàncju nemài a fa da putàna e più saranno ancora, infin che 'l veltro And more they shall be still, until the Greyhound Bis dass die edle Dogge kommt, die kuehn on sekaantuva vielä moneen, kunnes e pi'ncjamò a saràn fin che'l Veltri verrà, che la farà morir con doglia. Comes, who shall make her perish in her pain. Es wuergt und hinstuerzt in die ew'gen Schatten. tulevi jalo Koira turmaks sille. a la farà ben crepà, sta rufiàna. Questi non ciberà terra né peltro, He shall not feed on either earth or pelf, Nicht wird nach Land und Erz ihr Hunger glueh'n, Tää kultaa, maista mammonaa ei etsi, Chistu nol mangiarà ne cjera ne pèltri, ma sapïenza, amore e virtute, But upon wisdom, and on love and virtue; Doch wird sie nie an Lieb' und Weisheit darben; vaan viisautta, rakkautta hyvää; ma conosènsa, amòu e gran virtùt, e sua nazion sarà tra feltro e feltro. 'Twixt Feltro and Feltro shall his nation be; Inmitten Feltr' und Feltro wird sie blueh'n, välillä siinnyt on hän Feltron kahden. e luj al vivarà tra feltri e feltri. Di quella umile Italia fia salute Of that low Italy shall he be the saviour, Zu Welschlands Heil, des Ruhm und Glueck verdarben, Italia-raukan on hän vapauttava, Sta puòra Italia a varà pur salùt per cui morì la vergine Cammilla, On whose account the maid Camilla died, Obwohl vordem Camilla fuer dies Land, maan, jonka vuoks Camilla impi kuoli, par cùi a è muàrta la Camilùta Eurialo e Turno e Niso di ferute. Euryalus, Turnus, Nisus, of their wounds; Eurialus, Turnus und Nisus starben. sai surman Euryalos, Turnus, Nisus. ferìda cun Euriàl, Turn e Nisùt. Questi la caccerà per ogne villa, Through every city shall he hunt her down, Nicht wird sie ruh'n, bis sie dies Tier verbannt; Ajava kaupungista kaupunkihin Chistu la scorsarà d'ogni vilùta, fin che l'avrà rimessa ne lo 'nferno, Until he shall have driven her back to Hell, Sie wird es wieder in die Hoelle senken, hän sutta tuota on Infernoon saakka, fin ca la varà ta l'Infièr ributàda, là onde 'nvidia prima dipartilla. There from whence envy first did let her loose. Von wo's zuerst der Neid heraufgesandt. mist' ensi kateus sen irti päästi. la che l'invidia 'veva radìs, duta. Ond' io per lo tuo me' penso e discerno Therefore I think and judge it for thy best Du folg' itzt mir zu deinem Heil--mein Denken Siks katson ynnä uskon parhaaksesi, Jò pal to ben i ghi l'ai za pensàda; che tu mi segui, e io sarò tua guida, Thou follow me, and I will be thy guide, Und Urteil ist's--ich will dein Fuehrer sein, mua että seuraat; oppaas olla tahdon tenti davòu di me; stàmi visìn; e trarrotti di qui per loco etterno; And lead thee hence through the eternal place, Und dich durch ew'gen Ort von hinnen lenken. ja johtaa sinut paikkaan ikuisehen, zarìn fòu di chì pa l'eterna strada, ove udirai le disperate strida, Where thou shalt hear the desperate lamentations, Dort wirst du hoeren der Verzweiflung Schrei'n, ja jossa kuulet epätoivon huudot, indulà che i disperàs a sìghin, vedrai li antichi spiriti dolenti, Shalt see the ancient spirits disconsolate, Wirst alte Geister schau'n, die bruenstig flehen näät henkein muinaisien kärsimykset, e si lamèntin li ànimis vècis ch'a la seconda morte ciascun grida; Who cry out each one for the second death; Um zweiten Tod in ihrer langen Pein. todistavaiset toista kuolemata. che la seconda mùart dùcius a bràmin; e vederai color che son contenti And thou shalt see those who contented are Wirst jene dann im Feu'r zufrieden sehen, Näet nekin, jotka tyytyväiset ovat ti jodaràs, po', ches ca son contèntis nel foco, perché speran di venire Within the fire, because they hope to come, Weil sie verhoffen, zu dem sel'gen Chor, tulessa, koska heill' on toivo päästä tal gran fòuc, parsè ca sperìn di zi li, quando che sia a le beate genti. Whene'er it may be, to the blessed people; Sei's wann es immer sei, noch einzugehen. ees kerran asuntoihin autuaitten. un bel dì, fra li ànimis beàdis. A le quai poi se tu vorrai salire, To whom, then, if thou wishest to ascend, Und willst du auch zu diesem dann empor, Mut noihin jos sa nousta tahdot sitten, Dopo, se cun lòu i ti volaràs zì, anima fia a ciò più di me degna: A soul shall be for that than I more worthy; Wuerd'ger als ich, wird eine Seel' erscheinen, mua arvokkaampi sinut sielu kohtaa, ti zaràs cun anima ben pi degna: con lei ti lascerò nel mio partire; With her at my departure I will leave thee; Die geht, schied ich, als Fuehrerin dir vor. min huomaan jätän sun, kun itse eroon. cun ic ti lasarài al me partì; ché quello imperador che là sù regna, Because that Emperor, who reigns above, Denn jener, der dort oben herrscht, laesst keinen Näät Keisari, tuon korkeuden Herra, che l'imperatòu che lasù al regna perch' i' fu' ribellante a la sua legge, In that I was rebellious to his law, Eingehn, von mir gefuehrt, in seine Stadt, ei salli, koska kapinalla koetin, par ch'jò'i soj stat ribèl al so alt comànt non vuol che 'n sua città per me si vegna. Wills that through me none come into his city. Weil ich mich nicht verbunden mit den Seinen. lakinsa väistää, mun sua sinne johtaa. nol vòu che par me la di lui si vègnja. In tutte parti impera e quivi regge; He governs everywhere, and there he reigns; Er herrscht im All, dort ist die Herrscherstatt, On hänen kaupunkinsa kaikkialla Chì'l stà, chel che di dùt a lè comandànt, quivi è la sua città e l'alto seggio: There is his city and his lofty throne; Sein Thron und seine Burg in jener Hoehe. ja kaikkialla vallitsee hän; suuri chì a lè il so post e la so sitàt: oh felice colui cu' ivi elegge!". O happy he whom thereto he elects!" Heil dem, den er erwaehlt dort oben hat" ah, autuus, tulla valituksi sinne!" beàt chel che chì al clàma in davànt!" E io a lui: "Poeta, io ti richeggio And I to him: "Poet, I thee entreat, "O Dichter," Sprach ich jetzt zu ihm, "ich flehe Ma hälle: "Kautta Jumalan sen, jota "Ti domandi di nòuf, poeta laudàt, per quello Dio che tu non conoscesti, By that same God whom thou didst never know, Bei jenem Gotte, den du nicht erkannt, et tuntenut, sua Runoniekka, pyydän, par chel diu che tu no ti'às cognosùt, acciò ch'io fugga questo male e peggio, So that I may escape this woe and worse, Dass diesem Leid und schlimmerm ich entgehe, pahaa ja pahempaa mun välttääkseni, fa'n mòut chi scjàmpi stu mal disgrasiàt, che tu mi meni là dov' or dicesti, Thou wouldst conduct me there where thou hast said, Bring' an die Orte mich, die du genannt, mun että johdat paikkaan, josta puhuit, mènimi ta chel post chi ti'as jodùt, sì ch'io veggia la porta di san Pietro That I may see the portal of Saint Peter, So, dass ich Petri Tor erschauen moege ja näytät mulle pyhän Pietron portin chi vuèj jòdi la puàrta di San Pièri e color cui tu fai cotanto mesti". And those thou makest so disconsolate." Und jene, wie du sprachst, zur Qual verbannt." ja kurjat, joiden kärsinnästä kerrot." e chei ch'al jòdi a ti'àn tant displasùt." Allor si mosse, e io li tenni dietro. Then he moved on, and I behind him followed. Da schritt er fort, ich folgte seinem Wege. Hän lähti, hänen jäljessänsä minä. A si'a movùt, e jò visìn ghi èri. Inferno · Canto II Inferno: Canto II Zweiter Gesang Toinen laulu Cjànt Secònt Lo giorno se n'andava, e l'aere bruno Day was departing, and the embrowned air Der Tag verging, das Dunkel brach herein, Jo päivä painui, hämy illan lankes, Il dì al stava finìnt, e l'imbrunì toglieva li animai che sono in terra Released the animals that are on earth Und Nacht entzog die Wesen auf der Erden vapautti vaivoistansa luodut kaikki, al ciolèva i nemài ca son in cjèra da le fatiche loro; e io sol uno From their fatigues; and I the only one All ihren Mueh'n; da ruestet' ich allein maan päällä jotka asuvat ja ovat. da li so fadìjs, e dòma jò u chì m'apparecchiava a sostener la guerra Made myself ready to sustain the war, Mich zu dem harten Krieg und den Beschwerden Ma yksin valmistauduin kestämähän mi preparàvi par lotà che guèra sì del cammino e sì de la pietate, Both of the way and likewise of the woe, Des Wegs und Mitleids, und jetzt soll ihr Bild niin sotaa tien kuin säälin; nyt on muisti tant dal cjaminà e pì da la pietàt che ritrarrà la mente che non erra. Which memory that errs not shall retrace. Gemalt aus sicherer Erinn'rung werden. mik' erhettyne ei, sen kuvaileva. che, précis, i farài jòdi com'èra. O muse, o alto ingegno, or m'aiutate; O Muses, O high genius, now assist me! O Mus', o hoher Geist, jetzt helft mir mild! Mua Musat auttakaa ja ylväs henki! Judàimi, Mùsis; e'Nzèn, tènti alsàt. o mente che scrivesti ciò ch'io vidi, O memory, that didst write down what I saw, Erinn'rung, die du schriebst, was ich gesehen, Oi, Muisti, joka kirjoitat, min näin ma, O mìns chi ti has scrìt se ch'j'ài jodùt, qui si parrà la tua nobilitate. Here thy nobility shall be manifest! Hier wird sich's zeigen, ob dein Adel gilt! on aika aateluutes ilmoittua! chì si mostrarà la to nobilitàt. Io cominciai: "Poeta che mi guidi, And I began: "Poet, who guidest me, "Jetzt, Dichter," fing ich an, "bevor wir gehen, Näin aloin: "Runoniekka, oppahani, I'ài tacàt: "Poèta, vuàrdimi dùt, guarda la mia virtù s'ell' è possente, Regard my manhood, if it be sufficient, Erwaege meine Kraft und Tuechtigkeit, mun katso kuntoani, liekö luja, jòt se di virtùt in daj asàj, e còu, prima ch'a l'alto passo tu mi fidi. Ere to the arduous pass thou dost confide me. Kann sie die grosse Reise wohl bestehen? sa ennen kuin mun johdat yöhön jylhään. prima di vèimi tal pas pì alt metùt. Tu dici che di Silvïo il parente, Thou sayest, that of Silvius the parent, Du sagst, dass Silvius' Vater in der Zeit, Sa sanot, että Silviuksen isä, Tu ti dis che di Silvio il genitòu, corruttibile ancora, ad immortale While yet corruptible, unto the world im Koerper noch und noch ein sterblich Wesen, näyssä ei, vaan vielä täysin aistein encjamò corutìbil, al imortàl secolo andò, e fu sensibilmente. Immortal went, and was there bodily. Sei eingedrungen zur Unsterblichkeit. vaelsi valtakuntaan ijäisehen. sècul a lè zùt, cun cjàr e pièl di fòu. Però, se l'avversario d'ogne male But if the adversary of all evil Doch da der ew'ge Gegner alles Boesen Jos Herra, vastustaja kaiken pahan, Però, se l'aversàri di ògni màl cortese i fu, pensando l'alto effetto Was courteous, thinking of the high effect in seinen Empire'n zum Stifter ihn hänt' auttoi, muistain, mitä mahtavata 'lè stat bon cun luj pensànt a l'àlt efièt ch'uscir dovea di lui, e 'l chi e 'l quale That issue would from him, and who, and what, Der Mutter Roma und des Reichs erlesen, hänestä johtuis, keitä, kuinka suurta, cal sarès vegnùt da luj e'l chì e'l cuàl, non pare indegno ad omo d'intelletto; To men of intellect unmeet it seems not; Kann jeder, dem Vernunft ihr Licht verlieh'n, niin myöntää järkeni sen oikeaksi: nol par un gran màl a l'òmp di intelèt, ch'e' fu de l'alma Roma e di suo impero For he was of great Rome, and of her empire Beim hocherhabnen Zweck es wohl ergruenden, isäksi Rooman, Rooman vallan oli che luj a l'èra di Roma e impèr ne l'empireo ciel per padre eletto: In the empyreal heaven as father chosen; Dass er nicht unwert solcher Huld erschien. valittu hänet Tulitaivahassa. dal grant empìreo par pàri elèt: la quale e 'l quale, a voler dir lo vero, The which and what, wishing to speak the truth, Denn Rom und Reich, um Wahres zu verkuenden, Ne molemmat, mun totta haastaakseni, La cual e'l cual, a volèj dìzi il vèr, fu stabilita per lo loco santo Were stablished as the holy place, wherein Gestiftet wurden sie, die heil'ge Stadt pyhäksi paikaks säättiin sille, joka stabilìda'è stada coma il post sànt u' siede il successor del maggior Piero. Sits the successor of the greatest Peter. Zum Sitz fuer Petri Folger zu begruenden. suurimman Pietarin on jälkeläinen. 'ndà ca risièit il sucesòu dal gran Pièr. Per quest' andata onde li dai tu vanto, Upon this journey, whence thou givest him vaunt, Durch diesen Gang, den du ihm nachruehmst, hat Retkellä tällä, mistä kiität häntä, Par chist'andàda che tu ti ghi das vànt, intese cose che furon cagione Things did he hear, which the occasion were Er Kunde des, wodurch er siegt', empfangen hän tuta sai ne seikat, joissa piili a la cjatàt fòu ròbis ca l'an judàt di sua vittoria e del papale ammanto. Both of his victory and the papal mantle. Und Grund gelegt zur heil'gen Herrscherstatt. syy hänen voittonsa ja paavinviitan. a vìnsi, èncja il Papa, pì avànt; Andovvi poi lo Vas d'elezïone, Thither went afterwards the Chosen Vessel, Ist das erwaehlte Ruestzeug hingegangen, Myös saapui sinne _Vas electionis_ il Vas d'elesiòn a si è pur inoltràt per recarne conforto a quella fede To bring back comfort thence unto that Faith, So staerkt' es in dem Glauben dann die Welt, tukea noutamahan uskoon siihen, par partàighi cunfuàrt a chej puòrs fedèj ch'è principio a la via di salvazione. Which of salvation's way is the beginning. In dem der Weg des Heiles angefangen. mi juur' on alku pelastuksen polun. ch'il podèi salvàsi a vèvin speràt. Ma io, perché venirvi? o chi 'l concede? But I, why thither come, or who concedes it? Doch ich? Warum? Wer hat mir's freigestellt? Mut ma miks sinne käyn? ja ken sen sallii? Ma jò parsè vègniu; non dèze di mièj? Io non Enëa, io non Paulo sono; I not Aeneas am, I am not Paul, Aeneas nicht noch Paul, ich, dessen Schwaeche Aineias en, en Paavali lie, heihin jò no sòj Enèa, e nència Pauli; me degno a ciò né io né altri 'l crede. Nor I, nor others, think me worthy of it. Nicht ich, noch jemand dessen wuerdig haelt, en itse itseäin, ei muutkaan vertaa. no lu mèrti, lu san ència i usièj. Per che, se del venire io m'abbandono, Therefore, if I resign myself to come, Wenn ich dorthin zu kommen mich erfreche, Siks jos ma tuolle taipaleelle myönnyn, A l'è par chìstu che se'i mi làsi zi lì temo che la venuta non sia folle. I fear the coming may be ill-advised; So fuercht' ich, dass mein Kommen toericht sei. ma pelkään, että on se taival turha; no vorès che il me vignì al fos màt: Se' savio; intendi me' ch'i' non ragiono". Thou'rt wise, and knowest better than I speak." Du, Weiser, weisst es besser, als ich spreche." sa viisas, enemp' ymmärrät kuin puhun." tu'l sàs, dìs tu, che jò no rìvi fin lì." E qual è quei che disvuol ciò che volle And as he is, who unwills what he willed, Und wie wer will und nicht will, mancherlei Ja niinkuin se, mi tahdo ei, jot' tahtoi, E coma chel ca nol vòu pì'l desideràt, e per novi pensier cangia proposta, And by new thoughts doth his intention change, Erwaegt und prueft und fuehlt im bangen Schwanken, ja tuumain uutten vuoksi mieltään muuttaa, e nòuf pensèis a ghi càmbin propòsit, sì che dal cominciar tutto si tolle, So that from his design he quite withdraws, Mit dem, was er begonnen, sei's vorbei; niin että jättää koko alkamisen; di mout che dal prìn dut a lè cambiàt; tal mi fec' ïo 'n quella oscura costa, Such I became, upon that dark hillside, So ich--das, was ich leicht und ohne Wanken ma niin tein rantamalla synkeällä, cussì i'ài fat jò ta chel post scurìt, perché, pensando, consumai la 'mpresa Because, in thinking, I consumed the emprise, Begonnen hatte, gab ich wieder auf, näät harkiten ma aikomuksen jätin, parsè, pensànt, i'ai bandonàt imprèsa, che fu nel cominciar cotanto tosta. Which was so very prompt in the beginning. Entmutigt von den wechselnden Gedanken. johonka ensin olin ollut nopsa. ca era propit bruta in prinsìpit. "S'i' ho ben la parola tua intesa", "If I have well thy language understood," "Verstand ich dich," so sprach der Schatten drauf, "Sanasi oikein tajunnut jos olen", "Se jò i'ài ben capìt la to intèsa," rispuose del magnanimo quell' ombra, Replied that shade of the Magnanimous, "So fuehlst du Angst und Schrecken sich erneuen, minulle vastasi tuon Suuren varjo, a'a rispundùt che brava ombrèna, "l'anima tua è da viltade offesa; "Thy soul attainted is with cowardice, Und Feigheit nur hemmt deinen weitern Lauf. "povessas pelkuruus nyt vallitsevi, "ti sos un bel puc pauròus, n'ocòr scusa; la qual molte fïate l'omo ingombra Which many times a man encumbers so, Das Beste macht sie oft den Mann bereuen, tuo, joka usein ihmisen niin iskee, e chistu tanti vòltis il omp al frena sì che d'onrata impresa lo rivolve, It turns him back from honoured enterprise, Dass er zurueckespringt von hoher Tat, ett' aikeen jalon jättää hän kuin eläin, e gh'impedìs di creà robis bièlis; come falso veder bestia quand' ombra. As false sight doth a beast, when he is shy. Gleich Rossen, die vor Truggebilden scheuen. kun silmät oikein eivät nää yön tullen. cussì fan li bèstis cuant c'an ombrèna. Da questa tema acciò che tu ti solve, That thou mayst free thee from this apprehension, Doch hindre sie dich nicht am weitern Pfad, Täst' että pääsisit sa pelvostasi, Par chè tu da sto timòu ti ti lìberis, dirotti perch' io venni e quel ch'io 'ntesi I'll tell thee why I came, and what I heard Drum hoere jetzt, was ich zuerst vernommen, siis kerron, miksi saavuin, minkä kuulin, i ti dizarài di te dut se chi sàj nel primo punto che di te mi dolve. At the first moment when I grieved for thee. Da mir's um dich im Herzen wehe tat. kun ensi kerran sua surkuttelin. dal prin moment chi ti mi'as dat pensèis. Io era tra color che son sospesi, Among those was I who are in suspense, Mich, nicht in Hoell' und Himmel aufgenommen, Ma epäröitsevien joukoss' olin, I'èr'lì cun chej che pi'n alt no zaràn maj, e donna mi chiamò beata e bella, And a fair, saintly Lady called to me Rief eine Frau, so selig und so schoen, mua Nainen kutsui autuas ja kaunis, e una beàda da li pì bièlis tal che di comandare io la richiesi. In such wise, I besought her to command me. Dass ihr Geheiss mir wert war und willkommen. niin että pyysin häntä kestämähän. mi'a clamàt, e jò ghi'ài dìta, `Dìzmi, dàj.' Lucevan li occhi suoi più che la stella; Her eyes where shining brighter than the Star; Mit Augen, gleich dem Licht an Himmelshoehn Kuin silmät sen ei aamutähti loista, Ghi luzèvin i vùj pì da li stèlis, e cominciommi a dir soave e piana, And she began to say, gentle and low, Begann sie gegen mich gelind und Ieise, solisi sorja, enkel-kirkas kieli e ic'a scuminsiàt, dòlsa e bùna, con angelica voce, in sua favella: With voice angelical, in her own language: Und jeder Laut war englisches Getoen: näin mulle suloisesti, hiljaa haastain: cun vòus da ànzul ta li peràulis: "O anima cortese mantoana, 'O spirit courteous of Mantua, O Geist, geboren einst zu Mantuas Preise, 'Oi sielu seijas sa mantovalainen, `O tu buna anima mantovana, di cui la fama ancor nel mondo dura, Of whom the fame still in the world endures, Des Ruhm gedauert hat und dauern wird, min maine vielä maailmassa soipi famosa encjamò tal mont e in su, e durerà quanto 'l mondo lontana, And shall endure, long-lasting as the world; Solang die Sterne zieh'n in ihrem Kreise, ja soipa on maailmanloppuun saakka, ca restarà fin ch'el mont si lontàna, l'amico mio, e non de la ventura, A friend of mine, and not the friend of fortune, Mein Freund, doch nicht der Freund des Glueckes, irrt mun ystäväni, vaan ei onnen, harhaa il me bon compàj, e no par càsu, ne la diserta piaggia è impedito Upon the desert slope is so impeded In Wildnis dort, weil Wahn im Weg' ihn stoerte, nyt astuessaan vuorta autiota, ta chel rivòn desert 'lè sì impedìt sì nel cammin, che vòlt' è per paura; Upon his way, that he has turned through terror, So dass er sich gewandt, von Furcht verwirrt. niin ett' on pelko hänet käännyttänyt; dal cjaminà che dal timòu al vòu zi jù. e temo che non sia già sì smarrito, And may, I fear, already be so lost, Schon irrte, fuercht' ich, also der Betoerte, ja pelkään, että niin on erheen vanki, i'ai pòura cal sedi sì'nsiminìt ch'io mi sia tardi al soccorso levata, That I too late have risen to his succour, Dass ich zu spaet zum Schutz mich aufgerafft, mikäli kuullut olen taivahassa, ch'jò tars al ajùt mi sedi levàda, per quel ch'i' ho di lui nel cielo udito. From that which I have heard of him in Heaven. Nach dem, was ich von ihm im Himmel hoerte. ett' apuun lähtenyt lien liian myöhään. coma che lasù di luj i'ai capìt. Or movi, e con la tua parola ornata Bestir thee now, and with thy speech ornate, Du geh; es sei durch deiner Rede Kraft, Nyt mene, käytä sanaas ynnä muuta, 'Dès mòviti: cun peràula ornàda e con ciò c'ha mestieri al suo campare, And with what needful is for his release, Durch das, was sonst ihm Not, sein Leid geendet, mi olla saattaa pelastukseksensa, e cun se ca zova a tègnilu su, l'aiuta sì ch'i' ne sia consolata. Assist him so, that I may be consoled. So sei ihm Hilf und Ruhe mir verschafft. hänt' auta niin, ma että lohduttaudun. jùdilu, ch'jò mi sìnti consolàda. I' son Beatrice che ti faccio andare; Beatrice am I, who do bid thee go; Beatrix; bin ich, die ich dich gesendet; Beatrice on se, joka käskee sua; I sòj Beatrìs, chi ti prèj da ca su; vegno del loco ove tornar disio; I come from there, where I would fain return; Mich trieb die Lieb' und spricht aus meinem Wort. ma tulen sieltä, jonne jälleen halaan: i ven dal post 'ndulà chi volès tornà; amor mi mosse, che mi fa parlare. Love moved me, which compelleth me to speak. Vom Ort komm' ich, wohin mein Wunsch sich wendet. lähetti Lempi näin mun haastamahan. a mi fa parlà l'amòu ca lè pi'n su. Quando sarò dinanzi al segnor mio, When I shall be in presence of my Lord, Und steh' ich erst vor meinem Koenig dort, Kun eessä Herrani taas seison, hälle Cuànt chi tòrni cùl me signòu a parlà, di te mi loderò sovente a lui". Full often will I praise thee unto him.' So werd ich oft dich loben und ihm preisen-- nimeäs usein mainin ylistäen.' di te i mi lodaràj di spès cun luj.' Tacette allora, e poi comincia' io: Then paused she, and thereafter I began: Sie sprach's und schwieg, und ich begann sofort: Hän vaikeni, ja sitten aloin minä: A'a tasùt: e pront jò a favelà. "O donna di virtù sola per cui 'O Lady of virtue, thou alone through whom O Weib voll Kraft, du Lehrerin der Weisen, 'O nainen siveä, min kautta yksin `O fiòla di virtùt, unica par cùj l'umana spezie eccede ogne contento The human race exceedeth all contained Durch das die Menschheit alles ueberragt, inehmon heimo kohoo kaiken yli la nùstra ràsa a è pi colma di dùt di quel ciel c'ha minor li cerchi sui, Within the heaven that has the lesser circles, Was lebt in jenes Himmels kleinern Kreisen! tarhoissa taivaan pieni-piirisimmän. chel cjèl ca la tant màncu gràncj' i sìrcui. tanto m'aggrada il tuo comandamento, So grateful unto me is thy commandment, Spaet daecht' ich, wie mir dein Befehl behagt, Niin mua miellyttää sun määräykses, Tant mi plàs l'òrdin chi ti mi'as metùt che l'ubidir, se già fosse, m'è tardi; To obey, if 'twere already done, were late; Zu tun, tat' ich sogleich, was du gebietest. ett' tehty jos jo ois, ois myöhää mulle; che l'ubidì, se'l za fòs, al sarès tars; più non t'è uo' ch'aprirmi il tuo talento. No farther need'st thou ope to me thy wish. Wohl deutlich haft du deinen Wunsch gesagt, enempi ei sun tarvis haastaa. Mutta dis pur il to volèj; al sarà sintùt. Ma dimmi la cagion che non ti guardi But the cause tell me why thou dost not shun Doch sage mir, warum du dich nicht huetest syy mulle virka, minkä vuoks et säiky Ma dìzmi parsè chi no ti'as reguàrs de lo scender qua giuso in questo centro The here descending down into this centre, Herabzugeh'n zum Mittelpunkt vom Licht, sa alas tulla tähän keskuksehen di vignì ca jù propit ta stu cèntri de l'ampio loco ove tornar tu ardi". From the vast place thou burnest to return to.' Wohin du schon zurueckzukehren gluehtest. paikasta, jonka laajuuteen jo halaat?' da chel gran post, là che di tornà ti àrs.' "Da che tu vuo' saver cotanto a dentro, 'Since thou wouldst fain so inwardly discern, Willst du es denn so tief ergruenden, spricht 'Kun tiedustaa noin tarkoin tahdot tuota', `Sicòma chi ti vòus savèi tant in dèntri dirotti brievemente", mi rispuose, Briefly will I relate,' she answered me, Die Hohe darauf, so will ich's kuerzlich sagen. hän lausui, 'kerron lyhyesti sulle, ti dis a la cùrta,' a'a rispundùt, "perch' i' non temo di venir qua entro. 'Why I am not afraid to enter here. Ich fuerchte mich vor diesem Dunkel nicht. ma miks en pelkää alas tulla tänne. `parsè ch'i no'ai pòura di se ch'jò'i èntri. Temer si dee di sole quelle cose Of those things only should one be afraid Vor solchem Uebel ziemt sich wohl zu zagen, Ne seikat yksin ovat peljättävät, Si a di tèmi dòma di chel, dut c'hanno potenza di fare altrui male; Which have the power of doing others harm; Das maechtig ist und leicht uns Schaden tut, joill' onpi valta vahingoittaa toista; chel, cal podarès a àltris fàighi mal; de l'altre no, ché non son paurose. Of the rest, no; because they are not fearful. Vor solchem nicht, bei welchem nichts zu wagen. muut seikat eivät, niit' ei säikkymistä. d'àltri no, ca nol ocòr èsi temùt. I' son fatta da Dio, sua mercé, tale, God in his mercy such created me Gott schuf mich so, dass ich in seiner Hut Jumala tehnyt, hälle kiitos, minut Jò'i soj fata par gràsia di Diu, tal, che la vostra miseria non mi tange, That misery of yours attains me not, Frei von den Noeten bin, die euch durchschauern, niin on, mua ettei koske kurjuutenne, ca no mi tòcja la vùstra misèria, né fiamma d'esto 'ncendio non m'assale. Nor any flame assails me of this burning. Und nicht ergreift mich dieses Brandes Glut. ei yllä minuun tuli tuskan tämän. coma che stu gran fòuc no mi è letàl. Donna è gentil nel ciel che si compiange A gentle Lady is in Heaven, who grieves Ein edles Weib im Himmel sieht mit Trauern Taivaassa Neitsyt sulo on, mi säälii Fèmina gentìl a è lasù, sèria di questo 'mpedimento ov' io ti mando, At this impediment, to which I send thee, Das Hindernis, zu dem ich dich gesandt, niin retkes vaivaa, johon käsken sua, par chist'impedimìnt che par me ti vàs, sì che duro giudicio là sù frange. So that stern judgment there above is broken. Drum kann der harte Spruch nicht laenger dauern. hän että lientää kovaa tuomiota. che il judìsi dur lasù al va via. Questa chiese Lucia in suo dimando In her entreaty she besought Lucia, Sie flehte, zu Lucien hingewandt: Lucian puolehen hän kääntyi, pyysi: Chìsta a ghi'a fat sen a Lùsia, pi'n bàs e disse: "Or ha bisogno il tuo fedele And said, "Thy faithful one now stands in need Dein Treuer braucht dich jetzt im harten Streite, 'Nyt uskollises tarvitseepi sua, e ghi'a dita:--A la di te'l to fedèl di te, e io a te lo raccomando ". Of thee, and unto thee I recommend him." Darum empfehl' ich ihn in deine Hand. ma hänet suljen sinun suosioosi.' amòndi bisùgna; adès chìstu ti lu sàs--. Lucia, nimica di ciascun crudele, Lucia, foe of all that cruel is, Lucia, die sich ganz dem Mitleid weihte, Lucia, vihollinen kaiken julman, Lùsia, ca è cùntra di ògni crudèl, si mosse, e venne al loco dov' i' era, Hastened away, and came unto the place Bewegte sich zum Orte, wo ich war, nous, saapui paikkaan, missä istuin minä a è vegnùda li 'ndulà ch'i'èri jò, che mi sedea con l'antica Rachele. Where I was sitting with the ancient Rachel. In Ruhe sitzend an der Rahel Seite. yhdessä Rakelin, tuon vanhan, kanssa. beàda, sintàda cu' l'antìca Rachèl. Disse: "Beatrice, loda di Dio vera, "Beatrice" said she, "the true praise of God, Sie sprach: Beatrix, Gottes Preis fuerwahr! Hän näin: 'Beatrice, tosi kiitos Luojan, A' dit: Beatrìs, loda di Dio, ché non soccorri quei che t'amò tanto, Why succourest thou not him, who loved thee so, Hilfst du ihm nicht, ihm, der aus grosser Liebe miks auta häntä et, mi niin sua lempi, no jùditu chel che tànt ben ti ha volùt, ch'uscì per te de la volgare schiera? For thee he issued from the vulgar herd? Fuer dich entrann aus der gemeinen Schar, hän että jätti rahvaan raa'at laumat. che par tè al vulgar ghi ha dit adìo? Non odi tu la pieta del suo pianto, Dost thou not hear the pity of his plaint? Als ob dein Ohr taub seinen Klagen bliebe, Sa etkö kuule vaikerrusta kurjan? No sìntitu il so plànsi penosùt? non vedi tu la morte che 'l combatte Dost thou not see the death that combats him Als saehest du ihn nicht im Wirbel dort, Nää etkö, kuin hän kera kuolon sotii No jòditu la muàrt ch'al sta combatìnt su la fiumana ove 'l mar non ha vanto? ". Beside that flood, where ocean has no vaunt?" Bedroht, mehr als ob Meeressturm ihn triebe? joella, jost' ei kehumista meren?' ta che curìnt che'l mar no'a maj vinsùt? Al mondo non fur mai persone ratte Never were persons in the world so swift Nicht eilt so schnell auf Erden einer fort, Niin nopsa kukaan vuoks ei hyödyn maisen Tal mont no è maj stàda sì svelta zènt a far lor pro o a fuggir lor danno, To work their weal and to escape their woe, Den Gier nach Glueck und Furcht vor Leid betoeren, tai vuoksi vaurion, mi häntä uhkaa, a fa'l so còmut o vèj'l so dàn scjampàt, com' io, dopo cotai parole fatte, As I, after such words as these were uttered, Wie ich herabgeeilt bei solchem Wort, kuin minä, kuultuani moiset sanat. coma me, che dopo un moment venni qua giù del mio beato scanno, Came hither downward from my blessed seat, Von meinem Sitz in jenen sel'gen Choeren, Sijaltain autuaalta tänne astuin, i soj vegnùda jù dal me post beàt, fidandomi del tuo parlare onesto, Confiding in thy dignified discourse, Vertrau'nd auf deiner wuerd'gen Rede Macht, puheesi voimaan luottaen, mi sulle fidàda dùta dal to onèst parlà ch'onora te e quei ch'udito l'hanno". Which honours thee, and those who've listened to it.' Die Ruhm dir bringt und allen, die sie hoeren-- ja kuulijoillesi on kunniaksi.' cal onòra te e chej ca l'an scoltàt.' Poscia che m'ebbe ragionato questo, After she thus had spoken unto me, Als nun Beatrix solches vorgebracht, Noin mulle haasteli Beatrice, nosti Dopo di vèjmi fat dut stu razonà, li occhi lucenti lagrimando volse, Weeping, her shining eyes she turned away; Da wandte sie die Augenstern' in Zaehren, silmänsä kirkkahat ja kyyneltyvät; si'a voltàt cuj vuj luzìns di làgrimis, per che mi fece del venir più presto. Whereby she made me swifter in my coming; Und dies hat mich nur schneller hergebracht. se entistäin mun teki nopsemmaksi. chè sensa tontonà svèlt mi soj movùt E venni a te così com' ella volse: And unto thee I came, as she desired; So komm' ich denn daher auf ihr Begehren, Ja tulin luoksesi, niinkuin hän tahtoi, e'i soj vegnùt da te, li chi ti èris; d'inanzi a quella fiera ti levai I have delivered thee from that wild beast, Das Untier von dir scheuchend, dem's gelang, pedolta pelastin sun tuolta, joka i'ài scorsàt che tròja chi ti has temùt, che del bel monte il corto andar ti tolse. Which barred the beautiful mountain's short ascent. Den kurzen Weg des schoenen Bergs zu wehren. ties sulki kaunihille kukkulalle. che sbrisà ti a fat da li rivis jùstis. Dunque: che è? perché, perché restai, What is it, then? Why, why dost thou delay? Was also ist dir? Warum weilst du bang? Siis mikä nyt? Miks, miksi viivyttelet? Dùncia se èse? Parsè sòtu fermùt? perché tanta viltà nel core allette, Why is such baseness bedded in thy heart? Was herbergst du die Feigheit im Gemuete? Niin suuri miks on mieles arkuus? Miksi Parsè i'atu cussì tanti pòuris? perché ardire e franchezza non hai, Daring and hardihood why hast thou not, Was weicht dein Mut, dein kuehner Tatendrang, ei sulia uljuutta, ei rohkeutta, Su, dati coràgiu, no butàti jù dal dùt! poscia che tai tre donne benedette Seeing that three such Ladies benedight Da sich drei heil'ge Himmelsfrau'n voll Guete kun kolme Naista armon-autuasta Vuàrda che tre fèminis benedètis curan di te ne la corte del cielo, Are caring for thee in the court of Heaven, Fuer dich bemueh'n und dir mein Mund verspricht, sinua huoltaa kartanoissa Taivaan a si cùrin di te lasù tal cjèli, e 'l mio parlar tanto ben ti promette?". And so much good my speech doth promise thee?" Dass ihre treue Sorge dich behuete?" ja puheeni niin paljon hyvää lupaa." e'l me parlà ti promèt robis bièlis." Quali fioretti dal notturno gelo Even as the flowerets, by nocturnal chill, Gleichwie die Blum' im ersten Sonnenlicht, Kuin kukat, sulkeuneet ja kumartuneet Coma i florùs che di not il gèli chinati e chiusi, poi che 'l sol li 'mbianca, Bowed down and closed, when the sun whitens them, Beim naecht'gen Reif gesunken und verschlossen, yökylmän alla, paistaessa päivän a ju inghirizìs, cu la prima lùs si drizzan tutti aperti in loro stelo, Uplift themselves all open on their stems; Den Stiel erhebt und ihren Kelch entflicht; taas kaikki aukee, kohoo korressansa a si vièrzin dùciu dres tal so stèli; tal mi fec' io di mia virtude stanca, Such I became with my exhausted strength, So hob die Kraft, erst schmachtend und verdrossen, niin kävi kuntoni nyt uupunehen, cussì cun me, ch'i'èri di virtùt mùs, e tanto buono ardire al cor mi corse, And such good courage to my heart there coursed, In meinem Herzen sich zu gutem Mut, ja sydämeeni uljuus moinen syöksyi, dut t'un trat mi soj sintùt plen di coràgiu; ch'i' cominciai come persona franca: That I began, like an intrepid person: Und ich begann, frohsinnig und entschlossen: ma että aloin vapahalla miellä: i'ài dit, com'un che dùbis non da maj vùs: "Oh pietosa colei che mi soccorse! "O she compassionate, who succoured me, "O wie ist sie, die fuer mich sorgte, gut! "Ah, armiasta, joka auttoi mua, "O se buna chè ca mi'a judàt ca jù, e te cortese ch'ubidisti tosto And courteous thou, who hast obeyed so soon Wie freundlich bist auch du, der den Befehlen ja sinä, ystävä, mi kuulit heti e tu pur chi ti'as ubidìt sùbit a le vere parole che ti porse! The words of truth which she addressed to thee! Der Herrlichen so schnell Genuege tut l totuutta sanain sulle lausuttujen! a se ca ti'a dita, cun tant elògiu! Tu m'hai con disiderio il cor disposto Thou hast my heart so with desire disposed Schon fuehl' ich mich zu heisser Sehnsucht staehlen Mun sydämessäin halun moisen matkaan Desidèri ti mi'as metùt tal còu cal rit, sì al venir con le parole tue, To the adventure, with these words of thine, Von deinem Wort, schon fuehl' ich, nicht mehr bang, sa olet puheellasi synnyttänyt, tal che pì in davànt i vuèj zi cun te: ch'i' son tornato nel primo proposto. That to my first intent I have returned. Vom ersten Vorsatz wieder mich beseelen. ma että ensi aikeeseeni palaan. i soj propit tornàt tal prin propòsit! Or va, ch'un sol volere è d'ambedue: Now go, for one sole will is in us both, Drum auf, in beiden ist ein gleicher Drang, Siis yks nyt olkoon tahto kumpaisenkin, Va, c'un sòu volèj ni unìs, te e me: tu duca, tu segnore e tu maestro". Thou Leader, and thou Lord, and Master thou." Herr, Fuehrer, Meister, auf zum grossen Wege!" sa saattaja, sa Mestari, sa herra!" tu duce, tu maestro e tu paròn." Così li dissi; e poi che mosso fue, Thus said I to him; and when he had moved, Ich sprach's zu ihm, und, folgend seinem Gang, Näin lausuin. Läksi hän; ja astumahan Sì ghi'ai dita, e dopo ca si'a movùt, intrai per lo cammino alto e silvestro. I entered on the deep and savage way. Schritt ich daher auf waldig rauhem Stege. tiet' aloin vaikeaa ja vaarallista. i soj entràt ta chel alt e vert stradòn. Inferno · Canto III Inferno: Canto III Dritter Gesang Kolmas laulu Cjànt Ters `Per me si va ne la città dolente, "Through me the way is to the city dolent; Durch mich geht's ein zur Stadt der Qualerkornen, _Ma johdan kaupunkikin kärsimyksen, PAR ME SI VA LÀ DA LA VAL DISGRASIADA, per me si va ne l'etterno dolore, Through me the way is to eternal dole; Durch mich geht's ein zum ew'gen Weheschlund, ma johdan tuskaan iankaikkisehen, PAR ME SI VA LÀ DA L'ETERNO DOLÃ’U, per me si va tra la perduta gente. Through me the way among the people lost. Durch mich geht's ein zum Volke der Verlornen. ma johdan kadotetun kansan joukkoon_. PAR ME SI VA LÀ DA LA ZENT PIERDÙDA. Giustizia mosse il mio alto fattore; Justice incited my sublime Creator; Das Recht war meines hohen Schoepfers Grund; _Oikeutta tahtoi ylväs Tekijäni: IL JÙST A LA MOVÙT IL ME GRAN FATÃ’U: fecemi la divina podestate, Created me divine Omnipotence, Die Allmacht wollt' in mir sich offenbaren; loi minut jumalainen Kaikkivalta I SOJ DA LA FUÀRSA DIVINA STAT FAT, la somma sapïenza e 'l primo amore. The highest Wisdom and the primal Love. Allweisheit ward und erste Liebe kund. ja suurin Viisaus ja ensi Rakkaus. DAL DUT SAVÈJ E GRANT, E DAL PRIN AMÃ’U. Dinanzi a me non fuor cose create Before me there were no created things, Die schon vor mir erschaffnen Dinge waren Mua ennen luotua ei ollut mitään, NÙJA DAVÀNT DI ME 'LÈ MAJ STAT CREÀT, se non etterne, e io etterno duro. Only eterne, and I eternal last. Nur ewige; und ewig daur' auch ich. ijäistä vain, myös itse kestän iki: FÃ’U CHE CHEL CHE COMA ME 'LÈ SEMPRI CHÃŒ. Lasciate ogne speranza, voi ch'intrate'. All hope abandon, ye who enter in!" Lasst, die ihr eingeht jede Hoffnung fahren. ken tästä käy, saa kaiken toivon heittää_. DUT'L SPERÀ BANDÃ’NA NA VOLTA ENTRÀT. Queste parole di colore oscuro These words in sombre colour I beheld Die Inschrift zeigt' in dunkler Farbe sich Nää sanat, synkin värein kirjoitetut, Sti peràulis, scùris coma l'imbrunì, vid' ïo scritte al sommo d'una porta; Written upon the summit of a gate; Geschrieben dort am Gipfel einer Pforte, näin päällä portin erään. Mestarille jodùt i'ài scrìtis insìma d'un puartòn; per ch'io: "Maestro, il senso lor m'è duro". Whence I: "Their sense is, Master, hard to me!" Drum ich: Hart, Meister, ist ihr Sinn fuer mich. ma lausuin: "Ankara on aatos niiden." e jò: "Mestri, jùdimilis a capì." Ed elli a me, come persona accorta: And he to me, as one experienced: Er, als Erfahrner, sprach dann diese Worte: Hän mulle kokeneemman lailla haastoi: E lùj a mi, coma un cal sa dut benòn, "Qui si convien lasciare ogne sospetto; "Here all suspicion needs must be abandoned, "Hier sei jedweder Argwohn weggebannt, "Epäily kaikki pitää tässä jättää "Chi a'è miej bandonà ogni suspièt; ogne viltà convien che qui sia morta. All cowardice must needs be here extinct. Und jede Feigheit sterb' an diesem Orte. ja kuollut olkoon kaikki mielen pienuus. chi a'è mièj cal sedi mùart ogni tontòn. Noi siam venuti al loco ov' i' t'ho detto We to the place have come, where I have told thee Wir sind zur Stelle, die ich dir genannt, Tää on se paikka, josta sulle puhuin, Sin tal post rivàs ca no lè maj cujèt. che tu vedrai le genti dolorose Thou shalt behold the people dolorous Hier wirst du jene Jammervollen schauen, Nyt saat sä nähdä surevaiset kansat, T'jodaràs zent che di mal'n dan da par dut c'hanno perduto il ben de l'intelletto". Who have foregone the good of intellect." Fuer die das Heil des wahren Lichtes schwand." jotk' ymmärryksen lahjan hukkasivat." e ca'an pierdùt il ben dal'intelèt." E poi che la sua mano a la mia puose And after he had laid his hand on mine Er fasste meine Hand, daher Vertrauen Käteeni tarttui hän ja muoto tyynnä, E avìnt la so man ta la me metùt, con lieto volto, ond' io mi confortai, With joyful mien, whence I was comforted, Durch sein Gesicht voll Mut auch ich gewann. niin mua rohkaisten, hän johti minut cun mùsa suridìnt, ca mi'a dat cunfuàrt, mi mise dentro a le segrete cose. He led me in among the secret things. Drauf fuehrt' er mich in das geheime Grauen. salaisten ongelmien sisäpuolle. cun luj ta li ròbis segrètis soj zùt. Quivi sospiri, pianti e alti guai There sighs, complaints, and ululations loud Dort hob Geaechz, Geschrei und Klagen an, Soi siellä huokaus ja huuto, parku U chi làgnis, suspìrs, e plànzi fuàrt risonavan per l'aere sanza stelle, Resounded through the air without a star, Laut durch die sternenlose Luft ertoenend, yön halki tähdettömän, tuska moinen, si sintèvin ta l'aria sensa stèlis, per ch'io al cominciar ne lagrimai. Whence I, at the beginning, wept thereat. So dass ich selber weinte, da's begann. niin että ensin puhkesin ma itkuun. che jò dal me lagrimà mi soj necuàrt. Diverse lingue, orribili favelle, Languages diverse, horrible dialects, Verschiedne Sprachen, Worte, graesslich droehnend, Sekoitus kielten, kirot kauhistavat, Lènghis divièrsis e strambolotàdis, parole di dolore, accenti d'ira, Accents of anger, words of agony, Handschlaege, Klaenge heiseren Geschreis, sävelet vaivan, äänenpainot vihan, colps di ràbia e peràulis di dolòu, voci alte e fioche, e suon di man con elle And voices high and hoarse, with sound of hands, Die Wut, aufkreischend, und der Schmerz, erstoehnend-- käheät, kirkuvat, ja kättenvääntö vòus su, vòus jù, cun sun di mans judàdis, facevano un tumulto, il qual s'aggira Made up a tumult that goes whirling on Dies alles wogte tosend stets, als sei's sai aikaan pauhun, joka aina kiertää a fèvin un mulineà di rumòu sempre in quell' aura sanza tempo tinta, For ever in that air for ever black, Im Wirbel Sand, durch Luefte, die zu schwaerzen tään ilman ajattoman kautta, niinkuin ca l'era sempri lì ta l'aria scura: come la rena quando turbo spira. Even as the sand doth, when the whirlwind breathes. Es keiner Nacht bedarf, im ew'gen Kreis. käsissä rajumyrskyn hiekkapyörre. cussì vint e savolòn a fan l'amòu. E io ch'avea d'error la testa cinta, And I, who had my head with horror bound, Und, ich vom Wahn umstrickt und bang im Herzen, Ja minä, päässä side kauhun, huusin: Alòr jò, pecjadòu, cun gran primura dissi: "Maestro, che è quel ch'i' odo? Said: "Master, what is this which now I hear? Sprach: Meister, welch Geschrei, das sich erhebt? "Oi Mestari, mik' ääni tuo? ja keitä i'ài dit: "Maestro, se ca è chi sìnt? e che gent' è che par nel duol sì vinta?". What folk is this, which seems by pain so vanquished?" Wer ist doch hier so ganz besiegt von Schmerzen? nuo, jotk' on niinkuin suuren tuskan orjat?" E cuj sòni chej ca l'àn cussì dura?" Ed elli a me: "Questo misero modo And he to me: "This miserable mode Und er: "Der Klang, der durch die Luefte bebt, Hän mulle: "Tää on tila kurja niiden E luj a mi: "Chistu grant avilimìnt tegnon l'anime triste di coloro Maintain the melancholy souls of those Kommt von den Jammerseelen jener Wesen, kuolleiden onnetonten, jotka eivät a l'an li animis puarètis di chej che visser sanza 'nfamia e sanza lodo. Who lived withouten infamy or praise. Die ohne Schimpf und ohne Lob gelebt. ansainneet moitett' eikä kiitostakaan. ca no'an fat ne dal bon ne dal brut, vivìnt. Mischiate sono a quel cattivo coro Commingled are they with that caitiff choir Gemischt find die Nicht-Guten und Nicht-Boesen Heill' osa enkeleitten on, jotk' eivät A son misculàdis cun chel grup intèj de li angeli che non furon ribelli Of Angels, who have not rebellious been, Den Engeln, die nicht Gott getreu im Strauss, kapinass' olleet, eivät uskolliset, di chej anzùi ca no si son ribelàs, né fur fedeli a Dio, ma per sé fuoro. Nor faithful were to God, but were for self. Auch Meutrer nicht und nur fuer sich gewesen. vaan itseksensä, irti Jumalasta. ma nèncja 'ghi son stas a Diu fedèj. Caccianli i ciel per non esser men belli, The heavens expelled them, not to be less fair; Die Himmel trieben sie als Misszier aus, Ei vastaan ota heitä taivas, ettei No esìnt pi bièj, l'Alt a i'uà fòu butàs; né lo profondo inferno li riceve, Nor them the nethermore abyss receives, Und da durch sie der Suender Stolz erstuende, vähenis kauneutensa, ei Inferno, nepùr dal profònt infièr no son volùs; ch'alcuna gloria i rei avrebber d'elli". For glory none the damned would have from them." Nimmt sie nicht ein der tiefen Hoelle Graus." ett'eivät syntiset sais kunniata." e cussì nisùna gloria paj danàs." E io: "Maestro, che è tanto greve And I: "O Master, what so grievous is Ich drauf: Was fuellt ihr Wehlaut diese Gruende? Ma hälle: "Mestari, mik' on se vaiva, E jò: "Mestri, se ca'an chej chì vegnùs a lor che lamentar li fa sì forte?". To these, that maketh them lament so sore?" Was ist das Leiden, das so hart sie drueckt? mi heidät saa näin suureen vaikerrukseen?" ca si lamèntin sempri e cussì tant fuàrt?" Rispuose: "Dicerolti molto breve. He answered: "I will tell thee very briefly. Und er: "Vernimm, was ich dir kurz verkuende. Hän vastasi: "Sen lyhyesti kerron. E luj a mi: "Ti lu dis si ti lu vùs. Questi non hanno speranza di morte, These have no longer any hope of death; Des Todes Hoffnung ist dem Volk entrueckt. Ei heillä kuolon toivoa; ja elo Chìscjus a no'an sperànsa da la muàrt; e la lor cieca vita è tanto bassa, And this blind life of theirs is so debased, Im blinden Leben, trueb und immer trueber, sokea tää niin halpa heist' on, että la so vita svuàrba a è tant basa, che 'nvidïosi son d'ogne altra sorte. They envious are of every other fate. Scheint ihrem Neid jed' andres Los beglueckt. muu kaikk' on heille kadehdittavata. ca invidièjn dut se ca no ghi fa part. Fama di loro il mondo esser non lassa; No fame of them the world permits to be; Sie kamen lautlos aus der Welt herueber, Maailma heidän mainettaan ei muista, Fama di lòu il mont a no ghi'n lasa; misericordia e giustizia li sdegna: Misericord and Justice both disdain them. Von Recht und Gnade werden sie verschmaeht. käy ohi heidän Oikeus ja Sääli: tant Bontàt che Gjustìsia 'jù trata mal: non ragioniam di lor, ma guarda e passa". Let us not speak of them, but look, and pass." Doch still von ihnen--Schau' und geh vorueber." he jääkööt. Katsele ja astu eespäin!" lasànju li ca son; vuàrda e pasa." E io, che riguardai, vidi una 'nsegna And I, who looked again, beheld a banner, Ich schaute hin und sah im Kreis geweht, Ma katsoin, näin ma lipun liehu-helman E jò, rivuardànt, jodùt i'ai un segnal che girando correva tanto ratta, Which, whirling round, ran on so rapidly, Ein Faehnlein zieh'n, so eilig umgeschwungen, rataansa rientävän niin pikaa, että che zirànt cussì tant svelt al zèva che d'ogne posa mi parea indegna; That of all pause it seemed to me indignant; Dass sich's zum Ruh'n, so schien mir's, nie versteht. olevan näytti lepo outo sille, c'ogni altra posa a pareva mal; e dietro le venìa sì lunga tratta And after it there came so long a train In langer Reihe folgten ihm, gezwungen, ja jäljessä sen ihmislauma vieri e davòu una fila lùngia'l veva di gente, ch'i' non averei creduto Of people, that I ne'er would have believed So viele Leute, dass ich kaum geglaubt, niin laaja, ett'en luullut oisi koskaan di zent, che jò in no varès maj crodùt che morte tanta n'avesse disfatta. That ever Death so many had undone. Dass je der Tod so vieles Volk verschlungen. manalan maille mennehen niin monta. che la muàrt tanta a ni distruzèva. Poscia ch'io v'ebbi alcun riconosciuto, When some among them I had recognised, Und hier erblickt' ich manch bekanntes Haupt, Kun tuntenut ma olin joitakuita, Dopo chi vèvi qualchidùn cognosùt, vidi e conobbi l'ombra di colui I looked, and I beheld the shade of him Auch jenes Schatten, der aus Angst und Zagen taas katsoin sekä näin sen miehen varjon, mi soj necuàrt da la ombrèna di chel che fece per viltade il gran rifiuto. Who made through cowardice the great refusal. Sich den Verzicht, den grossen, feig erlaubt. min heikkous vei luopumukseen suureen. che par viltàt a la fat il grant rifiùt. Incontanente intesi e certo fui Forthwith I comprehended, and was certain, Ich war sogleich gewiss, auch hoert' ich sagen, Heti ma ymmärsin ja varma olin, Jò i'ai capìt propit a vòlu che chel che questa era la setta d'i cattivi, That this the sect was of the caitiff wretches Dies sei der Schlechten jaemmerliche Schar, tää että oli piiri pelkurien, chi jodèvi chì a èrin i pauròus a Dio spiacenti e a' nemici sui. Hateful to God and to his enemies. Die Gott und seinen Feinden missbehagen. joit' inhoo Luoja ynnä yönkin vallat. rifiutàs dai amìs e dai nemìs dal cjèl. Questi sciaurati, che mai non fur vivi, These miscreants, who never were alive, Dies Jammervolk, das niemals lebend war, Nuo raukat, jotka eläneet ei koskaan, Scjù disgrasiàs pietòus maj vivùt 'vèvin; erano ignudi e stimolati molto Were naked, and were stung exceedingly War nackend und von Flieg' und Wesp' umflogen, olivat alasti, ja paljon heitä ducjùs nùs a èrin, e spunzùs par dut da mosconi e da vespe ch'eran ivi. By gadflies and by hornets that were there. Und ward gestachelt viel und immerdar. siell' ampiaiset sekä paarmat pisti. da èspis e da moscjòns a vegnèvin. Elle rigavan lor di sangue il volto, These did their faces irrigate with blood, Traenen und Blut aus ihren Wunden zogen Nää heidän kasvoistansa verta veti, Rigàdis di sanc li mùsis i vin jodùt; che, mischiato di lagrime, a' lor piedi Which, with their tears commingled, at their feet In Streifen durch das Antlitz bis zum Grund, sen kyynel-sekaisena iljettävät ai so piè si miscjàva di lagrimis da fastidiosi vermi era ricolto. By the disgusting worms was gathered up. Wo ekle Wuermer draus sich Nahrung sogen. kokosi madot heidän jaloistansa. e'l vegnèva da vièrs schifòus lecàt dut. E poi ch'a riguardar oltre mi diedi, And when to gazing farther I betook me. Drauf, als ich weiter blickt' im duestern Schlund, Etemmä katsoin, näin ma kansanjoukon Sùbit dopo j'ai notàt altri vìis, vidi genti a la riva d'un gran fiume; People I saw on a great river's bank; Erblickt' ich Leut' an einem Stromgestade veen vankan vieremällä. Virkoin siksi: e zent i'ai jodut in riva di un grant flun; per ch'io dissi: "Maestro, or mi concedi Whence said I: "Master, now vouchsafe to me, Und sprach: "Jetzt tu, ich bitte, Herr, mir kund, "Oi, Mestari, mun salli tietää, keitä i'ai dit: "Maestro, a'è mièj chi ti dìzis ch'i' sappia quali sono, e qual costume That I may know who these are, and what law Von welcher Art sind die, die so gerade, nuo ovat, mistä syystä tahtonevat cuj ca son chej la e parsè che ogn'un le fa di trapassar parer sì pronte, Makes them appear so ready to pass over, Wie ich beim duestern Daemmerlicht ersehn, niin pian kuin suinkin päästä poikki virran, al par sì pront da zì ta l'altra banda: com' i' discerno per lo fioco lume". As I discern athwart the dusky light." So eilig weiterzieh'n auf ihrem Pfade?" mikäli tässä hämärässä näkee." lùs an dè pùcja e i non cognòs nencjùn." Ed elli a me: "Le cose ti fier conte And he to me: "These things shall all be known Und er darauf: "Dir wird genug gescheh'n Hän mulle: "Saat sa salat ilmi kohta, E luj a mi: "Dut ti sarà avònda quando noi fermerem li nostri passi To thee, as soon as we our footsteps stay Am Acheron--dort wird sich alles zeigen, kun omat askeleemme seisahtuvat clar cuant che i fermarìn i nustri pas su la trista riviera d'Acheronte". Upon the dismal shore of Acheron." Wenn wir am traur'gen Ufer stillestehn." tuon murheellisen Akeronin rantaan." la che l'Acheron a si ten la sponda." Allor con li occhi vergognosi e bassi, Then with mine eyes ashamed and downward cast, Da zwang mich Scham, die Augen tief zu neigen, Häpesin silloin, alas painoin silmät, Alòra cuj me vuj vergognòus e bas, temendo no 'l mio dir li fosse grave, Fearing my words might irksome be to him, Aus Furcht, dass ihm mein Fragen laestig sei, peläten vaivaavani puhein turhin; timìnt che'l me tabajà no ghi plasès infino al fiume del parlar mi trassi. From speech refrained I till we reached the river. Und ich gebot mir bis zum Strome Schweigen. näin mykkinä me tultiin virran luokse. fin in riva dal flun i mi'ai dita: Tas. Ed ecco verso noi venir per nave And lo! towards us coming in a boat Und sieh, es kam ein Mann zu Schiff herbei, Ja katso, meitä vastaan venhein sousi A stu punt ta'un barcjòn cuj' jòdiu adès? un vecchio, bianco per antico pelo, An old man, hoary with the hair of eld, Ein Greis, bedeckt mit schneeig weissen Haaren. mies vanha, päässään aikakautten lumi, Un vecjàt dut blanc dal pelàn stravècju, gridando: "Guai a voi, anime prave! Crying: "Woe unto you, ye souls depraved! "Weh euch, Verworfne!" toente sein Geschrei. ja huusi näin: "Voi teitä, kurjat sielut! sigànt: "Guaj a vualtris, spirs brus e mes! Non isperate mai veder lo cielo: Hope nevermore to look upon the heavens; "Nicht hofft, den Himmel jemals zu gewahren. Näe ette enää taivaankantta koskaan: No rivarèis maj i poscj' als a jòdiu: i' vegno per menarvi a l'altra riva I come to lead you to the other shore, Ich komm', euch jenseits hin an das Gestad' ma teidät saatan virran tuollepuolen i vuèi partàvi ta che altra riva, ne le tenebre etterne, in caldo e 'n gelo. To the eternal shades in heat and frost. In ew'ge Nacht, in Hitz' und Frost zu fahren. ikuiseen pimeään ja kuumaan, kylmään. 'ndà che'n cjàlt o'n frèjt, il scur'l ven sempri jù. E tu che se' costì, anima viva, And thou, that yonder standest, living soul, Und du, lebend'ge Seele, die genaht, Ja sinä siellä, ihminen, mi elät, E tu chi ti sos chi, anima viva, pàrtiti da cotesti che son morti". Withdraw thee from these people, who are dead!" Musst dich von diesen, die gestorben, trennen!"-- pois riennä täältä, tää on ranta kuolon!" va via da scjù chi, ca son ducjùs muàrs." Ma poi che vide ch'io non mi partiva, But when he saw that I did not withdraw, Dann, da er sah, dass ich nicht rueckwaerts trat: Mut kun hän näki, etten poistunutkaan, Ma jodùt chi no lasàvi la riva, disse: "Per altra via, per altri porti He said: "By other ways, by other ports "Hier kann ich dir den Uebergang nicht goennen, hän virkkoi: "Toinen valkama, tie toinen a la dita: "Par altra via o puàrs verrai a piaggia, non qui, per passare: Thou to the shore shalt come, not here, for passage; Fuer dich geziemen andre Wege sich, sun viep' on virran yli; keveämpi ti zaràs in spiàgia par pasà, no chi: più lieve legno convien che ti porti". A lighter vessel needs must carry thee." Ein leichtrer Kahn nur wird dich tragen koennen." sua sinne kantamahan pursi sopii." una barcjùta ti partarà pi tars." E 'l duca lui: "Caron, non ti crucciare: And unto him the Guide: "Vex thee not, Charon; Virgil drauf: "Charon, nicht erbose dich. Näin hälle opas: "Älä suutu, Karon, E'l me capo a lùj: "Caròn, sta fer lì: vuolsi così colà dove si puote It is so willed there where is power to do Dort, wo der Wille Macht ist, ward's verhangen; tää tahto siell' on, jossa voidaan kaikki, al vòu cussì 'ndà che dut si pol vèj ciò che si vuole, e più non dimandare". That which is willed; and farther question not." Dies sei genug, nicht weiter frage mich." mit' tahdotaan. Ja muuta ällös kysy!" se ca si vòu; nòsta domandà di pì." Quinci fuor quete le lanose gote Thereat were quieted the fleecy cheeks Hierauf liess ruhen die bewollten Wangen Tyytyivät silloin posket haiveniset E eco che fers son stas chej cragnòus pèj al nocchier de la livida palude, Of him the ferryman of the livid fen, Des fahlen Sumpfs erzuernter Steuermann, suon sinitumman laineen lautturilta, dal barcjadòu di che livida palùt, che 'ntorno a li occhi avea di fiamme rote. Who round about his eyes had wheels of flame. Des Augen Flammenraeder rings umschlangen. min silmäin ympäri yön liekit paloi. cuj vùj coma bòris ròsis, par intèj. Ma quell' anime, ch'eran lasse e nude, But all those souls who weary were and naked Da hob grau'nvolles Zaehneklappen an, Mut sielut nämä, uupuneet ja paljaat, Ma st'ànimis, ca sufrìvin tal so nut, cangiar colore e dibattero i denti, Their colour changed and gnashed their teeth together, Und es entfaerbten sich die Tiefgebeugten, värinsä vaihtain, hampain kalisevin s'impalidìvin e batèvin i dincj' ratto che 'nteser le parole crude. As soon as they had heard those cruel words. Seit Charon jenen grausen Spruch begann. nuo sanat julmat kuulivat. He kiros apèna ca sintèvin il parlà crut: Bestemmiavano Dio e lor parenti, God they blasphemed and their progenitors, Sie fluchten Gott und denen, die sie zeugten, Luojaansa, kiros äitiä ja isää a bestemàvin Dio e'i so parìncj', l'umana spezie e 'l loco e 'l tempo e 'l seme The human race, the place, the time, the seed Dem menschlichen Geschlecht, dem Vaterland, ja ihmisheimoa ja paikkaa, aikaa la zent e'l post e'l timp e'i gragnèj di lor semenza e di lor nascimenti. Of their engendering and of their birth! Dem ersten Licht, den Bruesten, die sie saeugten. ja siementä ja syytä syntymänsä. da la so simìnsa--e via cuj dincj. Poi si ritrasser tutte quante insieme, Thereafter all together they drew back, Dann draengten sie zusammen sich am Strand, Kaikk' yhdessä he, ääneen itkein, sitten Sul pi tars, unìs dùcjus insièmit, chej, forte piangendo, a la riva malvagia Bitterly weeping, to the accursed shore, Dem Schrecklichen, zu welchem alle kommen, rannalle saivat kamalalle, joka planzìnt fuàrt, son zus tal salvàdi rivòn ch'attende ciascun uom che Dio non teme. Which waiteth every man who fears not God. Die Gott nicht scheu'n, und laut Geheul entstand. jokaista vartoo, ken ei pelkää Herraa. cal cjoj su chej che Diu no volin vej. Caron dimonio, con occhi di bragia Charon the demon, with the eyes of glede, Charon, mit Augen, die wie Kohlen glommen, Tulisin silmin heitä Karon tarkkaa, Cuj vùj di bòris, chel demòni, Caròn, loro accennando, tutte le raccoglie; Beckoning to them, collects them all together, Winkt' ihnen und schlug mit dem Ruder los, kokoilee kaikki purtehensa, selkään a ghi fa un sen e dùcjus al cjòj su; batte col remo qualunque s'adagia. Beats with his oar whoever lags behind. Wenn einer sich zum Warten Zeit genommen. lyö sitä airollaan, ken vitkastelee. par chej ca van plan, il remo lè bastòn. Come d'autunno si levan le foglie As in the autumn-time the leaves fall off, Gleich wie im Herbste bei des Nordwinds Stoss Kuin syksyn lehdet, toinen toisen jälkeen, Coma che d'autùn li fuèis a colin jù l'una appresso de l'altra, fin che 'l ramo First one and then another, till the branch Ein Blatt zum aendern faellt, bis dass sie alle putoovat puusta, kunnes oksa yksin una dopo l'altra, fin che li bràghis vede a la terra tutte le sue spoglie, Unto the earth surrenders all its spoils; Der Baum erstattet hat dem Erdenschoss; alasti katsoo maahan, jätteisiinsä, a l'jòdin dùtis in cjera da la su, similemente il mal seme d'Adamo In similar wise the evil seed of Adam So stuerzen, hergewinkt, in jaehem Falle niin Adamin myös siemen kehno: syösten cussì l'era cun che brutis simìnsis gittansi di quel lito ad una ad una, Throw themselves from that margin one by one, Sich Adams schlechte Sprossen in den Kahn, rannalta yksitellen, seurasivat, di Adàm, che dal rivòn si butàvin, per cenni come augel per suo richiamo. At signals, as a bird unto its lure. Wie angelockte Voegel in die Falle. kuin linnut kutsujaa, he Karonia. un'a'una, com'usièl chi ti clàmis. Così sen vanno su per l'onda bruna, So they depart across the dusky wave, Durch schwarze Fluten geht des Nachens Bahn, Noin kulkevat he yli aallon tumman, E via che ta l'onda scura 'zèvin, e avanti che sien di là discese, And ere upon the other side they land, Und eh' sie noch das Ufer dort erreichen, ja ennen kuin on rantaan toiseen päästy, ma prima 'ncjamò di rivà la di là, anche di qua nuova schiera s'auna. Again on this side a new troop assembles. Draengt hier schon eine neue Schar heran. toisella uusi odottaa jo parvi. chi di cà altri tantis a vegnèvin. "Figliuol mio", disse 'l maestro cortese, "My son," the courteous Master said to me, "Mein Sohn," sprach mild der Meister, "die erbleichen "Mun poikani", soi ääni Mestarini "Caro'l me bon frut," al dis'l me mestri là, "quelli che muoion ne l'ira di Dio "All those who perish in the wrath of God In Gottes Zorne, werden alle hier nyt hellä, "näinpä joka maasta saapuu "chej ca van a murì ta l'ira di Diu, tutti convegnon qui d'ogne paese; Here meet together out of every land; Am Strand vereint aus allen Erdenreichen. ne, jotka kuolee alla Herran vihan; da ogni paìs a vegnin ducius ca; e pronti sono a trapassar lo rio, And ready are they to pass o'er the river, Man scheint zur Ueberfahrt sehr eilig dir, ne valmiit lähtöön ovat virran poikki, e'a son prons a trapasà chel flun la jù, ché la divina giustizia li sprona, Because celestial Justice spurs them on, Doch die Gerechtigkeit treibt diese Leute niin ajaa oikeus jumalainen heitä, spronàs--e coma--da la gjustìsia dal'Alt; sì che la tema si volve in disio. So that their fear is turned into desire. Und wandelt ihre bange Furcht in Gier. ett' innoks heiltä itse pelko kääntyy. si che, timòu o no, no si pol fermàju. Quinci non passa mai anima buona; This way there never passes a good soul; Kein guter Geist macht diese Fahrt; und draeute Ei hyvä sielu koskaan kulje tästä; Par chì, maj nisùn pasa sensa tuàrt; e però, se Caron di te si lagna, And hence if Charon doth complain of thee, Dir Charon, weil du hier dich eingestellt, ja siks jos äreä on Karon sulle, però, se Caròn di te si lagna, ben puoi sapere omai che 'l suo dir suona". Well mayst thou know now what his speech imports." So kannst du wissen, was sein Wort bedeute"-- voit tietää, mitä merkitsee se puhe." za ti sas il parsè dal so lamìnt fuàrt." Finito questo, la buia campagna This being finished, all the dusk champaign Hier wankte so mit Macht das dunkle Feld, Sai sanoneeksi sen, kun seutu synkkä Al fin di chistu, la scura cjampàgna tremò sì forte, che de lo spavento Trembled so violently, that of that terror Dass mich noch jetzt Schweisstropfen uebertauen, niin kovaan järkähti, sen muisto että a'a tremàt tant fuart che dal spavìnt la mente di sudore ancor mi bagna. The recollection bathes me still with sweat. Sooft dies Schreckensbild mich ueberfaellt. mun vielä jähmettävi tuskan hikeen. la mins di sudòu encjamò mi bagna. La terra lagrimosa diede vento, The land of tears gave forth a blast of wind, Ein Windstoss fuhr aus den betraenten Auen, Maa kyyneleinen myrskynpuuskan purki La cjera in làgrimis a soflàt un vint che balenò una luce vermiglia And fulminated a vermilion light, Und blitzt' ein rotes Licht, das jeden Sinn ja povestansa punaliekin lietsoi, ca la balenàt un claròu rosùt la qual mi vinse ciascun sentimento; Which overmastered in me every sense, Bewaeltigte mit ungeheurem Grauen, mi tajuttomaks minut tyrmistytti. che via a mi'a cjolt ogni sintimìnt; e caddi come l'uom cui sonno piglia. And as a man whom sleep hath seized I fell. Und, wie vom Schlaf befallen, stuerzt' ich hin-- Ja kaaduin niinkuin nukkuvainen kaatuu. E jù che'l me cjaf 'nsiminìt lè zut. Inferno · Canto IV Inferno: Canto IV Vierter Gesang Neljäs laulu Cjànt Cuàrt Ruppemi l'alto sonno ne la testa Broke the deep lethargy within my head Mir brach den Schlaf im Haupt ein Donnerkrachen, Syvästä unesta, mi päätäin painoi, Mi'è stat rot tal cjàf chel sun profònt un greve truono, sì ch'io mi riscossi A heavy thunder, so that I upstarted, So schwer, dass ich zusammenfuhr dabei, mun nosti jyrähdys, ma pystyyn lensin da'un brut rumòu di ton chi'ai alòr sintut come persona ch'è per forza desta; Like to a person who by force is wakened; Wie einer, den Gewalt zwingt, zu erwachen. kuin mies, mi väkivaltaisesti herää. com'un ch'a colp sveàt al torna tal mont. e l'occhio riposato intorno mossi, And round about I moved my rested eyes, Ich warf umher das Auge wach und frei, Taas auki levänneen loin silmäluomen E'n zìru'l vùli riposàt i'ài movùt; dritto levato, e fiso riguardai Uprisen erect, and steadfastly I gazed, Emporgerichtet spaehend, dass ich saehe kohosin, katsoin ympärille, että sùbit mi soj alsàt e intòr vuardàt per conoscer lo loco dov' io fossi. To recognise the place wherein I was. Und unterschied', an welchem Ort ich sei. tulisin tietoon olopaikastani. par cognosi'l post 'ndulà chi'èri vegnùt. Vero è che 'n su la proda mi trovai True is it, that upon the verge I found me So fand ich mich am Talrand, in der Naehe Ja totta, seisoin kuilun jyrkänteellä, Il fat 'lè che tal òrli mi soj cjatàt de la valle d'abisso dolorosa Of the abysmal valley dolorous, Des qualenvollen Abgrunds, dessen Kluft äyräällä tuskanlaakson tuon, mi toistaa di che valàda dal buròn dolorous che 'ntrono accoglie d'infiniti guai. That gathers thunder of infinite ululations. Zum Donnerhall vereint unendlich Wehe. jylisten valitusta ääretöntä. che sensa fin al risèif un lamìnt scunfinàt. Oscura e profonda era e nebulosa Obscure, profound it was, and nebulous, Tief war er, dunkel, nebelhaft die Luft, Niin syvä, synkkä, sumuinen ol' alho, Scùr e profònt l'era stu post nebulous, tanto che, per ficcar lo viso a fondo, So that by fixing on its depths my sight Drum wollte nichts sich klar dem Blicke zeigen, ett' erottaa en mitään voinut sieltä, tant che par cuànt chi vuardàvi tal font, io non vi discernea alcuna cosa. Nothing whatever I discerned therein. Den ich geheftet an den Grund der Gruft. sen pohjaan vaikka painoin katseheni. no jodèvi nuja ta stu bus pietòus. "Or discendiam qua giù nel cieco mondo", "Let us descend now into the blind world," "Lass uns zur blinden Welt hinunter steigen, "Käykäämme sokeaan yön valtakuntaan", "Adès ven, chi zin ju ta stu svuàrp di mont," cominciò il poeta tutto smorto. Began the Poet, pallid utterly; Ich bin der Erste, du der Zweite dann." näin lausui Mestari, nyt kuolon-kalvas, a la tacàt il poeta, palidùt: "Io sarò primo, e tu sarai secondo". "I will be first, and thou shalt second be." So sprach Virgil, um drauf erblasst zu schweigen. "ma eellä astun, sinä seuraat mua." "jo'i saraj prin e tu ti saràs secont." E io, che del color mi fui accorto, And I, who of his colour was aware, Ich, sehend, wie die Blaess' ihn ueberrann, Ma hälle, nähdessäni kalpeutensa: E jò, che'l so colòu i vevi ben jodùt, dissi: "Come verrò, se tu paventi Said: "How shall I come, if thou art afraid, Sprach: Scheust du selber dich, wie kann ich's wagen "Kuin voin ma seurata, jos sun on kammo, ghi'ai dita: "Coma vègniu, se tu ti tèmis che suoli al mio dubbiare esser conforto?". Who'rt wont to be a comfort to my fears?" Der Trost im Zweifel nur durch dich gewann? sa ainoa, mi estät epäilyni?" chi ti'as da dami coràgiu in dut?" Ed elli a me: "L'angoscia de le genti And he to me: "The anguish of the people Und er zu mir: "Des tiefen Abgrunds Plagen Hän mulle: "Vaiva niiden, jotka tuolla E lui: "Il grant patì di che persònis che son qua giù, nel viso mi dipigne Who are below here in my face depicts Entfaerben mir durch Mitleid das Gesicht, alhaalla ovat, kuvaa kasvoilleni ca son ca jù mi fan tant impalidì quella pietà che tu per tema senti. That pity which for terror thou hast taken. Und nicht, so wie du meinst, durch feiges Zagen. tään säälin, jonka pelvoksi sa luulet. dal dolòu che tu pòura ti lu pensis. Andiam, ché la via lunga ne sospigne". Let us go on, for the long way impels us." Fort, zaudern laesst des Weges Laeng' uns nicht." Tie meill' on pitkä, siksi joutukaamme!" Zìn, vin tanta strada da fa'n ta stu dì." Così si mise e così mi fé intrare Thus he went in, and thus he made me enter So ging er fort und rief zum ersten Kreise Näin haastoi hän ja minut johti piiriin Cussì dizìnt lè partìt e mi'a partàt nel primo cerchio che l'abisso cigne. The foremost circle that surrounds the abyss. Mich auch hinein, der jene Kluft umflicht. näin ensimmäiseen, joka kuilun kiertää. tal prin sìrcul cal 'mbràsa chel abìs lì. Quivi, secondo che per ascoltare, There, as it seemed to me from listening, Mir schien, nach meinem Ohr, des Klanges Weise, Niin paljon kuin voi kuulemalta päättää, Ta chel post chì, secont chel chi vin scoltàt, non avea pianto mai che di sospiri Were lamentations none, but only sighs, Der durch die Luft hier bebt' im ew'gen Tal, valitus siellä ei, vain huokaukset no l'era tant'l plànzi coma'l suspirà che l'aura etterna facevan tremare; That tremble made the everlasting air. Nicht Klaggeschrei, nur Seufzer dumpf und leise. ijäti ilmaa vapisutti; johtui che tremà'l fèva dut pal'eternitàt. ciò avvenia di duol sanza martìri, And this arose from sorrow without torment, Und dieses kam vom Leiden ohne Qual surusta se, miss' ollut viel' ei vaivaa, Chist l'era patì sensa turtùra ch'avean le turbe, ch'eran molte e grandi, Which the crowds had, that many were and great, Der Kinder, Maenner und der Frau'n, in Scharen, min tunsi monet suuret laumat siellä, par sì tàncju di lòu da no cròdi: d'infanti e di femmine e di viri. Of infants and of women and of men. Die viele waren und von grosser Zahl- nuo lasten, naisten sekä miesten sarjat. frùs, fèminis e omps'a fèvin 'na mura. Lo buon maestro a me: "Tu non dimandi To me the Master good: "Thou dost not ask Da sprach der Meister: "Willst du nicht erfahren, Taas haastoi hyvä Mestari: "Et kysy, Il bon Maestri a mi: "No ti vòus di che spiriti son questi che tu vedi? What spirits these, which thou beholdest, are? Zu welchen Geistern du gekommen bist? keit' ovat henget, jotka täällä näet? chej spirìs lì chi ti conti cuj ca son? Or vo' che sappi, innanzi che più andi, Now will I have thee know, ere thou go farther, Bevor wir fortgehn, will ich offenbaren, Siis tiedä, ennen kuin sa eespäin astut, Prima di zi'n davànt i vuej fati jodi ch'ei non peccaro; e s'elli hanno mercedi, That they sinned not; and if they merit had, Dass sie nicht suendigten; doch g'nuegend misst nää ettei tehneet syntiä, mut riitä che lòu no'an maj pecjàt, e se mèris a'an, non basta, perché non ebber battesmo, 'Tis not enough, because they had not baptism Nicht ihr Verdienst, da sie der Tauf entbehrten, ei hyvättyönsä, koska kaste heiltä, no bàstin, parsè ca no'an vut batièsin, ch'è porta de la fede che tu credi; Which is the portal of the Faith thou holdest; Die Pfort' und Eingang deines Glaubens ist. sun uskos pyhä tie ja portti, puuttuu. ca lè puàrta dal cròdi che par telè bon. e s'e' furon dinanzi al cristianesmo, And if they were before Christianity, Und lebten sie vor Christo auch, so ehrten Ne jotka ennen Ristin aikaa eli, E s'an vivùt davànt dal Cristianèsin, non adorar debitamente a Dio: In the right manner they adored not God; Sie doch den Hoechsten nicht, wie sich's gebuehrt; osanneet palvella ei oikein Herraa; Diu no'an vut ocasiòn di adorà; e di questi cotai son io medesmo. And among such as these am I myself. Und diese Geister nenn' ich selbst Gefaehrten. ja minä itse olen niistä yksi. e un di chìscjus i soj jò medèsin. Per tai difetti, non per altro rio, For such defects, and not for other guilt, Nur dies, nichts andres hat uns hergefuehrt. Tuon puutteen tähden, emme syystä muusta, Par difiès cussì, no par altra tara, semo perduti, e sol di tanto offesi Lost are we and are only so far punished, Dass wir in Sehnsucht ohne Hoffnung leben, olemme tuomitut, mut ainoastaan i sin pjerdùs, e sol di chist ufindùs; che sanza speme vivemo in disio". That without hope we live on in desire." Ward uns Verlornen nur als Straf erkuert." toivotta ikävöimään ijäisesti." i desideràn dut, ma sensa sperà." Gran duol mi prese al cor quando lo 'ntesi, Great grief seized on my heart when this I heard, Gross war mein Schmerz, als er dies kundgegeben, Kun kuulin tuon, mun mieltäin tuska kiersi, Se mal ca mi'an fat chej pensèis 'sì sintùs; però che gente di molto valore Because some people of much worthiness Denn Leute grossen Wertes zeigten sich, näät monta tunsin miestä arvokasta, ma cuancju di lòu di cussì grant valòu conobbi che 'n quel limbo eran sospesi. I knew, who in that Limbo were suspended. Die unentschieden hier im Vorhof schweben. jotk' empi partailla tään esipihan. ch'jod`ut i'ai ta chel limbo, ducjus sospendùs!. "Dimmi, maestro mio, dimmi, segnore", "Tell me, my Master, tell me, thou my Lord," Und ich begann: Mein Herr und Meister, sprich "Oi sano, Mestarini, herra, sano", "Contimi, Maestro, contimi, signòu," comincia' io per voler esser certo Began I, with desire of being certain (Ich wollte mich in jenem Glauben staerken, ma virkoin, koska varmaks uskon tahdoin, j'ai scuminsiàt par volèi èsi sigùr di quella fede che vince ogne errore: Of that Faith which o'ercometh every error, Vor dessen Licht des Irrtums Nacht entwich), mi voittaa voisi kaikki erhetykset; di che buna fede ca vìns ogni eròu: "uscicci mai alcuno, o per suo merto "Came any one by his own merit hence, Kam keiner je durch Kraft von eignen Werken, "täält' eikö koskaan, omast' ansiostaan "Fòu da stu post chi, cal vedi meritàt o per altrui, che poi fosse beato?". Or by another's, who was blessed thereafter?" Durch fremd Verdienst von hier zur Seligkeit?-- tai muiden, tullut autuaaksi kukaan?" o no, no èse maj stat beàt nisùn?" E quei che 'ntese il mio parlar coverto, And he, who understood my covert speech, Er schien des Worts versteckten Sinn zu merken Sanaini salamielen ymmärtäen Capìt a volu il me significàt, rispuose: "Io era nuovo in questo stato, Replied: "I was a novice in this state, Und sprach: "Ich war noch neu in diesem Leid, hän mulle: "Tulokas tääll' uusi olin, A la dita: "Jò i'eri nòuf ta stu stat quando ci vidi venire un possente, When I saw hither come a Mighty One, Da ist ein Maechtiger hereingedrungen. kun saapuvaksi tänne valtaherran cuant ch'jodùt i'ai vignì un grant e potènt con segno di vittoria coronato. With sign of victory incoronate. Bekroent mit Siegesglanz und Herrlichkeit. näin voiton seppeleillä seppelöidyn. cun un clar sen di vitòria coronàt. Trasseci l'ombra del primo parente, Hence he drew forth the shade of the First Parent, Der hat des Urahns Geist der Hoell" entrungen, Hän täältä kantoi esitaaton varjon Cun luj a lè zut il pari da la zent, d'Abèl suo figlio e quella di Noè, And that of his son Abel, and of Noah, Auch Abels, Noahs; und auch Moses hat, ja poikans' Abelin ja Noah'n sekä il fi Abèl e l'anima di Noè, di Moïsè legista e ubidente; Of Moses the lawgiver, and the obedient Der Gott gehorcht, mit ihm sich aufgeschwungen. Moseksen, laille laatimalleen alttiin; e di Mosè, legista e ubidiènt; Abraàm patrïarca e Davìd re, Abraham, patriarch, and David, king, Abram und David folgten seinem Pfad, kuningas David, Abram, patriarkka, il vècju Abramo e Davit il re, Israèl con lo padre e co' suoi nati Israel with his father and his children, Jakob, sein Vater, seine Soehne schieden, ja Israel kanss' isän ynnä poikain Israel cun so pari e cuj so fiòj, e con Rachele, per cui tanto fé, And Rachel, for whose sake he did so much, Und Rahel auch, fuer die so viel er tat. ja Rakel, palvelunsa pitkän palkka, e Rachèl che tant al volèva vej cun se: e altri molti, e feceli beati. And others many, and he made them blessed; Sie und viel andre fuehrt' er ein zum Frieden, ja monta muuta, pelastuivat silloin. chiscjùs e altris beàs son stas da Luj; E vo' che sappi che, dinanzi ad essi, And thou must know, that earlier than these Und wissen sollst du nun: Vor diesen war Sit' ennen, tiedä, ihmishenki ykskään e ti'as di savèj che prima di lòu spiriti umani non eran salvati". Never were any human spirits saved." Erloesung keinem Menschengeist beschieden." ei ole täältä tullut autuaaksi." nisùn si salvàva, sa no'erin ànzui. Non lasciavam l'andar perch' ei dicessi, We ceased not to advance because he spake, Obwohl er sprach, ging's vorwaerts immerdar, Näin hänen haastaessa emme hiljaa Al parlava ma'i no stèvin in davòu; ma passavam la selva tuttavia, But still were passing onward through the forest, So dass wir unterdes den Wald durchdrangen, me seisoneet, vaan vaelsimme metsää, a travièrs il bosc i paràvin via, la selva, dico, di spiriti spessi. The forest, say I, of thick-crowded ghosts. Den Wald, mein' ich, der dichten Geisterschar. tarkoitan metsää monen vaisun vainaan. stu bosc cun tàncju spìris d'ogni colòu. Non era lunga ancor la nostra via Not very far as yet our way had gone Nicht weit von oben waren wir gegangen, Uneni jälkeen pitkä viel' ei taival No èrin 'ncjamò tant lontans zus vìa di qua dal sonno, quand' io vidi un foco This side the summit, when I saw a fire Als ich ein Feu'r in lichten Flammen sah, meilt' ollut jäänyt taa, kun näin ma tulen dal post dal sun, cuant ch'i'ai jodùt un fòuc ch'emisperio di tenebre vincia. That overcame a hemisphere of darkness. Die rings im halben Kreis die Nacht bezwangen. mi valkas pimeyden puolipiirin. che'l scur di chel mont al scorsava via! Di lungi n'eravamo ancora un poco, We were a little distant from it still, Zwar waren wir dem Ort nicht voellig nah, Olimme siitä vielä matkan päässä, I'èrin encjamò un puc lontàns dal lòuc ma non sì ch'io non discernessi in parte But not so far that I in part discerned not Doch einen Kreis von ehrenhaften Leuten, mut siksi liki, että saattoi nähdä ma mi'à dut ta'un colp parùt da jòdi ch'orrevol gente possedea quel loco. That honourable people held that place. Die diesen Platz besetzt, erkannt' ich da. siin' asuvaksi kansaa arvollista. se zent in gamba ca ghi vegnèva fòu. "O tu ch'onori scïenzïa e arte, "O thou who honourest every art and science, "Du, des sich Wissenschaft und Kunst erfreuten, "Oi sinä, tieteen, taiteen kaiken tähti, "O tu che siènsa a àrt ti sas gòdi, questi chi son c'hanno cotanta onranza, Who may these be, which such great honour have, Beliebe, wer sie sind, und was sie ehrt keit' ovat nää, niin kunnioitut, että cuj sonu chiscjùs ca'an cussì tant rispièt? che dal modo de li altri li diparte?". That from the fashion of the rest it parts them?" Und von den andern trennt, mir auszudeuten." he täten muista täällä erotetaan?" Ca no son coma i' altris si pol ben crodi." E quelli a me: "L'onrata nominanza And he to me: "The honourable name, Ich sprach's, und er: "Fuer hochgepriesnen Wert, Hän mulle: "Maine, joka maailmassa E luj: "Di si tant onòu a son sogjèt, che di lor suona sù ne la tua vita, That sounds of them above there in thy life, Der oben widerklingt in deinem Leben, soi heistä vielä, hankkinut on heille dal mòut che lasù di te son tratàs, grazïa acquista in ciel che sì li avanza". Wins grace in Heaven, that so advances them." Ward ihnen hier vom Himmel Huld gewaehrt." tään armon taivahaisen ynnä avun." che'l cjèl'ju gràsia e'n davànt ju mèt." Intanto voce fu per me udita: In the mean time a voice was heard by me: Da hoert' ich eine Stimme sich erheben: Samassa kuulin äänen kaikuvaksi: Intant una vòus i'ài sintùt chì a bàs: "Onorate l'altissimo poeta; "All honour be to the pre-eminent Poet; Der hohe Dichter, auf jetzt zum Empfang! "Suur' Runoniekka, sulle kunniata! "Fèjghi tant onòu a stu grant poèta: l'ombra sua torna, ch'era dipartita". His shade returns again, that was departed." Sein Schatten kehrt, der juengst sich fortbegeben. taas varjos palajaa, mi poissa oli." al'tòrna'l so spirt, ca ni vèva lasàs." Poi che la voce fu restata e queta, After the voice had ceased and quiet was, Sobald die Stimme, die dies sprach, verklang, Kun vaiennut ol' ääni, neljän näin ma Cussì dit e la vòus di nòuf cujèta, vidi quattro grand' ombre a noi venire: Four mighty shades I saw approaching us; Sah ich heran vier grosse Geister schreiten, vastaamme varjon ylvään kiirehtävän, cuàtri spiris jodùt i'ài vignì u chì, sembianz' avevan né trista né lieta. Semblance had they nor sorrowful nor glad. Im Angesicht nicht froehlich und nicht bang. ei riemu eikä murhe muodossansa. cu la musa ne trista ne contenta. Lo buon maestro cominciò a dire: To say to me began my gracious Master: Da sprach der gute Meister mir zur Seiten: Näin alkoi haastaa hyvä Mestarini: Il me bon mestri a la tacàt cussì: "Mira colui con quella spada in mano, "Him with that falchion in his hand behold, "Sieh diesen, in der Hand das Schwert, voran "Näetkö miehen, miekka kädessänsä, "Vuàrda chel la, cu la spada ta la man, che vien dinanzi ai tre sì come sire: Who comes before the three, even as their lord. Den andern gehn, um sie als Fuerst zu leiten. mi muiden eellä kuninkaana kulkee: cal sta cjaminànt davànt di chej tre lì. quelli è Omero poeta sovrano; That one is Homer, Poet sovereign; Du siehst Homer, den Dichterkoenig, nah'n; hän on Homeros, laajin laulajoista, Chìstu lè Omero, poeta sovràn, l'altro è Orazio satiro che vene; He who comes next is Horace, the satirist; Ihm folgt Horaz, beruehmt durch Spott dort oben tuo toinen on Horatius, pilkkakirves, l'altri lè Oràsio, satiric, cal ven; Ovidio è 'l terzo, e l'ultimo Lucano. The third is Ovid, and the last is Lucan. Ovid der Dritt', als letzter kommt Lukan. Ovidius kolmas, neljäs on Lucanus. Ovidio'l ven ters e par ultin Lucàn. Però che ciascun meco si convene Because to each of these with me applies Im Namen, den die eine Stimm' erhoben, Kun heille kaikille se nimi sopii, Però coma che ogni un al convèn nel nome che sonò la voce sola, The name that solitary voice proclaimed, Kommt mit mir selber jeder ueberein, min äsken meille ääni huusi, mua tal nòn ca la sunàt cu'na vòus besòla, fannomi onore, e di ciò fanno bene". They do me honour, and in that do well." Drum ehren sie mich, und dies ist zu loben." he kunnioittavat, ja se on oikein." a mi fan onòu, e di stu chì a fan ben." Così vid' i' adunar la bella scola Thus I beheld assemble the fair school So war die schoene Schul' hier im Verein Noin täällä koossa näin ma koulun kauniin, Cussì jodùt i'ai dùta la bièla scuèla di quel segnor de l'altissimo canto Of that lord of the song pre-eminent, Des hohen Herrn der hoechsten Sangesweise, näin mestarit sen ylvään tyylin laulun, di chel signòu ca la cussì alt il cjànt, che sovra li altri com' aquila vola. Who o'er the others like an eagle soars. Der ob den andern fliegt, ein Aar, allein. mi muista korkeinna kuin kotka lentää. che pì'n alt daj altris com'aquila'l svuàla. Da ch'ebber ragionato insieme alquanto, When they together had discoursed somewhat, Ein Weilchen sprachen sie im trauten Greise, Kun yhdess' oli haastelleet he hiukan, Dopo stàs un puc insièmit, razonànt, volsersi a me con salutevol cenno, They turned to me with signs of salutation, Doch als sie gruessend sich zu mir gekehrt, niin mua päin he kääntyi tervehtien; vièrs me si son voltàs e mi'àn fat bon sen, e 'l mio maestro sorrise di tanto; And on beholding this, my Master smiled; Da laechelte Virgtl zu solchem Preise. hymyili sille hyvä Mestarini. e'l me maestro 'la soridùt di tant. e più d'onore ancora assai mi fenno, And more of honour still, much more, they did me, Allein noch hoeher ward ich dort geehrt, Tekivät kunnian he suuremmankin Pi onòu `ncjamò mi fèvin--oh cuant ben!-- ch'e' sì mi fecer de la loro schiera, In that they made me one of their own band; Indem sie mich in ihrer Schar empfingen minulle, ottivat mun joukkohonsa, mi'an consideràt un da la so schièra, sì ch'io fui sesto tra cotanto senno. So that the sixth was I, 'mid so much wit. Als Sechsten unter solchem Geist und Wert, niin että kuudes olin kuulun seuran. cussì chi eri sest tra chel grant inzèn. Così andammo infino a la lumera, Thus we went on as far as to the light, Wobei wir hin bis zu dem Lichte gingen, Päin käytiin valon heijastusta, haastain Cussì sin zus fin la da la lumièra, parlando cose che 'l tacere è bello, Things saying 'tis becoming to keep silent, Sprechend, wovon ich schicklich schweigen muss, sanoja, joista vaieta on kaunis, parlànt di che robis che'l tàsi lè bièl, sì com' era 'l parlar colà dov' era. As was the saying of them where I was. Wie man dort schicklich sprach von solchen Dingen. kuin oli kaunis niitä kuulla siellä. propit coma'l parlà 'ndulà ca l'era. Venimmo al piè d'un nobile castello, We came unto a noble castle's foot, Bald kamen wir an eines Schlosses Fuss, Tulimme linnan jalon liepehelle, Sin rivàs al piè di un nòbil cjascjèl, sette volte cerchiato d'alte mura, Seven times encompassed with lofty walls, Von siebenfacher hoher Mau'r umfangen, min seitsenkerroin muuri ylhä saarsi circondàt sièt vòltis da àltis mùris, difeso intorno d'un bel fiumicello. Defended round by a fair rivulet; Und rings beschuetzt von einem schoenen Fluss. ja puolsi joka puolin virta soma. difindùt dut intòr da un bel rusèl. Questo passammo come terra dura; This we passed over even as firm ground; Als wir mit trocknem Fusse durchgegangen, Kävimme poikki sen kuin maata vahvaa, Chìstu vìnt nu pasàt coma cjèris dùris, per sette porte intrai con questi savi: Through portals seven I entered with these Sages; Ging's weiter dann durch sieben Tore fort, avautui seitsenportit, ja nuo viisaat cuj grancj poès i soj entràt par sièt puàrtis giugnemmo in prato di fresca verdura. We came into a meadow of fresh verdure. Und eine Wiese sah ich gruenend prangen. mun veivät vihannalle nurmen nuoren. ca ni'àn partàt ta un pràt di èrbis vèrdis. Genti v'eran con occhi tardi e gravi, People were there with solemn eyes and slow, Wir fanden Leute strengen Blickes dort, Totiset näin ma täällä miehet, katseet Chi vi èra zent cun espresiòns gravis, di grande autorità ne' lor sembianti: Of great authority in their countenance; Mit grosser Wuerd' in Ansehn, Gang und Mienen vakaiset, kasvot arvo-valtahiset; che di grant autoritàt a parèvin; parlavan rado, con voci soavi. They spake but seldom, and with gentle voices. Und wenig sprechend, doch mit sanftem Wort. he harvoin haastoivat, mut äänin lempein. tant puc a parlàvin, ma cun vòus dòlsis. Traemmoci così da l'un de' canti, Thus we withdrew ourselves upon one side Und wir ersah'n dort seitwaerts nah bei ihnen Siirryimme laitaan nurmen nuoren, siinä Cussì, tiràs un puc in bànda i si sìn, in loco aperto, luminoso e alto, Into an opening luminous and lofty, Frei eine Hoeh' hellem Lichte glueh'n, ol' avoin, korkea ja kirkas kumpu, ta un post vièrt, luminòus e alt, sì che veder si potien tutti quanti. So that they all of them were visible. Vor welcher alle klar vor uns erschienen. min päältä nähdä heidät kaikki saattoi. che jòdi ducjùs cuàncjus i podèvin. Colà diritto, sovra 'l verde smalto, There opposite, upon the green enamel, Dort gegenueber auf dem samtnen Gruen Edessä aivan, kedoll' armahalla, Propit li'n davànt, ta chel bjèl vert di smàlt, mi fuor mostrati li spiriti magni, Were pointed out to me the mighty spirits, Sah ich die Grossen, ewig Denkenswerten, minulle näytettiin ne suuret sielut, li grandi ànimis a mi'àn mostràt, che del vedere in me stesso m'essalto. Whom to have seen I feel myself exalted. Die heut mir noch in solzer Seele blueh'n. joit' iloni on olla nähnyt kerran. che di vej jodùt j'ài `ncjamò tant riguàrt. I' vidi Eletra con molti compagni, I saw Electra with companions many, Elektren sah ich dort mit viel Gefaehrten, Ma näin Elektran, kera saaton suuren, Elètra cun tancju compàjs i'ài notàt, tra ' quai conobbi Ettòr ed Enea, 'Mongst whom I knew both Hector and Aeneas, Aeneas, Hektorn hatt' ich bald erkannt, ma tunsin Hektorin ja Aineiaankin, tra'i cuai i'ài cognosùt Ètor e Enèa, Cesare armato con li occhi grifagni. Caesar in armour with gerfalcon eyes; Caesarn, den mit dem Adlerblick bewehrten. ja Caesar kotkasilmän aseissansa. Sèsar dut armàt cul vùli infogàt. Vidi Cammilla e la Pantasilea; I saw Camilla and Penthesilea Penthesilea war auf gruenem Land; Ma näin Camillan, näin Pentesileian, I'ài jodùt Camila e Pantasilèa da l'altra parte vidi 'l re Latino On the other side, and saw the King Latinus, Zur andern Seite sah ich auch Latinen, ja kuningas Latinuksen, mi istui da l'altra banda, e èncja il re latìn che con Lavina sua figlia sedea. Who with Lavinia his daughter sat; Der bei Lavinien, seiner Tochter, stand. Lavinian, tyttärensä, kanssa; oli ca l'era lì cun so fia Lavinèa. Vidi quel Bruto che cacciò Tarquino, I saw that Brutus who drove Tarquin forth, Ich sah den Brutus, der verjagt Tarquinen, Tarquiniusten turma, Brutus, siellä, I'ài jodùt chel Brut ca la scorsàt Tarcuìn, Lucrezia, Iulia, Marzïa e Corniglia; Lucretia, Julia, Marcia, and Cornelia, Lucrezien, Julien, Marzien, und, allein Lucretia, Julia, Martia ja Cornelia Lucrèsia, Gjùlia, Màrsia e Cornèlia; e solo, in parte, vidi 'l Saladino. And saw alone, apart, the Saladin. Beiseite sitzend, sah ich Saladinen. ja Saladin, ja tämä yksin astui. e'n banda, besòu, i'ài jodùt Saladìn. Poi ch'innalzai un poco più le ciglia, When I had lifted up my brows a little, Dann, hoeher blickend, sah im hellen Schein Kun silmäni taas hiukan nostin, näin ma Dopo c'un puc alsàt i'ai li sèjs par aria, vidi 'l maestro di color che sanno The Master I beheld of those who know, Ich auch den Meister derer, welche wissen, viisasten mestarin, mi filosofein i'ài jodùt il maèstri di chej ca san seder tra filosofica famiglia. Sit with his philosophic family. Der von den Seinen schien umringt zu sein, kehässä istui ystävällisessä; sintàt cun chej da la filosofia. Tutti lo miran, tutti onor li fanno: All gaze upon him, and all do him honour. Sie all ihn hochzuehren sehr beflissen; imehti häntä, kunnioitti kaikki. Dùcjus lu mìrin, ducjus onòu ghi fan: quivi vid' ïo Socrate e Platone, There I beheld both Socrates and Plato, Den Plato ihm zunaechst und Sokrates, Näin siellä myös ma Sokrateen ja Platon, chì i'ài jodùt Socrate e Plàton che 'nnanzi a li altri più presso li stanno; Who nearer him before the others stand; Die dort den Sitz vor andern an sich rissen. lähimmät hänen, myös Demokriton, mi che davànt daj àltris visìn a ghi stàn; Democrito che 'l mondo a caso pone, Democritus, who puts the world on chance, Den Anaxagoras, Diogenes, maailman luoduks luuli sattumalta, Democrito che'l mont a càsu al pon, Dïogenès, Anassagora e Tale, Diogenes, Anaxagoras, and Thales, Den Demokrit, des Welt der Zufall machte, Anaxagoraan, Diogeneen ja Taleen, Diogene, Anasagora, e Tal, Empedoclès, Eraclito e Zenone; Zeno, Empedocles, and Heraclitus; Den Zeno, Heraklit, Empedokles. Empedokleen ja Herakleiton, Zenon; Empedocle, Eraclito e Zenòn; e vidi il buono accoglitor del quale, Of qualities I saw the good collector, Ihn, der ans Licht der Pflanzen Kraefte brachte, ja Dioscorideen, joka luonnon lajit E i'ài jodùt il bon sielzitòu dal cuàl-- Dïascoride dico; e vidi Orfeo, Hight Dioscorides; and Orpheus saw I, Den Dioskorides, den Orpheus dann, kokosi ilmi, Orpheun, Tulliuksen, di Dioscoris i parli--e pur Orfèo, Tulïo e Lino e Seneca morale; Tully and Livy, and moral Seneca, Den Seneka, der Schmerz und Luft verlachte. Linuksen, Senecankin siveellisen, Tulio, Lino, e chel Seneca moràl; Euclide geomètra e Tolomeo, Euclid, geometrician, and Ptolemy, Auch Ptolemaeus kam, Euklid heran, Euklideen, geometrin, Ptolemaion, Euclide'l geometra e Tolmèo, Ipocràte, Avicenna e Galïeno, Galen, Hippocrates, and Avicenna, So auch Averroes, der, seinen Weisen Hippokrateen, Galenon, Avicennan Ipocrate, Avicena e Galièn, Averoìs, che 'l gran comento feo. Averroes, who the great Comment made. Erklaerend, selbst der Weisheit Ruhm gewann. ja selittäjän suuren, Averroeen. Averòis e'l so timòn, Aristotèo. Io non posso ritrar di tutti a pieno, I cannot all of them pourtray in full, Doch nicht vermag ich jeden hier zu greifen, En kaikkia voi luetella tarkkaan, Jò no pos dizi di ducjus in plen però che sì mi caccia il lungo tema, Because so drives me onward the long theme, Denn also draengt des Stoffes Groesse mich, kun niin mua ajaa aine pitkä, että parsè chi'ài encjamò tant da contà, che molte volte al fatto il dir vien meno. That many times the word comes short of fact. Dass ihren Dienst mir kaum die Wort' erweisen. jää usein multa sanaa vaille tapaus. e'i fàs, no'l contà, ogni tant van a sen. La sesta compagnia in due si scema: The sixfold company in two divides; Hier teilten nun die sechs Gefaehrten sich. Kuusmiehinen nyt seura kahdeks eroo: Intant, daj sèis chi èrin, in doj sin ca: per altra via mi mena il savio duca, Another way my sapient Guide conducts me Mich fuehrt' auf anderm Weg mein weiser Leiter vie toista tietä viisas johtajani e'l duca, cal sa, mi'à menàt via di là, fuor de la queta, ne l'aura che trema. Forth from the quiet to the air that trembles; Dahin, wo Stille lautem Tosen wich, levosta pois mun ilmaan vapisevaan; fòu da la calma, là ca si sint tremà; E vegno in parte ove non è che luca. And to a place I come where nothing shines. Und dorthin, wo nichts leuchtet, schritt ich weiter. ja sinne saavun, miss' ei valkeutta. là che pi nùja a si pos pi luminà. Inferno · Canto V Inferno: Canto V Fuenfter Gesang Viides laulu Cjànt Cuìnt Così discesi del cerchio primaio Thus I descended out of the first circle So ging's hinab vom ersten Kreis zum zweiten, Niin läksin ensi piiristä ja astuin Cussì, zint jù, il prin sìrcul i'ài lasàt giù nel secondo, che men loco cinghia Down to the second, that less space begirds, Der kleinern Raum, doch groessres Weh umringt, ma toiseen, paikan pienemmän mi saartaa, e jù tal secont, che màncu spàsiu 'la, e tanto più dolor, che punge a guaio. And so much greater dole, that goads to wailing. Das antreibt, Klag' und Winseln zu verbreiten. mut tuskan suuremman ja vaikerruksen. ma di dolòus e lamìns tant pi colmàt. Stavvi Minòs orribilmente, e ringhia: There standeth Minos horribly, and snarls; Graus steht dort Minos, fletscht die Zaehn' und bringt Ovella seisoo Minos julma, hijoo Minos--se oròu!--a si sint a ringhià: essamina le colpe ne l'intrata; Examines the transgressions at the entrance; Die Schuld ans Licht, wie tief sie sich verfehle, hammasta, tutkii synnit, tuomitsevi al vuarda li còlpis ta chist'entrada, giudica e manda secondo ch'avvinghia. Judges, and sends according as he girds him. Urteilt, schickt fort, je wie er sich umschlingt. ja määrää rangaistuksen hännällänsä. e'l lasa'l codòn cal fèdi'l gjustisià. Dico che quando l'anima mal nata I say, that when the spirit evil-born Ich sage, wenn die schlechtgeborne Seele Tarkoitan: tullen tähän sielu kehno I'dìs che cuànt ch'ànima mal nasùda, li vien dinanzi, tutta si confessa; Cometh before him, wholly it confesses; Ihm vorkommt, beichtet sie der Suenden Last; saa kaiken tunnustaa, ja tällöin Minos, a ghi ven davànt, dut'a si confèsa; e quel conoscitor de le peccata And this discriminator of transgressions Und jener Kenner aller Menschenfehle, näkijä syvä ihmissyiden, katsoo, luj, che di pecjadòus s'intìnt a vònda, vede qual loco d'inferno è da essa; Seeth what place in Hell is meet for it; Sieht, welcher Ort des Abgrunds fuer die passt, mi paikka helvetissä tuolle kuuluu: la met ta l'infièr coma che ben al sa: cignesi con la coda tante volte Girds himself with his tail as many times Und schickt sie soviel Grad' hinab zur Hoelle, niin monta kertaa ympärilleen hännän si rodulèa la coda, torotòr, quantunque gradi vuol che giù sia messa. As grades he wishes it should be thrust down. Als oft er sich mit seinem Schweif umfasst. hän lyö kuin mones kurjan tuon on kerros. secont quànt jù ca varès da zi a stà. Sempre dinanzi a lui ne stanno molte: Always before him many of them stand; Von vielem Volk ist stets besetzt die Schwelle, Ain eessä hänen monta seisoo, kukin Sempri tàntis di lòu a ghi stan intòr; vanno a vicenda ciascuna al giudizio, They go by turns each one unto the judgment; Und nach und nach kommt jeder zum Gericht, saa oman oikeutensa; tunnustaapi un'a'una a van al so judìsi; dicono e odono e poi son giù volte. They speak, and hear, and then are downward hurled. Spricht, hoert und eilt zu der bestimmten Stelle. ja tuomitaan ja syöstään syvyytehen. dìzin e jòdin, e dopo jù tal fòr. "O tu che vieni al doloroso ospizio", "O thou, that to this dolorous hostelry "Du, der in diese Qualbehausung bricht," "Oi sa, ken saavut tähän tuskan majaan", "O, sòtu chi tal post daj dolòus tu, sì?" disse Minòs a me quando mi vide, Comest," said Minos to me, when he saw me, So rief mir Minos, als er mich ersehen, noin minut nähdessänsä Minos huusi a mi'à dita Minos cuànt ca mi'à jodùt, lasciando l'atto di cotanto offizio, Leaving the practice of so great an office, Und liess indes die Uebung grosser Pflicht; ja jätti tuokioksi tuomar-toimen; bandonànt pal moment il so ufìsi, "guarda com' entri e di cui tu ti fide; "Look how thou enterest, and in whom thou trustest; "Schau', wem du traust! Leicht ist's hineinzugehen, "sa katso, kehen luotat, kunne menet, "Atènt da l'entrà e no fidàti di dùt: non t'inganni l'ampiezza de l'intrare!". Let not the portal's amplitude deceive thee." Doch taeusche nicht dich ein verwegner Drang." äl' anna portin avaruuden pettää!" crot puc a la grandèsa da l'entràda!. . ." E 'l duca mio a lui: "Perché pur gride? And unto him my Guide: "Why criest thou too? Mein Fuehrer drauf: "Lass dir den Groll vergehen! Mut opas hälle: "Sinäkin miks huudat? E'l me siòr a luj: "Parsè sìghitu, brut? Non impedir lo suo fatale andare: Do not impede his journey fate-ordained; Nicht hindre den von Gott gebotnen Gang, Äl' estä matkaa, hälle määrättyä: Nost'impedì'l destìn da la so strada: vuolsi così colà dove si puote It is so willed there where is power to do Dort will man's, wo das Koennen gleicht dem Wollen. tää tahto siell' on, missä voidaan kaikki 'la volùt cussì indulà ca si pol ciò che si vuole, e più non dimandare". That which is willed; and ask no further question." Nicht mehr gefragt, denn unser Weg ist lang." mit' tahdotaan. Äl' enempää sa kysy!" se ca si vòu; pi di tant no domandà." Or incomincian le dolenti note And now begin the dolesome notes to grow Bald hoert' ich nun, wie Jammertoen' erschollen, Nyt alkoi äänet vaivan, vaikerruksen; A chistu punt il penòus lagnàsi nol' a farmisi sentire; or son venuto Audible unto me; now am I come Denn ich gelangte nieder zu dem Haus, näät tullut olin siihen paikkaan silloin, àju tacàt a sìnti! I soj vegnùt là dove molto pianto mi percuote. There where much lamentation strikes upon me. Zur Klag' und dem Geheul der Unglueckvollen. miss' itku suuri mielen kiersi multa. la che'l grant plànzi mi fa pjerdi'l control. Io venni in loco d'ogne luce muto, I came into a place mute of all light, Jedwedes Licht verstummt' im dunkeln Graus, Ma paikass' olin, mist' on poissa valkeus, Rivàt'i soj 'ndulà che'l lùzi l'èra mùt, che mugghia come fa mar per tempesta, Which bellows as the sea does in a tempest, Das bruellte, wie wenn sich der Sturm erhoben, mi mylvii niinkuin meri myrskysäällä, e'un rugnì'l veva coma mar da temporàl se da contrari venti è combattuto. If by opposing winds 't is combated. Beim Kampf der Winde lautes Meergebraus. kun sitä tuulten ristiriita pieksää. cuant che da vincj' contraris 'lè combatùt La bufera infernal, che mai non resta, The infernal hurricane that never rests Nie ruht der Hoellenwirbelwind vom Toben Tuo hirmumyrsky helvetin, mi koskaan Maj si stràca sta bufèra infernal, mena li spirti con la sua rapina; Hurtles the spirits onward in its rapine; Und reisst zu ihrer Qual die Geister fort ei lakkaa, kantaa sielut siivillänsä ma i spìrs a malmèna e strasìna, voltando e percotendo li molesta. Whirling them round, and smiting, it molests them. Und dreht sie um nach unten und nach oben. ja heitä lyö ja vierittää ja viskoo. a ju svòlta e sbàt com'cal sa fa'l màl. Quando giungon davanti a la ruina, When they arrive before the precipice, Ihr Jammerschrei, Geheul und Klagewort, Läheten kukkuloita kuilun, heitä Cuànt ca rìvin davànt da la ruvìna, quivi le strida, il compianto, il lamento; There are the shrieks, the plaints, and the laments, Nah'n sie den truemmervollen Felsenklueften, mi uhkaa, puhkeavat huutoon, herjaan a sìntin tant sigà, plànzi e lamìns, bestemmian quivi la virtù divina. There they blaspheme the puissance divine. Verlaestern fluchend Gottes Tugend dort. ja kiroavat Luojaa kaikkihyvää. e bestemà fuàrt la virtùt divìna. Intesi ch'a così fatto tormento I understood that unto such a torment Dass Fleischessuender dies erdulden muessten, Sain kuulla, tää ett' oli tuska niiden, Capìt i'ai che'à scjù tìpos di turmìns enno dannati i peccator carnali, The carnal malefactors were condemned, Vernahm ich, die, verlockt vom Sinnentrug, jotk' eläneet ol' lihan hekkumassa a èrin danàs i pecjadòus carnàj, che la ragion sommettono al talento. Who reason subjugate to appetite. Einst unterwarfen die Vernunft den Luesten. ja järjen alistaneet alle himon. ch'al apetìt a sotomètin la mìns. E come li stornei ne portan l'ali And as the wings of starlings bear them on So wie zur Winterszeit mit irrem Flug Kuin kottaraiset parvin laajoin, taajoin E com'che l'àlis a pàrtin i sturnièj nel freddo tempo, a schiera larga e piena, In the cold season in large band and full, Ein dichtgedraengter breiter Tross von Staren, liikkeelle ajaa sydäntalven viima, fis coma nùlis cuàn cal fa'l grant frejt, così quel fiato li spiriti mali So doth that blast the spirits maledict; So sah ich hier im Sturm der Suender Zug niin tuomituita sieluja tää myrsky, cussì chel vìnt i spirìs mal nasùs, chèj, di qua, di là, di giù, di sù li mena; It hither, thither, downward, upward, drives them; Hierhin und dort, hinauf', hinunterfahren, heit' ylös, alas, sinne, tänne heittäin; jù sbalòta chì, lì, sù, jù, propit tant; nulla speranza li conforta mai, No hope doth comfort them for evermore, Gestaerkt von keiner Hoffnung, mindres Leid, ei heille koita koskaan lohtu levon, nisùna sperànsa'a ghi da maj cunfuàrt, non che di posa, ma di minor pena. Not of repose, but even of lesser pain. Geschweige jemals Ruhe zu erfahren. ei toivo rangaistuksen laupiaamman. no di finì, ma di'un sufrì màncu grant. E come i gru van cantando lor lai, And as the cranes go chanting forth their lays, Wie Kraniche, zum Streifen lang gereiht Kuin kurjet korkealla lentää, laulain E coma i grù che'n alt a cjàntin da muàrt, faccendo in aere di sé lunga riga, Making in air a long line of themselves, In hoher Luft die Klagelieder kraechzen, riveissä pitkiss' ilmi valitustaan, fasìnt tal aria una riga lungja, così vid' io venir, traendo guai, So saw I coming, uttering lamentations, So sah ich von des Sturms Gewaltsamkeit niin meitä kohden varjoin tuulen tuomain cussì i'ai jodùt vignì, strasinànt tuàrt, ombre portate da la detta briga; Shadows borne onward by the aforesaid stress. Die Schatten hergeweht mit bangem Aechzen. näin vaikeroiden vierivän. Ja kysyin: ch'ombrènis che'l vint'l partàva dòngja. per ch'i' dissi: "Maestro, chi son quelle Whereupon said I: "Master, who are those "Wer sind die, Meister, welche her und hin "Keit' ovat, Mestari, nuo onnettomat, Par chistu i'ài dita: "Cùj sònu, Mestri, genti che l'aura nera sì gastiga?". People, whom the black air so castigates?" Der Sturmwind treibt, und die nach Ruhe lechzen?" joit' ilma valoton noin ruoskii, vaivaa?" chej che l'aria near 'sì tant ju stàngja?" "La prima di color di cui novelle "The first of those, of whom intelligence So ich--und er: "Des Zuges Fuehrerin, Hän mulle: "Heistä ensimmäinen, joista "La prima di lòu che tu i ti'as èstri tu vuo' saper", mi disse quelli allotta, Thou fain wouldst have," then said he unto me, Von welchem du gewuenscht, Bericht zu hoeren, sa tiedot tahdot, oli valtiatar di cognosi," mi'à rispundut alòra, "fu imperadrice di molte favelle. "The empress was of many languages. War vieler Zungen grosse Kaiserin. usean kielen sekä kansakunnan. "a'era regina di lènghis---un mostri! A vizio di lussuria fu sì rotta, To sensual vices she was so abandoned, Sie liess von Wollust also sich betoeren, Hän haureuteen niin oli altis, että Àj vìsis dal cuarp butàda, sta sjòra, che libito fé licito in sua legge, That lustful she made licit in her law, Dass sie fuer das Geluest Gesetz' erfand. sen luvalliseks sääsi laissa maansa, i plasèjs dal libìd `veva fat lècit, per tòrre il biasmo in che era condotta. To remove the blame to which she had been led. Um nur der tiefen Schmach sich zu erwehren. päästäkseen häpeästä hankkimastaan. par scusà chej ch'ic an veva na vòra. Ell' è Semiramìs, di cui si legge She is Semiramis, of whom we read Sie ist Semiramis, wie allbekannt, Semiramis, Ninuksen jälkeläinen Semiràmis a è, e d'ic a'è stat scrit, che succedette a Nino e fu sua sposa: That she succeeded Ninus, and was his spouse; Nachfolgerin des Ninus, ihres Gatten, ja puoliso hän oli, niinkuin tuosta ch'à suseguìt Nino, dop'vejlu sposàt: tenne la terra che 'l Soldan corregge. She held the land which now the Sultan rules. Einst herrschend in des Sultans Stadt und Land. tarina kertoo; maansa on nyt oma a regnàva cjèris che'l Sultàn 'la di d'rit. L'altra è colei che s'ancise amorosa, The next is she who killed herself for love, Dann Sie, die, ungetreu Sichaeus' Schatten, sultaanin. Toinen, Dido, rakkaudesta L'altra'è chè che par amòu si'à copàt, e ruppe fede al cener di Sicheo; And broke faith with the ashes of Sichaeus; Aus Liebe selber sich geweiht dem Tod" itsensä tappoi, petti miehen kuolleen. rumpìnt fède cu la sinìsa dal so'òmp; poi è Cleopatràs lussurïosa. Then Cleopatra the voluptuous." Sieh dann Kleopatra im Flug ermatten." Tuo kolmas on Kleopatra aistillinen. dopo `ven Cleopatra, spirt pasionàt. Elena vedi, per cui tanto reo Helen I saw, for whom so many ruthless Auch Helena, die Ursach' grosser Not, Helenan näet, min vuoksi turman aikaa E Èlina pur ti jòs, che par un omp tempo si volse, e vedi 'l grande Achille, Seasons revolved; and saw the great Achilles, Im Sturme sah ich den Achill sich heben, niin kauan kesti, suuren näet Akilleun, tant timp a'à coròt; e ti jòs il grant Achìl che con amore al fine combatteo. Who at the last hour combated with Love. Der allem Trotz, nur nicht der Liebe, bot. mi lemmen ottelussa kuoloon kulki. che fin'n fin par amòu 'la lotàt, puòr omp. Vedi Parìs, Tristano"; e più di mille Paris I saw, Tristan; and more than a thousand Den Paris sah ich dort, den Tristan schweben, Tristanin, Pariin..." Enemmän kuin tuhat I t'jòs Paride, Tristan,"e pi di mil ombre mostrommi e nominommi a dito, Shades did he name and point out with his finger, Und tausend andre zeigt' und nannt' er dann, nimitti, näytti varjoja hän mulle, òmbris mostrànt e nominànt mi'è zùt, ch'amor di nostra vita dipartille. Whom Love had separated from our life. Die Liebe fortgejagt aus unserm Leben. elosta eronneita lemmen tähden. ch'amòu la vita ghi'à scurtàt'n mòut sìmil. Poscia ch'io ebbi 'l mio dottore udito After that I had listened to my Teacher, Lang hoert' ich den Bericht des Lehrers an, Kun kuullut suulta olin Opettajan Dopo ch'i'ai il me bon insegnànt sintùt nomar le donne antiche e ' cavalieri, Naming the dames of eld and cavaliers, Von diesen Rittern und den Frau'n der Alten, ylhäiset naiset, miehet muinaisuuden, nomà che sjòris antìchis e'i so sjòrs, pietà mi giunse, e fui quasi smarrito. Pity prevailed, and I was nigh bewildered. Voll Mitleid und voll Angst, bis ich begann: ma säälist' olin miltei suunniltani, pietàt i'ai sintùt e'i sèns cuàsi pjerdùt. I' cominciai: "Poeta, volontieri And I began: "O Poet, willingly Mit diesen Zwei'n, die sich zusammenhalten, ja aloin: "Runoilija, noiden kanssa I'ai scuminsiàt, "Poeta, dami la vòus parlerei a quei due che 'nsieme vanno, Speak would I to those two, who go together, Die, wie es scheint, so leicht im Sturme sind, puhuisin kahden, jotka yhdess' uivat par parlà cun chej doj ch'insièmit a van e paion sì al vento esser leggeri". And seem upon the wind to be so light." Moecht' ich, o Dichter, gern mich unterhalten. niin keveästi kera tuulen tänne." e somèjn lizerùs ta stu vint estròus." Ed elli a me: "Vedrai quando saranno And, he to me: "Thou'lt mark, when they shall be Und er darauf: "Gib Achtung, wenn der Wind Hän mulle: "Kunhan ensin lähenevät, E luj a mi: "T'ju jodaràs cuànt ca saran più presso a noi; e tu allor li priega Nearer to us; and then do thou implore them Sie naeher fuehrt, dann bei der Liebe flehe, saat nähdä heidät. Pyydä heitä lemmen pi visìn; alòra tu ti'u'mploraràs per quello amor che i mena, ed ei verranno". By love which leadeth them, and they will come." Die beide fuehrt, da kommen sie geschwind." nimessä, joka heitä kantaa vielä: pal amòu ca ju mòuf, e lòu vegnaràn." Sì tosto come il vento a noi li piega, Soon as the wind in our direction sways them, Kaum waren sie geweht in unsre Naehe, he tottelevat." Tuul' kun tuonut liki Alòr' apèna che'l vint a ni'ju'à partàs, mossi la voce: "O anime affannate, My voice uplift I: "O ye weary souls! Als ich begann: Gequaelte Geister, weilt, oli heidät, huusin: "Kovan onnen sielut, ju'ai clamàs: "O animìs afanàdis, venite a noi parlar, s'altri nol niega!". Come speak to us, if no one interdicts it." Wenn's niemand wehrt, und sagt uns euer Wehe. tuskanne kertokaa, jos teill' on lupa!" parlàjini pur, s'à àltris no ghi displàs." Quali colombe dal disio chiamate As turtle-doves, called onward by desire, Gleich wie ein Taubenpaar die Luefte teilt, Kuin kyyhkyt, kutsumina kaihon, lentää Coma colòmbis da vòja clamàdis, con l'ali alzate e ferme al dolce nido With open and steady wings to the sweet nest Wenn's mit weitausgespreizten steten Schwingen avoimin, varmoin siivin ilman halki àlis alsàdis e tal dols nit fèrmis, vegnon per l'aere, dal voler portate; Fly through the air by their volition borne, Zum suessen Nest herab voll Sehnsucht eilt; pesäänsä suloiseen: niin tahto oma 'vègnin par l'aria dal volèj partàdis; cotali uscir de la schiera ov' è Dido, So came they from the band where Dido is, So sah ich sie dem Schwarme sich entringen, parvesta Didon meitä kohden kantoi cussì lòu, li zens di Didòn lasàdis, a noi venendo per l'aere maligno, Approaching us athwart the air malign, Bewegt vom Ruf der heissen Ungeduld, nää kaksi kautta ilman myrskypäisen; a nù a son vignùs par l'aria tònfa, sì forte fu l'affettüoso grido. So strong was the affectionate appeal. Und durch den Sturm sich zu uns niederschwingen. niin vahva oli heissä lemmen muisto. sì fuàrt' son stàdis d'afièt li clamàdis. "O animal grazïoso e benigno "O living creature gracious and benignant, "Du, der du uns besuchst voll Gut' und Huld "Olento armas, siunattu, mi etsit "O tu anima dal cussì tant bon fà, che visitando vai per l'aere perso Who visiting goest through the purple air In purpurschwarzer Nacht, uns, die die Erde ah, alta ilman punatumman meidät, che visitànt ti vàs par stu ariòn scur noi che tignemmo il mondo di sanguigno, Us, who have stained the world incarnadine, Vordem mit Blut getuencht durch unsre Schuld, maailman jotka verin kostutimme! nù, che'l mont tinzùt di sànc i vìn timp fà, se fosse amico il re de l'universo, If were the King of the Universe our friend, Gern baeten wir, dass Fried' und Ruh' dir werde, Jos meitä kuulis Herra kaikkeuden, se'l re dal universo no ni fos dur, noi pregheremmo lui de la tua pace, We would pray unto him to give thee peace, War' uns der Fuerst des Weltenalls geneigt, rukoilisimme sulle rauhaa hältä, di còu lu prearèsin di dati pas, poi c'hai pietà del nostro mal perverso. Since thou hast pity on our woe perverse. Denn dich erbarmt der seltsamen Beschwerde. kun säälit kohtalomme kolkkoutta. a ti che'l nustri gran mal ti fa'un dòu pur. Di quel che udire e che parlar vi piace, Of what it pleases thee to hear and speak, Wie ihr zu Red' und Hoeren Lust bezeigt, Sa mistä haastaa, tietää tahtonetkin, Di chel che scoltà e che parlà vi plàs, noi udiremo e parleremo a voi, That will we hear, and we will speak to you, So reden wir, so leih'n wir euch die Ohren, kuulemme, kertoilemme, tyyntyessä nu'i scoltarìn e'i parlarìn a vuàltris mentre che 'l vento, come fa, ci tace. While silent is the wind, as it is now. Wenn nur, wie eben jetzt, der Sturmwind schweigt. tään tuulen, kuten tyyntyvän se näyttää. mèntri che'l vint, com'ca lè cal fa, al tàs. Siede la terra dove nata fui Sitteth the city, wherein I was born, Ich ward am Meerstrand in der Stadt geboren, Maa, jossa synnyin, oli siellä, missä Jò, scoltàit, i soj nasùda ta che bandis su la marina dove 'l Po discende Upon the sea-shore where the Po descends Wo Seinen Lauf der Po zur Ruhe lenkt, Po-joki mereen laskee, löytääksensä in riva'l mar 'ndulà che'l Po al ven jù per aver pace co' seguaci sui. To rest in peace with all his retinue. Bald mit dem Flussgefolg im Meer verloren. keralla lisävirtojensa levon. par metisì'n pas cuj so tributaris. Amor, ch'al cor gentil ratto s'apprende, Love, that on gentle heart doth swiftly seize, Die Liebe, die in edles Herz sich senkt, Rakkaus, mi nopsaan jalon syttää sielun, L'amòu, che tal còu bon si tàca sùbit su, prese costui de la bella persona Seized this man for the person beautiful Fing diesen durch den Leib, den Liebreiz schmueckte, tuon kauniin miehen mielen valtas; tapa su chìstu chì dal bjel aspièt si'a pojàt che mi fu tolta; e 'l modo ancor m'offende. That was ta'en from me, and still the mode offends me. Der mir geraubt ward, wie's noch jetzt mich kraenkt. kuin hänet kadotin, mua vielä loukkaa. e mi'è stat cjòlt; il coma nol vòu zi jù. Amor, ch'a nullo amato amar perdona, Love, that exempts no one beloved from loving, Die Liebe, die Geliebte stets berueckte, Rakkaus, mi vaatii rakastamaan vastaan, L'amòu cal vòu l'amànt sempri riamàt, mi prese del costui piacer sì forte, Seized me with pleasure of this man so strongly, Ergriff fuer diesen mich mit solchem Brand, hänehen liitti mun niin lujaan, että a mi'a dat di chìstu un plasèj sì fuàrt che, come vedi, ancor non m'abbandona. That, as thou seest, it doth not yet desert me; Dass, wie du stehst, kein Leid ihn unterdrueckte. mua vieläkään ei jätä hän, kuin näet. che, coma chi t'jòs, no mi'à'ncjamò lasàt. Amor condusse noi ad una morte. Love has conducted us unto one death; Die Liebe hat uns in ein Grab gesandt-- Rakkaus vei meidät samaan kuolemahan: L'amòu ni'à partàt una sola muàrt: Caina attende chi a vita ci spense". Caina waiteth him who quenched our life!" Kaina harret des, der uns erschlagen." ken meidät murhas, hän on _Kainan_(23] oma." Caìn'l speta chel che vita ni'à distudàt." Queste parole da lor ci fuor porte. These words were borne along from them to us. Der Schatten sprach's, uns klaeglich zugewandt. Nää sanat saapui heiltä. Loukattuja Sti peràulis di lòu son vegnùdis'n puàrt. Quand' io intesi quell' anime offense, As soon as I had heard those souls tormented, Vernehmend der bedraengten Seelen Klagen, noin kuullen sieluja, loin silmän alas Puòr'ànimis, i'ài pensàt, se ca'n pasàt! china' il viso, e tanto il tenni basso, I bowed my face, and so long held it down Neigt' ich mein Angesicht und stand gebueckt. ja pidin alhaalla, sikskunnes sanoi I'ai sbasàt il cjàf, e tegnùt tant bàs, fin che 'l poeta mi disse: "Che pense?". Until the Poet said to me: "What thinkest?" Was denkst du? hoert' ich drauf den Dichter fragen. minulle Runoilija: "Mik' on miettees?" fin che'l poeta mi'à dit, "Se pènsitu?" Quando rispuosi, cominciai: "Oh lasso, When I made answer, I began: "Alas! Weh, sprach ich, welche Glut, die sie durchzueckt, "Oi onnetonta", vastasin ja virkoin, I'ài rispundùt cussì: "O se sfurtunàs! quanti dolci pensier, quanto disio How many pleasant thoughts, how much desire, Welch suesses Sinnen, liebliches Begehren "kuin suuri sulohaaveilo ja kaipuu Cuàncju pensèis dols, cuàncju desidèris, menò costoro al doloroso passo!". Conducted these unto the dolorous pass!" Hat sie in dieses Qualenland entrueckt? johdatti heidät turmaan tuskalliseen!" ca'an menàt scju chi tal dolorous pàs!" Poi mi rivolsi a loro e parla' io, Then unto them I turned me, and I spake, Drauf saeumt' ich nicht, zu jener mich zu kehren. Taas heihin käännyin sekä lausuin heille: A lòu ziràt, movùt da chìsti ròbis, e cominciai: "Francesca, i tuoi martìri And I began: "Thine agonies, Francesca, "Franziska," So begann ich nun, "dein Leid "Francesca, tuskasi mua murhettavat, i'ai tacàt: "Francesca, il to sufrì grant a lagrimar mi fanno tristo e pio. Sad and compassionate to weeping make me. Draengt mir ins Auge fromme Mitleidszaehren. sun tähtes itken säälin kyyneleitä. e lagrimà mi fan dòu, tu ti capìs. Ma dimmi: al tempo d'i dolci sospiri, But tell me, at the time of those sweet sighs, Doch sage mir: In suesser Seufzer Zeit, Mut virka: aikaan huokausten helläin Ma dìsmi, al timp dal dols suspirà e tant, a che e come concedette amore By what and in what manner Love conceded, Wodurch und wie verriet die Lieb' euch beiden miten ja mistä salli Rakkaus teidän a se e coma vi àja l'amòu concedùt che conosceste i dubbiosi disiri?". That you should know your dubious desires?" Den zweifelhaften Wunsch der Zaertlichkeit." havaita sydänhaaveet sanattomat?" di savèj se chi stèvis desiderànt?" E quella a me: "Nessun maggior dolore And she to me: "There is no greater sorrow Und sie zu mir: Wer fuehlt wohl groessres Leiden Hän mulle: "Tuskaa tuimempaa ei liene E ic a mi: "No'è nùja di pi brut che ricordarsi del tempo felice Than to be mindful of the happy time Als der, dem schoener Zeiten Bild erscheint kuin kurjuudessa aikaa onnen muistaa; che il recuardàsi daj momèns pi bièj ne la miseria; e ciò sa 'l tuo dottore. In misery, and that thy Teacher knows. Im Missgeschick? Dein Lehrer mag's entscheiden. sen Opettajas hyvin tietää. Mutta ta la misèria; e chist'l to mestri lu sa dùt. Ma s'a conoscer la prima radice But, if to recognise the earliest root Doch da dein Wunsch so warm und eifrig scheint, jos halus suuri niin on rakkautemme Ma se la prima radìs ti vous savèj del nostro amor tu hai cotanto affetto, Of love in us thou hast so great desire, Zu wissen, was hervor die Liebe brachte, ens alkujuuri tulla tuntemahan, dal nustri amòu, se propit ti lu vòus, dirò come colui che piange e dice. I will do even as he who weeps and speaks. So will ich tun, wie wer da spricht und weint. niin teen kuin se, mi kyynelöi ja puhuu. lu dis coma chel cal plans e al dis intèj. Noi leggiavamo un giorno per diletto One day we reading were for our delight Wir lasen einst, weil's beiden Kurzweil machte, Luimme kerran huviksemme kirjaa, I stèvin na dì lezìnt chel toc gustòus di Lancialotto come amor lo strinse; Of Launcelot, how Love did him enthral. Von Lanzelot, wie ihn die Lieb' umschlang. mi kertoi Lancelotin lemmentarun; di Lanselòt e l'amòu cal sintèva: soli eravamo e sanza alcun sospetto. Alone we were and without any fear. Wir waren einsam, ferne von Verdachte. olimme yksin, vailla epäilyä. besòj i'èrin e par nùja sospetòus. Per più fïate li occhi ci sospinse Full many a time our eyes together drew Das Buch regt' in uns auf des Herzens Drang, Tää luku usein posken kalventanut Pì di na volta i vùj ni voltàva quella lettura, e scolorocci il viso; That reading, and drove the colour from our faces; Trieb unsre Blick' und macht' uns oft erblassen, meilt' oli, silmän vienyt kohti silmää; chel lèzi, e palidùs i restàvin; ma solo un punto fu quel che ci vinse. But one point only was it that o'ercame us. Doch eine Stelle war's, die uns bezwang, mut lehti yks vain meidät langetutti: ma'un moment sòu lè stat chel da la ruìna. Quando leggemmo il disïato riso When as we read of the much-longed-for smile Als das ersehnte Laecheln kuessen lassen, kun luimme, kuinka suukon sulho painoi Cuànt chi lezèvin com'che'l surìdi amàt esser basciato da cotanto amante, Being by such a noble lover kissed, Der, so dies schrieb, vom Buhlen schoen und hehr. hymylle huulten ikävöidyn armaan, al vegnèva tant busàt da tal amànt, questi, che mai da me non fia diviso, This one, who ne'er from me shall be divided, Da naht' er, der mich nimmer wird verlassen, tuo, joka minusta ei eroo enää, chìstu che di me no si'a maj distacàt, la bocca mi basciò tutto tremante. Kissed me upon the mouth all palpitating. da kuesste zitternd meinen Mund auch er-- vavisten aivan suuteli mua suulle. la bòcja'mi'à busàt e 'la tremàt tant. Galeotto fu 'l libro e chi lo scrisse: Galeotto was the book and he who wrote it. Galeotto war das Buch, und der's verfasste-- Syy oli kirjan ja sen kirjoittajan; Galeòt l'èra'l lìbri e'l so autòu: quel giorno più non vi leggemmo avante". That day no farther did we read therein." An jenem Tage lasen wir nicht mehr. enempää emme lukeneet sill' erää." da chel dì no vin lezùt pi'n davànt." Mentre che l'uno spirto questo disse, And all the while one spirit uttered this, Der eine Schatten sprach's, der andre fasste Kun toinen haamuista näin haastoi, toinen Mentri che l'un spirt al contàva di còu, l'altro piangëa; sì che di pietade The other one did weep so, that, for pity, Sich kaum vor Weinen, und mir schwand der Sinn niin ääneen itki, että sääli syvä l'àltri al planzèva, sì che di pietàt io venni men così com' io morisse. I swooned away as if I had been dying, Vor Mitleid, dass ich wie im Tod erblasste, minulta tajun vei, kuin kuolla olin, mi soj sintùt mancjà, coma un cal mòu. E caddi come corpo morto cade. And fell, even as a dead body falls. Und wie ein Leichnam hinfaellt, fiel ich hin. ja kaaduin niin kuin kuollut ruumis kaatuu. E jù'i'soj zùt, coma un cuàrp muàrt colàt. Inferno · Canto VI Inferno: Canto VI Sechster Gesang Kuudes laulu Cjànt Sest Al tornar de la mente, che si chiuse At the return of consciousness, that closed Bei Rueckkehr der Erinn'rung, die sich schloss Kun toipui mieleni, mi mennyt lukkoon Al tornà da la mìns, ch'èra pierdùda dinanzi a la pietà d'i due cognati, Before the pity of those two relations, Vor Mitleid um die zwei, das so mich quaelte, ol' langon, kälyn onnettuuden vuoksi, davànt da la gran pietàt daj doj cugnàs, che di trestizia tutto mi confuse, Which utterly with sadness had confused me, Dass das Bewusstsein mir vor Schmerz zerfloss, niin että sääli, murhe huumas minut, che tal tristèsa no'l'vevi maj vùda, novi tormenti e novi tormentati New torments I behold, and new tormented Erblickt' ich neue Qualen und Gequaelte näin uudet vaivatut ja uudet vaivat: noufs turmìns e amondi noufs tormentàs mi veggio intorno, come ch'io mi mova Around me, whichsoever way I move, Rings um mich her, ob den, ob jenen Pfad kuhunka liikun, kunne käännyn, kunne i'mi jot intòr: ch'u chì i mi movi, e ch'io mi volga, e come che io guati. And whichsoever way I turn, and gaze. Zum Geh'n und Schau'n sich Fuss und Auge waehlte. ma katsonkin, nään kauhut kaikkialta. o chi mi vòlti ulà, par dut son danàs. Io sono al terzo cerchio, de la piova In the third circle am I of the rain Es war der dritte Kreis, den ich betrat, Piirissä kolmannessa oon, miss' sade I'soj tal ters sìrcul, dulà che'l plòvi etterna, maladetta, fredda e greve; Eternal, maledict, and cold, and heavy; Von ew'gem, kaltem, maledeitem Regen kirottu, kylmä, ikirankka lankee: a lè etèrnu, maladèt, frèit e tant grèif; regola e qualità mai non l'è nova. Its law and quality are never new. Von gleicher Art und Regel frueh und spat. se laatuaan ei koskaan muuksi muuta. chì lè sempri'l stes; maj nuja ca zòvi. Grandine grossa, acqua tinta e neve Huge hail, and water sombre-hued, and snow, Schnee, dichter Hagel, dunkle Fluten pflegen Pimeyden halki sinkoo rakeet suuret, Tampièsta gròsa, àga spòrcja, e nèjf per l'aere tenebroso si riversa; Athwart the tenebrous air pour down amain; Die Nacht dort zu durchzieh'n in wildem Guss; samea vesi, hyinen hyhmä siellä, a si discàrga in ta st'ària nera pute la terra che questo riceve. Noisome the earth is, that receiveth this. Stank qualmt die Erde, die's empfaengt, entgegen. maa märkä haisee tuosta inhuudesta. e'a marsìs la cjèra che chìst'l risèjf. Cerbero, fiera crudele e diversa, Cerberus, monster cruel and uncouth, Ein Untier, wild und seltsam, Zerberus, Ja Kerberus, tuo epäsaalas julma, Cerberus, crudèl e divièrsa fièra, con tre gole caninamente latra With his three gullets like a dog is barking Bellt, wie ein boeser Hund, aus dreien Kehlen ja kolmi-kurkku, koiran lailla haukkuu al zeva cajnànt cu li so tre gòlis sovra la gente che quivi è sommersa. Over the people that are there submerged. Jedweden an, der dort hinunter muss. päin ihmisiä sinne uppoovia. su zent infangàda che chì a èra. Li occhi ha vermigli, la barba unta e atra, Red eyes he has, and unctuous beard and black, Schwarz, feucht der Bart, die Augen rote Hoehlen Punaiset päässä silmät, takkukarva, Vuj inflamàs, barbòn grisignòus e grìs, e 'l ventre largo, e unghiate le mani; And belly large, and armed with claws his hands; Mit weitem Bauch, die Haende scharf beklaut, käpälä-kynsi, laaja-vatsa peto pansòn grant e òngulis lùngis, graffia li spirti ed iscoia ed isquatra. He rends the spirits, flays, and quarters them. Vierteilt, zerkratzt und schindet er die Seelen. tuo repii sieluja ja raataa, nylkee. al sgrifa, spèla e svèntra i spirìs. Urlar li fa la pioggia come cani; Howl the rain maketh them like unto dogs; Sie heulen, wie die Hund', im Regen laut, Saa sade heidät ulvomaan kuin koirat: La plòja ju fa sigà coma càgnis: de l'un de' lati fanno a l'altro schermo; One side they make a shelter for the other; Und sie verschaffen sich durch oeftres Drehen sivullaan toisella he toista suojaa si ripàra ogn'un ta l'àltri cjantòn volgonsi spesso i miseri profani. Oft turn themselves the wretched reprobates. Auf einer Seite mind'stens trockne Haut. ja usein kääntyvät nuo kiron omat. e si cuntuàrzin sempri, sti carognis. Quando ci scorse Cerbero, il gran vermo, When Cerberus perceived us, the great worm! Der grosse Hoellenwurm, der uns ersehen, Kun Kerberus, tuo lohikäärme, meidät Cuant ca ni'à jodùt Cerberus, il vjeròn, le bocche aperse e mostrocci le sanne; His mouths he opened, and displayed his tusks; Riss auf die Rachen, zeigt uns ihr Gebiss havaitsi, meille hampaitaan hän näytti, 'la vjert li bòcis e li sgrìnfis mostràt; non avea membro che tenesse fermo. Not a limb had he that was motionless. Und liess kein Glied am Leibe stillestehen. suu auki, joka jäsen jäntevänä. dut il cuàrp si moveva di stu bestiòn. E 'l duca mio distese le sue spanne, And my Conductor, with his spans extended, Virgil streckt aus die offnen Haend' und riss Oppaani silloin käsin kaksin otti Il me duca li so mans a la slargjàt, prese la terra, e con piene le pugna Took of the earth, and with his fists well filled, Erd' aus dem Grund, die in die gier'gen Rachen pivoonsa maata sekä täysin kourin a la cjolt su il pantàn e cul puj plen la gittò dentro a le bramose canne. He threw it into those rapacious gullets. Er alsogleich mit vollen Faeusten schmiss. hän sitä syyti ahmatille kitaan. ta li gòlis famàdis 'la tiràt. Qual è quel cane ch'abbaiando agogna, Such as that dog is, who by barking craves, Wie's pflegt ein keifig boeser Hund zu machen, Kuin koira, joka nälässänsä haukkuu, Coma chel cjàn che bajànt al ven bramànt e si racqueta poi che 'l pasto morde, And quiet grows soon as his food he gnaws, Des Bellen schweigt, wenn er den Frass erbeisst, mut tyyntyy, saatuansa purtavata, e si cujèta cuant che'l past 'la muardùt ché solo a divorarlo intende e pugna, For to devour it he but thinks and struggles, Der wilden Grimm vermocht', ihm anzufachen; ja joll' on huoli vain sen nielennästä, e par divoràlu dut al sta lotànt, cotai si fecer quelle facce lorde The like became those muzzles filth-begrimed So jetzt mit schmutz'gen Schluenden jener Geist, niin teki Kerberus nyt leuoin levein, sì fèvin chès, ogni mùsu sporc e brut, de lo demonio Cerbero, che 'ntrona Of Cerberus the demon, who so thunders Der so durchdroehnt die armen Leidensmatten, tuo hirviö, min haukku huumaa vainaat, di Cerberus, il demòni; e se repetòn! l'anime sì, ch'esser vorrebber sorde. Over the souls that they would fain be deaf. Dass jeder hochbeglueckt die Taubheit preist. niin että kuuroutta toivoo kukin. Ogni danàt'l voleva èsi sort, dut. Noi passavam su per l'ombre che adona We passed across the shadows, which subdues Wir gingen ueber die gequaelten Schatten, Kuljimme yli kuolleiden, joit' iskee I zèvin su l'òmbris che domàdis son la greve pioggia, e ponavam le piante The heavy rain-storm, and we placed our feet Indem wir auf ihr Nichts, das Koerper schien, ikuinen sade, polkein päälle heidän da stu plojòn, e'i ghi pojàvin i piè sovra lor vanità che par persona. Upon their vanity that person seems. Im tiefen Schlamm gestellt die Sohlen hatten. tomunsa ihmishahmoisen, mut turhan. su li vanitàs che vera zent no son. Elle giacean per terra tutte quante, They all were lying prone upon the earth, Sie lagen allesamt am Boden hin, Viruivat maassa kaikki, paitsi yksi, Distiràdis par cjèra dutis èrin, fuor d'una ch'a seder si levò, ratto Excepting one, who sat upright as soon Nur einen sahn wir sich zum Sitzen heben, mi heti nousi istumaan, kun meidät fòu che una che svelta si'a levàt ch'ella ci vide passarsi davante. As he beheld us passing on before him. Wie er uns dort erblickt im Weiterziehn. hän edessänsä näki saapuviksi. cuànt ca'a jodùt che davànt i ghi zèvin. "O tu che se' per questo 'nferno tratto", "O thou that art conducted through this Hell," Er sprach: "Der du zur Hoelle dich begeben, "Oi, kulkevainen tämän turmankuilun", "O tu che ta stu infìèr ti sos entràt," mi disse, "riconoscimi, se sai: He said to me, "recall me, if thou canst; Erkenne mich, dafern dir's moeglich ist; näin mulle hän, "jos voit, niin tunne minut, a mi ha dita, "dis cuj chi soj, si ti sàs: tu fosti, prima ch'io disfatto, fatto". Thyself wast made before I was unmade." Du Iebtest, eh' ich aufgehoert zu leben." maailmaan tulit, ennen kuin sen jätin." tu ti sos stat, prima che jo disfàt, fàt." E io a lui: "L'angoscia che tu hai And I to him: "The anguish which thou hast Und ich zu ihm: "Die Angst, in der du bist, Ma hälle: "Tuska täällä kärsimäsi E jo a ic: "Il tant dolòu chi ti'as forse ti tira fuor de la mia mente, Perhaps doth draw thee out of my remembrance, Zieht dich vielleicht aus meinem Angedenken; mun mielestäni ehkä riistää sinut, forsi da la me mins a ti tira fòu: sì che non par ch'i' ti vedessi mai. So that it seems not I have ever seen thee. Mir scheint, ich saehe dich zu keiner Frist. kun muista nähneeni en sua koskaan. chèj coma te dentri no mi son maj restàs. Ma dimmi chi tu se' che 'n sì dolente But tell me who thou art, that in so doleful Wer bist du? Sprich, was konnte dich versenken Mut mulle lausu, kuka lienet, jolle Ma dìsmi cuj chi ti sòs che stu dolòu loco se' messo, e hai sì fatta pena, A place art put, and in such punishment, In eine Qual, die, gibt's auch groessre Pein, niin inha tääll' on pantu paikka vaivan, ti apartèn coma chìsta gran pèna che, s'altra è maggio, nulla è sì spiacente". If some are greater, none is so displeasing." Nicht widriger kann sein, noch aerger kraenken." ett' tuimempi ei tuska suurempikaan." che, se no la pi grànda, a fa pi dòu." Ed elli a me: "La tua città, ch'è piena And he to me: "Thy city, which is full "In eurer Stadt," so sprach er, "die allein Hän mulle: "Oma kaupunkis, mi täynnä E luj a mi: "La to sitàt, ch'è plena d'invidia sì che già trabocca il sacco, Of envy so that now the sack runs over, Der Neid erfuellt, und bis zum Ueberfliessen, kateutta niin on, että tulvii yli, sì d'invidia che za ven fòu daj òrlis, seco mi tenne in la vita serena. Held me within it in the life serene. Genoss ich einst des Tages heitern Schein. kotini oli elon heljän aikaan. mi'a tegnùt in ta na vita serena. Voi cittadini mi chiamaste Ciacco: You citizens were wont to call me Ciacco; Ich bin's, den Ciacco eure Buerger hiessen, Nimeni Ciacco oli siellä. Tähden Vuàltris sitadìns Cjaco mi clamàvis: per la dannosa colpa de la gola, For the pernicious sin of gluttony Zur Qual fuer schnoede Schuld des Gaumens muss, nyt ahmattiuden synnin turmiokkaan par via di che stupida di gola come tu vedi, a la pioggia mi fiacco. I, as thou seest, am battered by this rain. Du siehst's, auf mich sich ew'ger Regen giessen. mua sade murtelevi, niinkuin näet. i'sòj ta la plòja, tu ti lu jòdis. E io anima trista non son sola, And I, sad soul, am not the only one, Und mich allein nicht zuechtigt dieser Guss, En yksin täällä ole, sielu kurja, E jo, puorànima, no soj besòla; ché tutte queste a simil pena stanno For all these suffer the like penalty Nein, alle diese leiden gleiche Plagen vaan kaikki nää on saman synnin vuoksi sti àltris a sufrìsin il stes afàn per simil colpa". E più non fé parola. For the like sin;" and word no more spake he. Fuer gleiche Schuld."--So seiner Rede Schluss. samassa kiusassa." Hän päätti puheen. par sìmil colpa," e no pì peràula. Io li rispuosi: "Ciacco, il tuo affanno I answered him: "Ciacco, thy wretchedness Und ich: "Mich haben, Ciacco, deine Klagen Ma hälle vastasin: "Oi Ciacco, vaivas I'ghi'ai rispundùt: "Cjaco, il to malàn mi pesa sì, ch'a lagrimar mi 'nvita; Weighs on me so that it to weep invites me; Zum Mitleid und zu Traenen fast geruehrt. mua painaa niin, siit' että silmä kastuu, mi'è pesànt, e al'lagrimà m'invìda; ma dimmi, se tu sai, a che verranno But tell me, if thou knowest, to what shall come Allein, wenn du es weisst, so magst du sagen, mut virka, jos sa voit, kuin käyp' on kansan ma dìsmi, si ti sàs, da ca vegnaràn li cittadin de la città partita; The citizens of the divided city; Wohin noch unsrer Stadt Parteiung fuehrt? tuon kurjan kaupungissa kiistävässä? dùcju chej da sta sitàt dividùda; s'alcun v'è giusto; e dimmi la cagione If any there be just; and the occasion Ob wer gerecht ist? Was in diesen Zeiten Vanhurskasta siell' onko yhtään? Lausu, s'an dè di drès; e dìsmi la rasòn per che l'ha tanta discordia assalita". Tell me why so much discord has assailed it." In ihr die Glut der wilden Zwietracht schuert?" myös miks niin hurja riehuu riita siellä?" che di tant malvolèj a è batùda." E quelli a me: "Dopo lunga tencione And he to me: "They, after long contention, Und er darauf zu mir: "Nach langem Streiten Hän mulle: "Kauan kestänyt on kauna, E luj a mi: "Dopo 'na lùngja tension, verranno al sangue, e la parte selvaggia Will come to bloodshed; and the rustic party Kommt's dort zu Blut, dann treibt die Waldpartei pian veri virtaa. 'Metsäpuolueenne' vegnaràn al sànc, e la part salvàdia, caccerà l'altra con molta offensione. Will drive the other out with much offence. Die andre fort mit vielen Grausamkeiten. on häpeällä toisen karkoittava. l'altra butarà fòu cun dura asiòn. Poi appresso convien che questa caggia Then afterwards behoves it this one fall Doch in drei Sonnen ist's mit ihr vorbei, Se sitten sortuu vuorostaan, kun kolme Pì'n davànt'è mièj che chist'a sesti via infra tre soli, e che l'altra sormonti Within three suns, and rise again the other Neu guenstig sind der andern die Gestirne, kulunut vuotta on, ja toinen nousee entri tre àis, e ca zedi a vinsi l'àltra con la forza di tal che testé piaggia. By force of him who now is on the coast. Durch eines Mannes Macht und Heuchelei. avulla erään, nyt jo vaanivaisen. par fuàrsa dal tal da la lusingherìa. Alte terrà lungo tempo le fronti, High will it hold its forehead a long while, Hoch hebt sie dann auf lange Zeit die Stirne Se päänsä korkealla kauan kantaa Par un bel puc i cjafs als a tegnarà, tenendo l'altra sotto gravi pesi, Keeping the other under heavy burdens, Und haelt den Feind mit grosser Last beschwert, pitäen toista raskaan ikeen alla, tignìnt l'àltra pocàda amondi in ju, come che di ciò pianga o che n'aonti. Howe'er it weeps thereat and is indignant. Wie er auch sich beklag' und sich erzuerne. se kuinka hävennee ja huoanneekin. com's'al vès displasèj o pucja cura. Giusti son due, e non vi sono intesi; The just are two, and are not understood there; Zwei find gerecht dort, aber nicht gehoert. Kaks on vanhurskasta, mut heit' ei kuulla: Di dres an de doj, ca son puc scoltàs su: superbia, invidia e avarizia sono Envy and Arrogance and Avarice Neid, Geiz und Hochmut--diese drei sind Gluten, säentä kolme, kateus, ahneus, ylpeys, supiarbia, invidia e'varìsia 'son le tre faville c'hanno i cuori accesi". Are the three sparks that have all hearts enkindled." In welchen sich der Buerger Herz verzehrt." sydämet kaikki siell' on sytyttänyt." li tre sintìlis che'i còus a'an impijàt su." Qui puose fine al lagrimabil suono. Here ended he his tearful utterance; Als hier des Schattens Jammertoene ruhten, Puheensa surullinen päättyi tähän. Chì la smetùt se ca feva compasiòn; E io a lui: "Ancor vo' che mi 'nsegni And I to him: "I wish thee still to teach me, Sprach ich zu ihm: "Noch weiteren Bericht Ma hälle: "Vielä mulle virka tieto e jo a luj: "Su, di pi ti m'insègnis e che di più parlar mi facci dono. And make a gift to me of further speech. Erlaube mir, dir bittend anzumuten. ja salli sananvaihto toivomani. e di pì parlà fami un regal bon. Farinata e 'l Tegghiaio, che fuor sì degni, Farinata and Tegghiaio, once so worthy, Tegghiajo, Farinata, treu der Pflicht, Ah, suo mun tulla tuntemaan se paikka Farinàt e'l Teghiàj, zent ch'èrin dègnis, Iacopo Rusticucci, Arrigo e 'l Mosca Jacopo Rusticucci, Arrigo, and Mosca, Arrigo, Rusticucci, Mosca--sage!-- ja kohtalo, miss' ovat miehet jalot Jàcu Rusticusi, `Rigo e'l Moscja e li altri ch'a ben far puoser li 'ngegni, And others who on good deeds set their thoughts, Und andre, nur auf Gutestun erpicht, Tegghiajo, Farinata, Henrik, Mosca, e l'àltris ch'al ben fa s'inzegnàvin, dìs dimmi ove sono e fa ch'io li conosca; Say where they are, and cause that I may know them; Wo find sie? Welches ist ihr Los? Ich trage Iacopo Rusticucci, muutkin, jotka 'ndulà ca son, che d'jòdiu i vuej riscjà; ché gran disio mi stringe di savere For great desire constraineth me to learn Verlangen, hier ihr Schicksal zu erspaeh'n, oikeutta tahtoivat. Heill' onko autuus che i'ai propit tanta vòja di savèj se 'l ciel li addolcia o lo 'nferno li attosca". If Heaven doth sweeten them, or Hell envenom." Ob's Himmelswonne sei, ob Hoellenplage?" nyt taivahan vai tuska helvetissä?" sa son lasù o se l'infièr ju pèscja." E quelli: "Ei son tra l'anime più nere; And he: "They are among the blacker souls; Und er: "Sie stuerzte mancherlei Vergehn Hän mulle: "Mustempien joukoss' on he, E luj: "Lòu son tra l'ànimis dal nèri p'intèj: diverse colpe giù li grava al fondo: A different sin downweighs them to the bottom; Zu schwaerzern Seelen nach den tiefern Gruenden. syy moninainen heitä pohjaan painaa. divièrsis còlpis ju tira vjers il font: se tanto scendi, là i potrai vedere. If thou so far descendest, thou canst see them. Steigst du so tief, so wirst du alle sehn-- Voit heidät nähdä, jos niin alas astut. si ti vas p'in ju, ti'u jodaràs, chej. Ma quando tu sarai nel dolce mondo, But when thou art again in the sweet world, Kehrst du zur suessen Welt aus diesen Schluenden, Mut maan kun armaan päälle nouset jälleen Ma cuant chi ti saràs lasù tal dols mont, priegoti ch'a la mente altrui mi rechi: I pray thee to the mind of others bring me; Bring' ins Gedaechtnis dann der Menschen mich. sua anon muille mua muistuttamaan. i speri ch ti mi metis in mìns d'àltris: più non ti dico e più non ti rispondo". No more I tell thee and no more I answer." Mehr sag' ich nicht, mehr darf ich nicht verkuenden." En enempää ma virka enkä vastaa." basta; di dìsiti di pì no soj pront. Li diritti occhi torse allora in biechi; Then his straightforward eyes he turned askance, Scheel ward sein g'rades Aug' und wandte sich Hän syrjään sitten silmät käänsi, katseen Da chì, di sbiègu mi deva ocjàdis; guardommi un poco e poi chinò la testa: Eyed me a little, and then bowed his head; Nach mir; dann sank er mit dem Haupte nieder, loi minuun karsaan, painoi päänsä, syöksyi mi'a vuardàt, e dop'un puc i vùj 'la sbasàt cadde con essa a par de li altri ciechi. He fell therewith prone like the other blind. So dass er ganz den andern Blinden glich. sokeiden muiden lailla maahan multa. e'l rest cun ch'altr'ànimis infangàdis. E 'l duca disse a me: "Più non si desta And the Guide said to me: "He wakes no more Drauf sprach mein Fuehrer: "Nie erwacht er wieder, Oppaani lausui: "Herää ei hän enää, E'l duca a mi: "Pì nol vegnarà sveàt di qua dal suon de l'angelica tromba, This side the sound of the angelic trumpet; Bis er vor englischer Posaun' ergraust, ei ennen kuin soi torvet tuomiolle. di ca dal sun da l'angèlica tromba, quando verrà la nimica podesta: When shall approach the hostile Potentate, Und der Gewalt, dem Suendenvolk zuwider. Vihollisensa valtava kun saapuu, cuant ca vegnarà l'ostìl potestàt: ciascun rivederà la trista tomba, Each one shall find again his dismal tomb, Zum Grab kehrt jeder, wo sein Koerper haust, he kukin löytävät taas haudan himmeen ogn'un'l riodarà la puòra tomba, ripiglierà sua carne e sua figura, Shall reassume his flesh and his own figure, Empfaengt sein Fleisch zurueck und die Gestaltung taas saavat lihallisen hahmon, ruumiin, su'l cjolarà la so cjar e figura, udirà quel ch'in etterno rimbomba". Shall hear what through eternity re-echoes." Und hoert, was ewig widerhallend braust." ja sanan kuulevat, mi kaikuu iki." e'l sintarà chel che sempri'l rimbòmba." Sì trapassammo per sozza mistura So we passed onward o'er the filthy mixture Wir gingen langsam fort in schwerer Haltung, Loassa varjojen ja hyhmän hyisen I vin trapasàt sta spòrcja mistùra de l'ombre e de la pioggia, a passi lenti, Of shadows and of rain with footsteps slow, Durch's Kotgemisch von Schatten und von Flut. me vitkaan kahlasimme, haastain hiljaa di ombrènis e plòja, zint mondi plan, toccando un poco la vita futura; Touching a little on the future life. Vom kuenft'gen Leben war die Unterhaltung. elosta tuonen-takaisesta. Siksi tocjànt un puc da la vita futura: per ch'io dissi: "Maestro, esti tormenti Wherefore I said: "Master, these torments here, Drum ich: "Mein Meister, wird der Qualen Wut ma vihdoin virkoin: "Mestari, nää vaivat sì ch'jò i'ài dit: "Mestri, scjù turmìns ca'an, crescerann' ei dopo la gran sentenza, Will they increase after the mighty sentence, Sich nach dem grossen Urteilsspruch vermehren? kasvaako tuomion tuon suuren jälkeen cresarànu dopo la gran sentènsa o fier minori, o saran sì cocenti?". Or lesser be, or will they be as burning?" Vermindert sich, bleibt sich nur gleich die Glut?" vai vähenee vai entiselleen jääkö?" o saran' pi pìsui o si scjaldaràn?" Ed elli a me: "Ritorna a tua scïenza, And he to me: "Return unto thy science, Und er: "Gedenk' an deines Weisen Lehren: Hän mulle: "Palaa viisautees, min mukaan E luj a mi: "Tòrna ta la to siensa, che vuol, quanto la cosa è più perfetta, Which wills, that as the thing more perfect is, So sehr ein Ding vollkommen ist, so sehr olento täydellisempi myös tuntee ca vòu, cuant che la roba è pi perfèta, più senta il bene, e così la doglienza. The more it feels of pleasure and of pain. Wird sich's im Gluecke freu'n, im Schmerz verzehren syvemmin nautinnon ja kärsimyksen. che pì si sint'l ben, ma èncja'l mal s'intensa. Tutto che questa gente maladetta Albeit that this people maledict Und kann gleich der Verdammten zahllos Heer Tää suku kadotettu, vaikk'ei koskaan Dut che chista zinìa maladèta in vera perfezion già mai non vada, To true perfection never can attain, Vollkommenheit, die wahre, nie erringen, todella täydellisty, sentään vartoo in vera perfesiòn maj pì no zaràn, di là più che di qua essere aspetta". Hereafter more than now they look to be." So harrt es doch in jener Zeit auf mehr." enempi olla kuin se nyt on." Käyden di cà pi che di là l'èsi al spèta." Noi aggirammo a tondo quella strada, Round in a circle by that road we went, Wir fuhren fort, im Kreise vorzudringen, näin tiemme kääntehesen, haastelimme Atòr di che stràda sin zùs man a man, parlando più assai ch'i' non ridico; Speaking much more, which I do not repeat; Mehr sprechend, als zu sagen gut erscheint, me paljon muuta, jot' en kerro; sitten parlànt tant di pì di chel ch'jo i'ài dita; venimmo al punto dove si digrada: We came unto the point where the descent is; Bis hin zum Platz, wo Stufen niedergingen, tulimme paikkaan, jost' on alasmeno: e'I sin rivàs 'ndulà ca è pi malàn: quivi trovammo Pluto, il gran nemico. There we found Plutus the great enemy. Und fanden Plutus dort, den grossen Feind. löysimme Pluton, suuren vainolaisen. e Pluto, il gran nemìc, 'lè chì cal sta. Inferno · Canto VII Inferno: Canto VII Siebenter Gesang Seitsemäs laulu Cjànt Siètim "Pape Satàn, pape Satàn aleppe!", "Pape Satan, Pape Satan, Aleppe!" Aleph, Pape Satan, Pape Satan! "_Papé Satán, papé Satán aleppe_", "Papè Satàn, papè Satàn, aleppi!" cominciò Pluto con la voce chioccia; Thus Plutus with his clucking voice began; Erhob, rauh kluchzend, Plutus seine Stimme. äänellä käheällä alkoi Pluto, 'la tacàt Pluto cu la so vòus ràuca; e quel savio gentil, che tutto seppe, And that benignant Sage, who all things knew, Und er, der alles wohl verstand, begann: mut jalo viisas tuo, mi kaikki tiesi, e chel omp gentìl che tant al sa, e pì, disse per confortarmi: "Non ti noccia Said, to encourage me: "Let not thy fear "Getrost, nicht fuerchte dich vor seinem Grimme, mua vahvistaakseen virkkoi: "Ällös säiky, par dami cunfuàrt a mi'à dita: "Ven ca, la tua paura; ché, poder ch'elli abbia, Harm thee; for any power that he may have Durch alle seine Macht wird's nicht verwehrt, niin mahtava kuin onkin hän, ei estää no vej pòura, che par cuànt che lùj'l provi, non ci torrà lo scender questa roccia". Shall not prevent thy going down this crag." Dass ich mit dir den Felsen niederklimme." sua voi hän jyrkännettä astumasta." di lasà sta riva no n'impedirà." Poi si rivolse a quella 'nfiata labbia, Then he turned round unto that bloated lip, Und dann, zu dem geschwollnen Mund gekehrt, Hän kääntyi Plutoon, jonka kuono paisui Alòra, voltàt vièrs chel dal sglònf làvri, e disse: "Taci, maladetto lupo! And said: "Be silent, thou accursed wolf; Rief er: "Wolf, schweige, du Vermaledeiter! vihasta, virkkoi: "Vaiti, kurja susi! a ghi'à dita: "Lupo maladèt, tas su: consuma dentro te con la tua rabbia. Consume within thyself with thine own rage. Von deiner Wut sei in dir selbst verzehrt! Syö itses itseksesi raivos kanssa! cu la to ràbia rosèiti pur dentri. Non è sanza cagion l'andare al cupo: Not causeless is this journey to the abyss; Wir gehn nicht ohne Grund zur Tiefe weiter, Me emme syyttä astu syvyytehen. A no è sensa razon chi zin chì jù: vuolsi ne l'alto, là dove Michele Thus is it willed on high, where Michael wrought Dort will man's, dort, wo einst den Stolz mit Schmach Niin tahto taivahan on, missä Mikael cussì lè volùt ta l'alt, 'ndà che Michèl fé la vendetta del superbo strupo". Vengeance upon the proud adultery." Gezuechtigt Michael, der Himmelsstreiter." suurimman kosti kerran uhmansynnin." si'à vendicàt di che ribeliòn la sù." Quali dal vento le gonfiate vele Even as the sails inflated by the wind Gleichwie die Segel, wenn der Mast zerbrach, Kuin tuulen pullistamat purjeet putoo Coma velis sglonfàdis da vintusèl caggiono avvolte, poi che l'alber fiacca, Involved together fall when snaps the mast, Erst aufgeblaeht zum Knaeuel niederrollen, ja kaatuu kasaan, koska murtuu masto, a còlin spleasàdis cuant cal cola l'àrbul, tal cadde a terra la fiera crudele. So fell the cruel monster to the earth. So fiel das Untier, das so drohend sprach. niin maahan lankesi tuo julma peto. sì è colada'n cjera sta bestia crudèl. Così scendemmo ne la quarta lacca, Thus we descended into the fourth chasm, So ging's zum vierten Kreis im schmerzenvollen Astuimme alas kehään neljäntehen E sin rivàs tal orli dal cuàrt sìrcul pigliando più de la dolente ripa Gaining still farther on the dolesome shore Unsel'gen Schacht, der alle Schuld umfaengt, edeten yhä tätä tuskan rantaa, entrànt sempri pì ta la riva dulìnt che 'l mal de l'universo tutto insacca. Which all the woe of the universe insacks. Von welcher je im Weltall Kund' erschollen. mi kaiken kaartavi maanpiirin vaivan. ca 'nsàca dut'l mal dal mont, grant e pìsul. Ahi giustizia di Dio! tante chi stipa Justice of God, ah! who heaps up so many Gerechtigkeit des Herrn, dein Walten draengt Vanhurskas Luoja, kuinka monta uutta Ahi gjustìsia di Dìu! Cuj tègnia'n mint nove travaglie e pene quant' io viddi? New toils and sufferings as I beheld? So neue Muehn zusammen, solche Plagen! rikoksen rangaistusta täällä näin ma! i nòufs patimìns e dolòus ch'i'ài jodut? e perché nostra colpa sì ne scipa? And why doth our transgression waste us so? O blinde Schuld, die hier den Lohn empfaengt! Miks täten turmioon vie synti meitä? parsè nustra colpa punì cussì a'ntint? Come fa l'onda là sovra Cariddi, As doth the billow there upon Charybdis, Wie der Charybdis Wogen sich zerschlagen, Kuin aalto hyrskyää Karybdiin luona, Coma ca fa l'ònda là sul Charibdùt che si frange con quella in cui s'intoppa, That breaks itself on that which it encounters, Zum Gegenstoss gewaelzt von Sued und Nord, kun toisen kohtaa aallon tunkevaisen, ca si romp cun che ca ven da l'altri mar, così convien che qui la gente riddi. So here the folk must dance their roundelay. So muss sich hier das Volk im Wirbel jagen. niin täällä ees ja taapäin kansa läikkyy. cussì convièn che chi la zent `fedi un zirùt. Qui vid' i' gente più ch'altrove troppa, Here saw I people, more than elsewhere, many, Noch nirgend war die Schar so gross wie dort. Tiheemmät näin kuin muuall' laumat täällä, Che chì'èra pì zent dal solit, era clar; e d'una parte e d'altra, con grand' urli, On one side and the other, with great howls, Laut heulend kamen sie von beiden Enden he ulvoin kuormiansa kaikkialta d'una banda e dal'altra, sigànt fuàrt, voltando pesi per forza di poppa. Rolling weights forward by main force of chest. Und waelzten Lasten mit den Bruesten fort. väellä ryntäittensä vyöryttivät. a remenàvin pèis cul pet muscular. Percotëansi 'ncontro; e poscia pur lì They clashed together, and then at that point Und stiessen sich, um sich beim Prall zu wenden, Ja toinen toistaan tyrkki, kääntyi, alkoi Si sbatevin in tor, e sintìnt tuart, si rivolgea ciascun, voltando a retro, Each one turned backward, rolling retrograde, Und dann zurueck im Bogenlauf zu zieh'n, taas taapäin vyöryttää, ja huudot kaikui: ogn'un si ziràva e voltava'n davòu, gridando: "Perché tieni?" e "Perché burli?". Crying, "Why keepest?" and, "Why squanderest thou?" Und schrien sich zu: Was halten?--Was verschwenden? "Miks pidät kiinni? Miksi päästät irti?" sigànt: "Parsè tèntu?" e "Parsè no, stuàrt!" Così tornavan per lo cerchio tetro Thus they returned along the lurid circle So durch den Kreis, in dem kein Lichtstrahl schien, Palaten kahtapuolen vastakkaiseen A si ziràvin lì ch'èra puc claròu da ogne mano a l'opposito punto, On either hand unto the opposite point, Ging's beiderseits dann nach der andern Seite, taas paikkahan tuon kehän kauhistavan da ogni man pa la banda opòsta gridandosi anche loro ontoso metro; Shouting their shameful metre evermore. Indem sie beid' ihr schaendlich Schmaehwort schrien. he jälleen alkoivat sen soimavirren. e via cul sigà nojòus, sens'eròu; poi si volgea ciascun, quand' era giunto, Then each, when he arrived there, wheeled about Dann wandte jeder sich zum neuen Streite, Näin kukin, päästyänsä puolen kehää, alòra si voltavìn, sensa sosta, per lo suo mezzo cerchio a l'altra giostra. Through his half-circle to another joust; Sobald er seines Zirkels Haelft' umkreist; taas voimanmittelöhön kääntyi toiseen. pal so miès sìrcul ta che altra giòstra. E io, ch'avea lo cor quasi compunto, And I, who had my heart pierced as it were, Und ich, der ich den Armen Mitleid weihte, Ma, jolta sääli oli mielen murtaa, E jò, cul còu cal steva mal e basta, dissi: "Maestro mio, or mi dimostra Exclaimed: "My Master, now declare to me Sprach: "Meister, o wie zagt, wie bangt mein Geist nyt lausuin: "Mestari, ah, virka mulle, i'ài dita: "Maestro, fami ` na mostra che gente è questa, e se tutti fuor cherci What people these are, and if all were clerks, Wer ist dies Volk? Die links hier scheinen Pfaffen! mit' on tää kansa, kaikki pappejako, di che zent ch'è chì: sonu dùcjus clerics questi chercuti a la sinistra nostra". These shaven crowns upon the left of us." Ist's jeder, der uns eine Glatze weist? nuo paljaspäiset vasemmalla?" Virkkoi chej tonsuràs a la nùstra sinistra?" Ed elli a me: "Tutti quanti fuor guerci And he to me: "All of them were asquint Und er: "Dies sind die Blinden, Geistesschlaffen. hän mulle: "Elämässä entisessä E luj a mi: "Dùcjus' son stas stràbics sì de la mente in la vita primaia, In intellect in the first life, so much Sie wussten in der Welt zum Geben nie he kaikki olivat niin houkat, että di mìns cussì tant in ta la so vita, che con misura nullo spendio ferci. That there with measure they no spending made. Und nie zum Sparen sich ein Mass zu schaffen. he eivät hoitaa talouttansa voineet. che spèsis bunis no fèvin, scjù lambìcs. Assai la voce lor chiaro l'abbaia, Clearly enough their voices bark it forth, Und dies erhellt aus dem, was jeder schrie, Sen kyllä kuulee heidän huudoistansa, A vègnin za ben bajàs," a la dita, quando vegnono a' due punti del cerchio Whene'er they reach the two points of the circle, Wenn sie im Kreis gelangt zu zweien Orten; kun päästyänsä piirin vastapäihin "cuant ca rìvin in taj doj puns dal sìrcul dove colpa contraria li dispaia. Where sunders them the opposite defect. Da trennt der Gegensatz des Lasters sie. vuoks syynsä vastakkaisen taas he eroo. 'ndà che colpa contraria a ju smìsta. Questi fuor cherci, che non han coperchio Clerks those were who no hairy covering Die mit den Glatzen waren Pfaffen dorten; Jokainen, joll' ei tukkaa kiireellänsä, Chìscj'èrin prèdis, che di tèt pelòus sul piloso al capo, e papi e cardinali, Have on the head, and Popes and Cardinals, Auch oeffneten wohl Papst und Kardinal on ollut pappi, kardinaali, paavi, cjaf non d'àn, com'pur pàpis e cardinài, in cui usa avarizia il suo soperchio". In whom doth Avarice practise its excess." Dem Geiz als Zwingherrn ihres Herzens Pforten." ja kukin ahneutensa orja." Lausuin: che crumìrus a èrin, e no'n pìsul. E io: "Maestro, tra questi cotali And I: "My Master, among such as these Drauf sprach ich: "Meister, kenn' in dieser Zahl "Oi Mestari, mun tuntea kai tulis E 'lòra jò: "Maestro, tra chiscju tài dovre' io ben riconoscere alcuni I ought forsooth to recognise some few, Ich keinen, der im Schmutz so eitlen Strebens eräitä heidän joukostansa, jotka jò i varès da cognòsi qualchidùn che furo immondi di cotesti mali". Who were infected with these maladies." Sich hier erworben hat die ew'ge Qual?" on saastuttamat saman paheen." Mulle di chej ca si son infangàs di scju mài." Ed elli a me: "Vano pensiero aduni: And he to me: "Vain thought thou entertainest; Und er zu mir: "Dein Suchen ist vergebens, hän virkkoi: "Turha aatos! Elämässä E luj: "Pensèjs strans ti'as, ogni un: la sconoscente vita che i fé sozzi, The undiscerning life which made them sordid Unkenntlich macht sie ihr verdientes Los kun saastuivat he sokeasti, sokko la vita 'gnorànta ca ju'a tant sporcjàs ad ogne conoscenza or li fa bruni. Now makes them unto all discernment dim. Durch Kot und Schmutz bewusstlos dunkeln Lebens. on heille myöskin silmä tuntevainen. pài cognosìns 'son adès di colòu brùn. In etterno verranno a li due cozzi: Forever shall they come to these two buttings; So kommen stets zum Stoss und Gegenstoss, Näin yhteen iskivät he ijäisesti; Par sèmpri a continuaràn a fa fracàs: questi resurgeranno del sepulcro These from the sepulchre shall rise again Bis sie erstehn--die mit verschnittnen Haaren, nuo nousee pivot kiinni haudastansa, chiscjus fòu a vegnaràn dal sepùlcri col pugno chiuso, e questi coi crin mozzi. With the fist closed, and these with tresses shorn. Die mit geschlossner Faust--dem Grabesschoss. nuo toiset kiirein paljain. Riisti heiltä cul pùj sieràt, e'i altrìs cuj cjàfs spelàs. Mal dare e mal tener lo mondo pulcro Ill giving and ill keeping the fair world Versetzt hat sie schlecht Geben und schlecht Sparen maailman kauniin tuhmuus tuhlauksen Il mal dà e il mal tègni il mont pùlcri ha tolto loro, e posti a questa zuffa: Have ta'en from them, and placed them in this scuffle; Von jener heitern Welt in diesen Zwist; tai saituuden, toi heidät kiistaan tuohon, a ghi'à cjòlt, e menàs ta sta barùfa: qual ella sia, parole non ci appulcro. Whate'er it be, no words adorn I for it. Nicht sag' ich welchen, denn du kannst's gewahren. min laatu sanoista ei sorjistune. sèdin se ca sèdin, jò'i no ju 'mpùlcri. Or puoi, figliuol, veder la corta buffa Now canst thou, Son, behold the transient farce Sieh hier, mein Sohn, welch eitles Ding es ist Nyt, poikani, voit nähdä silmäis eessä Adès ti jòs, fiòl me, ca no fan mufa d'i ben che son commessi a la fortuna, Of goods that are committed unto Fortune, Um jenes Gut Fortunens, das die Leute Fortunan lahjain lyhyt-aikaisuuden, i bèns metùs in man da la Furtuna, per che l'umana gente si rabbuffa; For which the human race each other buffet; Zum Kampfe reizt und zu Gewalt und List. joist' ihmisheimo ikuisesti sotii. di lotà paj cuàj la zent maj si stùfa; ché tutto l'oro ch'è sotto la luna For all the gold that is beneath the moon, Gib diesen Mueden alles Gold zur Beute, Näät kaikki kulta, mik' on ilman alla pars'che dut l'òru ca lè sot la luna, e che già fu, di quest' anime stanche Or ever has been, of these weary souls Das sie gehabt, ja alles Gold der Welt, ja ollut koskaan on, ei vois nyt auttaa e ca lè za stat, a'chist'ànimi' stràchis non poterebbe farne posare una". Could never make a single one repose." Und keine Stunde Ruh' gibt's ihnen heute." lepohon yhtään uupunutta noista." a no ghi zovarès, nèncja a una." "Maestro mio", diss' io, "or mi dì anche: "Master," I said to him, "now tell me also Und ich: "Mein Meister, sprich, wenn dir's gefaellt, "Oi Mestari", ma lausuin, "virka vielä: "Maestri," i ghi'ài dit, adès ti mi dìsis: questa fortuna di che tu mi tocche, What is this Fortune which thou speakest of, Wer ist Fortuna doch, die, wie ich hoerte, ken on Fortuna tuo sun mainitsemas, "chìsta Furtuna che tu ti'as minsonàt, che è, che i ben del mondo ha sì tra branche?". That has the world's goods so within its clutches?" In ihren Klau'n der Erde Gueter haelt?" mi jakaa, säätelee maailman lahjat?" se ch'è, ch'i bèns dal mont'a'a ta li grìnfis?" E quelli a me: "Oh creature sciocche, And he to me: "O creatures imbecile, Und er zu mir: "O Arme, Trugbetoerte! Hän mulle: "Voi, te tomun lapset houkat! E luj: "Puòri creaturis, cuànt stonàt quanta ignoranza è quella che v'offende! What ignorance is this which doth beset you? Unwissende, zum Schlimmsten stets geneigt! Kuin vähä onkaan teissä tieto! Kuule chi vejs--cuant'ignoransa--e chist v'ufìnt! Or vo' che tu mia sentenza ne 'mbocche. Now will I have thee learn my judgment of her. O dass mein Spruch jetzt aller Wahn zerstoerte! siis opetukseni ja ota vastaan! Adès capìs ben il me significàt. Colui lo cui saver tutto trascende, He whose omniscience everything transcends Er, dessen Weisheit alles uebersteigt, Hän, jonka viisaus yli kaiken käypi, Chel che dut'l savèj a la sempri prezìnt, fece li cieli e diè lor chi conduce The heavens created, and gave who should guide them, Erschuf die Himmel und gab ihnen Leitung, loi taivaat, johtajat myös jokaisehen, la fat i cjelis e ghi'a dat la guida, sì, ch'ogne parte ad ogne parte splende, That every part to every part may shine, Dass jedem Teil sich jeder leuchtend zeigt, niin että kaikki kaikkialle loistaa sì ch'ogni part t'ogni part a va splendìnt, distribuendo igualmente la luce. Distributing the light in equal measure; Durch seines Lichts gleichmaessige Verbreitung. ja valo virtaa tasaisesti. Samoin e la lus par dut compaj a l'afìda; Similemente a li splendor mondani He in like manner to the mundane splendours So gab er schaffend auch die Dienerin asetti loistolle myös maisen elon cussì cu la roba bjèla d'ogni dì: ordinò general ministra e duce Ordained a general ministress and guide, Dem Erdenglanz zur Fuehrung und Begleitung. hän yhteisvartiattaren ja johdon, al vou ca vegni in tal mòut spartida che permutasse a tempo li ben vani That she might change at times the empty treasures Von Volk zu Volk, von Blut zu Blute hin, tää että siirtäis aina aarteet turhat che ferma li no resti sempri, di dì'n dì; di gente in gente e d'uno in altro sangue, From race to race, from one blood to another, Bringt sie das eitle Gut, das nirgends dauert, kansasta kansaan, maasta maahan, ilman ma che da zent a zent e sanc a sanc oltre la difension d'i senni umani; Beyond resistance of all human wisdom. Und kuemmert nicht sich um der Menschen Sinn. inehmon ymmärryksen yltämättä. sensa l'impedimìnt dal omp a zedi. per ch'una gente impera e l'altra langue, Therefore one people triumphs, and another Dies Volk befiehlt, ein andres dient und trauert, Siks heimo toinen nousee, toinen vaipuu, Pars'che la zent va su e ju, flanc a flanc, seguendo lo giudicio di costei, Languishes, in pursuance of her judgment, Wie jene Fuehrerin das Urteil spricht, ja kaikki käy tuon tuomar-vallan mukaan, seguìnt da la Furtuna il judìsi, che è occulto come in erba l'angue. Which hidden is, as in the grass a serpent. Die, wie die Schlang' im Gras, verborgen lauert. niin salaisen kuin käärme ruohikossa. che platàt 'lè coma bisàta tal fanc. Vostro saver non ha contasto a lei: Your knowledge has no counterstand against her; Nichts gegen sie hilft eurer Weisheit Licht, On viisautenne häntä vastaan turha, No è contrast fra ic e'l vustri cognòsi: questa provede, giudica, e persegue She makes provision, judges, and pursues Sie sorgt, erkennt, vollzieht in ihrem Reiche, hän huolestaa, hän tuomitsee, hän hoitaa chìsta a prejòt, gjùdica, e proseguìs suo regno come il loro li altri dèi. Her governance, as theirs the other gods. Und weicht darin den andern Goettern nicht. kuin muutkin jumalat näin hallitustaan. a regnà; pur altri dìos a fan cussì. Le sue permutazion non hanno triegue: Her permutations have not any truce; Nie haben Stillstand ihre Wechselstreiche; Ei lykkäystä siedä muutoksensa, Li so permutasiòns a non'an pausis: necessità la fa esser veloce; Necessity makes her precipitate, So macht sie, von Notwendigkeit gejagt, hän välttämättömyyden vuoks on nopsa, la necesitàt la fa cori a fuàrt, sì spesso vien chi vicenda consegue. So often cometh who his turn obtains. Aus Reichen Arme, dann aus Armen Reiche. siks sukkelaan niin vaihtuu onnen-osat. sì spes son zens ca si càmbin, e tàntis. Quest' è colei ch'è tanto posta in croce And this is she who is so crucified Sie ist's, die ihr ans Kreuz oft wuetend schlagt, Hän on se, jota monet moittii aina, Chìst'è che ca risèif sempri tant tuàrt, pur da color che le dovrien dar lode, Even by those who ought to give her praise, Von der ihr oft, wenn ihr, anstatt zu schmollen, ja nekin, joiden kiittää häntä tulis, pur da chej ca varèsin da plaudìla; dandole biasmo a torto e mala voce; Giving her blame amiss, and bad repute. Sie loben solltet, faelschlich Boeses sagt. ei väärin syyttää eikä sadatella. ghi dan colpa, lòu, cun vòus ch'a dal stuàrt; ma ella s'è beata e ciò non ode: But she is blissful, and she hears it not; Doch sie, die Sel'ge, hoert nicht euer Grollen; Mut hänpä, autuas, ei kuule tuota, Ma ic è cuj beàs; colpa non dè là: con l'altre prime creature lieta Among the other primal creatures gladsome In andrer erstgeschaffnen Seligkeit iloisna muiden alkuluotuin kanssa cul'altri prin' creatùris contenta, volve sua spera e beata si gode. She turns her sphere, and blissful she rejoices. Und Wonne, laesst sie ihre Kugel rollen.-- kehäänsä kehii, nauttii autuudestaan. a si la got a zirà la so rodèla. Or discendiamo omai a maggior pieta; Let us descend now unto greater woe; Doch eilig weiter jetzt zu groesserm Leid! Nyt vaivaan suurempaan viel' astukaamme, Adès zin ju la che la pietàt aumènta; già ogne stella cade che saliva Already sinks each star that was ascending Die Stern', aufsteigend, als ich fortgeschritten, jo painuu tähti jokainen, mi nousi, za còla ogni stela ch'in su zèva quand' io mi mossi, e 'l troppo star si vieta". When I set out, and loitering is forbidden." Gehn abwaerts itzt, und unser Weg ist weit." kun tielle suorin. Saa en vitkastella." cuànt ch'jò mi soj mot, e'l pi stà lè vietàt." Noi ricidemmo il cerchio a l'altra riva We crossed the circle to the other bank, Am andern Rand ward nun der Kreis durchschnitten, Kävimme poikki piirin toiseen rantaan, Zùs i'sìn atòr dal sìrcul; li si jodèva sovr' una fonte che bolle e riversa Near to a fount that boils, and pours itself An einem Quell, der siedend dort entspringt, ylitse tulikuuman lähteen, joka una font ca bolèva e colàva per un fossato che da lei deriva. Along a gully that runs out of it. Des Wellen fort durch einen Graben glitten. purohon läikkyy siitä johtuvaiseen. in ta un fosàl che da li'l vegnèva. L'acqua era buia assai più che persa; The water was more sombre far than perse; Mehr trueb' als schwarz ist seine Flut und bringt, Ei seijas ollut aalto sen, vaan synkkä, Lì l'aga scura tant si remenàva; e noi, in compagnia de l'onde bige, And we, in company with the dusky waves, Wenn man ihr folgt, hinab zu rauhen Wegen, samea seuralainen matkallamme, e nu, seguìnt che onda cjalinòsa, intrammo giù per una via diversa. Made entrance downward by a path uncouth. Durch die man mit Beschwerde niederdringt. kun vaelsimme vaivaloista tietä. jù sin zus, par troj che'n banda'l menàva. In la palude va c'ha nome Stige A marsh it makes, which has the name of Styx, Dann qualmt ein Sumpf, mit Namen Styx, entgegen Kun puro kolkko tuo on päässyt juureen Styx si clama sta zona paludòsa; questo tristo ruscel, quand' è disceso This tristful brooklet, when it has descended Dort, wo der traur'ge Fluss vom Laufe ruht, harmaiden kauhun kallioiden, rimmen chì a'ven sta puora rojùta, vignìnt jù al piè de le maligne piagge grige. Down to the foot of the malign gray shores. Am Fuss des greulichen Gestad's gelegen. Styx-nimisen, se siinä muodostavi. al piè di sta riva grisa e pietòsa. E io, che di mirare stava inteso, And I, who stood intent upon beholding, Dort stand ich nun und sah nach jener Flut, Ma, jonka silmä kaikkialle katsoi, E jò, chi èri chì vuardàvi fis la jù, vidi genti fangose in quel pantano, Saw people mud-besprent in that lagoon, Und jaeh im Sumpfe Leute, kot'ge, nackte, näin suossa ihmisiä mutaisia, i'ài jodùt zent fangàda ta chel pantàn; ignude tutte, con sembiante offeso. All of them naked and with angry look. Zugleich des Jammers Bilder und der Wut. kaikk' alasti, ja viha kasvoillansa. nus e cul musu lunc a èrin duciu. Queste si percotean non pur con mano, They smote each other not alone with hands, Man schlug sich nicht mit Faeusten nur, man hackte He painivat, ei käsin vain, mut jaloin Chìscjus si malmenàvin cu la man ma con la testa e col petto e coi piedi, But with the head and with the breast and feet, Mit Haupt und Brust und Fuessen auf sich ein, ja päin ja ryntähin ja hampain, purren, e cul cjaf e cul pet e èncja cuj piè, troncandosi co' denti a brano a brano. Tearing each other piecemeal with their teeth. Indem man wild sich mit den Zaehnen packte. palalta pala toistaan rusentaen. e a si sbranàvin cuj dincj, plan a plan. Lo buon maestro disse: "Figlio, or vedi Said the good Master: "Son, thou now beholdest Mein Meister sprach: "Sohn, sieh in dieser Pein Virkahti hyvä Mestarini: "Poika, Alòra'l bon mestri: "Caro fiol, chi'è l'anime di color cui vinse l'ira; The souls of those whom anger overcame; Die Seelen derer, so der Zorn bezwungen. näe sielut niiden, jotka voitti viha, l'anima di ognun vinsùt da l'ira; e anche vo' che tu per certo credi And likewise I would have thee know for certain Auch unterm Wasser muessen viele sein; ja tahdon, että uskot, kun ma sanon, j'vuèj pur che tu t'vègnis a crodi che che sotto l'acqua è gente che sospira, Beneath the water people are who sigh Und wenn ein Seufzer ihnen sich entrungen. enempi vielä alla veen on heitä, sot da l'aga a è zent ca suspira e fanno pullular quest' acqua al summo, And make this water bubble at the surface, Dann steigen Blasen auf von ihrer Not, he huokaavat, ja siitä syntyy kuplat, e fa bulì chist'aga fin parzòra come l'occhio ti dice, u' che s'aggira. As the eye tells thee wheresoe'er it turns. Drum sieh von Kreisen diese Flut durchschwungen. nuo jotka näet, kunne silmän käännät. coma che'l vul'ti dis, la cal zira. Fitti nel limo dicon: "Tristi fummo Fixed in the mire they say, 'We sullen were Und immer rufen sie, versenkt im Kot: Sanovat saveen kytketyt: "Ah, synkät Dal fangu'n dit:"Vìlis i'èrin na vòra ne l'aere dolce che dal sol s'allegra, In the sweet air, which by the sun is gladdened, Wir waren elend einst im Sonnenschimmer olimme alla armaan päivän piirin, ta l'aria dolsa che'l soreli'l legrìs, portando dentro accidïoso fummo: Bearing within ourselves the sluggish reek; Und hegten Groll und Tuecke bis zum Tod, sydämen kammioissa kaunan katku! roseàs dentri da rabia e malòra. or ci attristiam ne la belletta negra". Now we are sullen in this sable mire.' Und elend sind wir nun im Schlamm noch immer. Mudassa mustassa nyt raivoamme." `Dès 'sin chì malcontèns ta scju fangus grìs. Quest' inno si gorgoglian ne la strozza, This hymn do they keep gurgling in their throats, Dies Lied klingt gurgelnd vor aus ihrem Schlund, Tuo laulu kuplii heidän kurkuistansa, Chist'ìn a lu gorgolèin scju puòrs brùs ché dir nol posson con parola integra". For with unbroken words they cannot say it." Stets schluckend, enden sie die Worte nimmer. sanoiksi saada sitä eivät jaksa. che cun clar'peràula no ti lu sintìs." Così girammo de la lorda pozza Thus we went circling round the filthy fen So gingen, zwischen Pfuhl und festem Grund, Kävimme kaaressa suon raskaan rantaa `Si da stu cragnòus di pos via i'sìn zus. grand' arco tra la ripa secca e 'l mézzo, A great arc 'twixt the dry bank and the swamp, Wir an dem schmutz'gen Teich in weitem Bogen, välillä märkyyden ja kuivan reunan, tegnìnsi tra la riva secja e'l mjès' con li occhi vòlti a chi del fango ingozza. With eyes turned unto those who gorge the mire; Den Blick gewandt zum Volk mit Schlamm im Mund, päin silmät niihin, jotka nielee muta. e vuardànt chej che sta melma'ghi da singlùs: Venimmo al piè d'una torre al da sezzo. Unto the foot of a tower we came at last. Bis wir zu eines Turmes Fuss gezogen. Tulimme tornin juurelle me vihdoin. al piè d'una tòr sin rivàs dop'un piès. Inferno · Canto VIII Inferno: Canto VIII Achter Gesang Kahdeksas laulu Cjànt Otàf Io dico, seguitando, ch'assai prima I say, continuing, that long before Lang' eh' wir noch, so fahr' ich fort, zu sagen, Ma jatkan: kauan ennen kuin jo luokse Jo'i dis, continuànt, che amòndi prima che noi fossimo al piè de l'alta torre, We to the foot of that high tower had come, Dem Fuss des hohen Turms uns konnten nah'n, tuon tornin korkean me saavuimmekaan, chi rivàsin al piè di che alta tòr li occhi nostri n'andar suso a la cima Our eyes went upward to the summit of it, War unser Blick zur Zinn' emporgeschlagen, nous silmämme sen huippuun, josta kaksi i nustri vuj èrin za zus insìma, per due fiammette che i vedemmo porre, By reason of two flamelets we saw placed there, Weil wir zwei Flaemmchen dort entzuenden sah'n, löi pientä liekkiä. Myös näimme, kuinka 'nta che do flamùtis chi ghi vèvin jodùt 'ntòr e un'altra da lungi render cenno, And from afar another answer them, Als Ruecksignal ein andres, So entlegen, etäältä kolmas merkkiin tuohon vastas, e n'altra che da lontàn feva sen: tanto ch'a pena il potea l'occhio tòrre. So far, that hardly could the eye attain it. Dass es das Auge kaum noch koennt' erfah'n. niin kaukaa, että tuskin silmä kantoi. se fadìja a cjòighi'l vuli d'intòr! E io mi volsi al mar di tutto 'l senno; And, to the sea of all discernment turned, Da kehrt' ich meinem Weisen mich entgegen: Ma käännyin Mestariini, tiedon mereen, Jò mi soj voltàt al mar di dut l'inzèn: dissi: "Questo che dice? e che risponde I said: "What sayeth this, and what respondeth "Was ist dies? Welch ein Zeichen wohl bezweckt ja kysyin: "Mitä tuo on? Miksi vastaa i'ai dit: "Chist'sel dìsja, e se cal rispùnt quell' altro foco? e chi son quei che 'l fenno?". That other fire? and who are they that made it?" Das dritte Feu'r? Wer sind sie, die's erregen?" tuo liekki kaukaa? Ken ne iski ilmi?" l'àltri fòuc, e cuj l'èse ca lu mantèn?" Ed elli a me: "Su per le sucide onde And he to me: "Across the turbid waves Und er zu mir: "Sieh hin, dein Aug' entdeckt. Hän mulle: "Tuoltapuolen aallon tumman E luj a mi: "In ta l'onda sporcja, smunt, già scorgere puoi quello che s'aspetta, What is expected thou canst now discern, Was unsrer harrt, dort auf den schmutz'gen Wogen, jo nähdä voit sa, mikä vartoo täällä, za ti podis jòdi chel ca si spèta, se 'l fummo del pantan nol ti nasconde". If reek of the morass conceal it not." Wenn dir's der Qualm des Sumpfes nicht versteckt." jos sumu suon ei sulta kätke sitä." se'l fàngu fumòus no lu plàta, apùnt." Corda non pinse mai da sé saetta Cord never shot an arrow from itself Und rasch, wie ich den leichten Pfeil vom Bogen Ei jousenjänne nuolta ammu, joka Fil 'no la maj pocàt da se saèta, che sì corresse via per l'aere snella, That sped away athwart the air so swift, Je fortgeschnellt durch hohe Luefte sah, niin vinhaan kiitäis halki ilman koskaan, ca corès via pa l'aria finùta com' io vidi una nave piccioletta As I beheld a very little boat Kam durch das Moor ein kleiner Kahn gezogen. kuin täällä näin ma purren puikovaksi com'ch'jò'i'ai jodùt `na nàf pisulùta venir per l'acqua verso noi in quella, Come o'er the water tow'rds us at that moment, Bald war er uns am grauen Strande nah, päin meitä tuossa tuokiossa, yhden vignì par àga vjèrs nu, sta navùta, sotto 'l governo d'un sol galeoto, Under the guidance of a single pilot, Obwohl von einem Rud'rer nur gefahren, vain saattamana soutumiehen, meille governàda da soltànt un galeòt, che gridava: "Or se' giunta, anima fella!". Who shouted, "Now art thou arrived, fell soul?" Der schrie: Verruchte Seele, bist du da? mi huusi: "Täällä ootko, häijy henki!" cal sigàva: "T'sòs chì, anima brùta!" "Flegïàs, Flegïàs, tu gridi a vòto", "Phlegyas, Phlegyas, thou criest out in vain "Phlegias, Phlegias, du magst dein Schreien sparen," "Phlegyas, Phlegyas, sun huutos turha "Flegiàs, Flegiàs, nosta fa tant'l simiòt, disse lo mio segnore, "a questa volta: For this once," said my Lord; "thou shalt not have us So sprach mein Herr, "umsonst ist's angestimmt; on tällä kertaa", haastoi Mestarini, a la dita il me siòr," chista volta: più non ci avrai che sol passando il loto". Longer than in the passing of the slough." Wir sind nur dein, solang' wir ueberfahren." "veen yli vain on valtas meidät saattaa." ti ni'as doma pasànt ta stu casòt." Qual è colui che grande inganno ascolta As he who listens to some great deceit Wie wer von einem grossen Trug vernimmt, Kuin se, mi kuulee, kuinka häijy petos Coma chel che il grant ingàn al scòlta, che li sia fatto, e poi se ne rammarca, That has been done to him, and then resents it, Den man ihm angetan zu Schmach und Schaden, on hälle tehty, kaunaan katkeroituu, ca ghi'è stat fat, e dopo lè malcontènt, fecesi Flegïàs ne l'ira accolta. Such became Phlegyas, in his gathered wrath. So zeigte Phlegias wild sich und ergrimmt. niin Phlegyas nyt vihan jähmettämä. cussì Flegiàs: rabia'n davèva tanta. Lo duca mio discese ne la barca, My Guide descended down into the boat, Mein Fuehrer stieg ins Schiff von den Gestaden, Oppaani astui purtehen ja sitten Il me duca a lè 'lòr zut in barcja, atènt e poi mi fece intrare appresso lui; And then he made me enter after him, Und zu sich setzen hiess er mich sodann, mun käski viereensä; ja nytpä vasta, che jò dopo di luj i vi zes dentri; e sol quand' io fui dentro parve carca. And only when I entered seemed it laden. Und als ich drin war, schien es erst beladen. mun tullen, pursi näytti painon saavan. e plena 'èra doma cun me presènt. Tosto che 'l duca e io nel legno fui, Soon as the Guide and I were in the boat, Sobald wir beid' uns eingesetzt, begann Veneessä kumpikin kun oltiin, vanha A bordo sin entràs, cun me al centri, segando se ne va l'antica prora The antique prow goes on its way, dividing Des Nachens Fahrt und furchte tiefre Zeilen, sen emäpuu läks vettä viiltämähän, e a zèva seànt la prua antica de l'acqua più che non suol con altrui. More of the water than 'tis wont with others. Als er mit andrer Buerde furchen kann. mut syvempää kuin muuten sill' on tapa. tal aga tant di pì sinò cun àltri. Mentre noi corravam la morta gora, While we were running through the dead canal, Indessen wir die tote Moorflut teilen, Rupakon kuolleen yli kuljettaissa, Cuànt che la palùt muàrta i pasàvin ca, dinanzi mi si fece un pien di fango, Uprose in front of me one full of mire, Kommt einer, kotbedeckt, vor mich und spricht: mutainen muudan nousi kohti mua davànt di me si'è metùt un di fangu plen e disse: "Chi se' tu che vieni anzi ora?". And said, "Who 'rt thou that comest ere the hour?" "Wer heisst dich vor der Zeit herniedereilen?" ja lausui: "Kuka tulee liian varhain?" e là dit: "Prin da l'ora, se fatu ca?" E io a lui: "S'i' vegno, non rimango; And I to him: "Although I come, I stay not; "Ich komme," sprach ich, "aber bleibe nicht. Ma hälle: "Vaikka tulen, jää en tänne, E jò a luj: "Jò no rèsti, èncja si ven; ma tu chi se', che sì se' fatto brutto?". But who art thou that hast become so squalid?" Doch wer bist du, So widrig und abscheulich?"-- mut kenpä itse oot, niin kamaltunut?" e tu cuj sotu, chi ti sos cussì brut?" Rispuose: "Vedi che son un che piango". "Thou seest that I am one who weeps," he answered. "Ein Heulender, dies sagt dir dein Gesicht."-- Hän mulle: "Näät, ett' olen itkeväinen." E luj: "Soj un che dal plànsi no si ten." E io a lui: "Con piangere e con lutto, And I to him: "With weeping and with wailing, Und ich: "Denkst du, dein Heulen sei erfreulich? Ma hälle: "Henki kadotettu, tänne E jò a luj: "Cul plànsi e pur cul lut, spirito maladetto, ti rimani; Thou spirit maledict, do thou remain; Vermaledeiter Geist, fort, weg von mir! jää itkuus, vaivahasi! Tunnen sinut, spirit maladèt ti sos, ta scju ledàns. ch'i' ti conosco, ancor sie lordo tutto". For thee I know, though thou art all defiled." Ich kenne dich, sei noch so wild und greulich!" mutainen vaikka koko muotos onkin." Ti cognòs, èncja si ti sos spòrc par dut." Allor distese al legno ambo le mani; Then stretched he both his hands unto the boat; Die Haende streckt' er nun zum Kahn voll Gier, Päin purtta ojentui hän kaksin käsin, Alòr'l schifòus la pojàt sul lèn li mans, per che 'l maestro accorto lo sospinse, Whereat my wary Master thrust him back, Und mit Gewalt musst' ihn mein Herr verjagen, mut hänet torjui valpas Mestarini ma'l Mestri, necuarzùt, jù a la pocàt, dicendo: "Via costà con li altri cani!". Saying, "Away there with the other dogs!" Der sprach: "Mit andern Hunden, weg von hier!" ja virkkoi: "Joudu muiden koirain joukkoon!" dizìnt: "Va ju di chì cun chej altri cjàns!" Lo collo poi con le braccia mi cinse; Thereafter with his arms he clasped my neck; Drauf hielt er seinen Arm um mich geschlagen Halasi sitten kaulaani ja otsaan Subit dopo, il cuèl a mi'à imbrasàt, basciommi 'l volto e disse: "Alma sdegnosa, He kissed my face, and said: "Disdainful soul, Und kuesste mich und sprach: "Erzuernter Geist, mua suuteli ja lausui: "Ylväs henki, e busàt, dizìnt: "Ti sos plen di sdègnu; benedetta colei che 'n te s'incinse! Blessed be she who bore thee in her bosom. Beglueckt die Mutter, welche dich getragen! siunattu olkoon sinun kantajasi! beàda ic che par te a si'à' ncintàt! Quei fu al mondo persona orgogliosa; That was an arrogant person in the world; Stolz war im Leben dieser--niemand preist Maan päällä tuo ol' ylpeä; ei hyvä Chel li tal mont 'lè stat plen di orgòliu; bontà non è che sua memoria fregi: Goodness is none, that decks his memory; Von ihm nur einen guten Zug auf Erden, korista mikään hänen muistoansa, bontàt non dè ch'ornamènti'l so recuàrt: così s'è l'ombra sua qui furïosa. So likewise here his shade is furious. Daher er hier sich noch in Wut zerreisst. siks varjonsa niin tääll' on raivon vanki. par chel stu danàt 'lè tant furiòus ca jù. Quanti si tegnon or là sù gran regi How many are esteemed great kings up there, Viel Fuersten gibt's dort, die sich stolz gebaerden, Niin moni pidetään maan mahtavana, 'Ndè tancjus lasù adès ca fan riguàrt, che qui staranno come porci in brago, Who here shall be like unto swine in mire, Die, Schmach nur hinterlassend, wie die Sau'n, mi täällä vain kuin sika suossa seisoo, che chì a stan fazìnt doma pursitès, di sé lasciando orribili dispregi!". Leaving behind them horrible dispraises!" Im Schlamme hier auf ewig wuehlen werden." jälkeensä jättäin kauhun, halveksunnan." lasànt di se stes un pensà brut e fuàrt." E io: "Maestro, molto sarei vago And I: "My Master, much should I be pleased, Und ich: "Begierig war' ich wohl, zu schau'n, Ma hälle: "Mestari, ois toivo mulla E jò: "Mestri, se chi mi la godarès di vederlo attuffare in questa broda If I could see him soused into this broth, Wie er in diesem Schlamme tauchen muesste, tuo nähdä suohon suistuvaksi, ennen a jòdilu a tufàsi ta sta mèlma, prima che noi uscissimo del lago". Before we issue forth out of the lake." Eh' wir verlassen diesen See voll Grau'n." kuin maalle nousemme me purrestamme." prima di bandonà stu lac nualtri' stes." Ed elli a me: "Avante che la proda And he to me: "Ere unto thee the shore Und er zu mir: "Bevor sich noch die Kueste Hän mulle: "Ennen kuin jo rannan näät sa, E luj a mi: "Pi'n davànt ca si rema ti si lasci veder, tu sarai sazio: Reveal itself, thou shalt be satisfied; Dir sehen laesst, erfreut dich der Genuss. oleva on sun mieles tyytyväinen. e ca si jòt, e pì ti saràs pasùt: di tal disïo convien che tu goda". Such a desire 'tis meet thou shouldst enjoy." Befriedigung gebuehret dem Gelueste." On oikein, että toivos täytetähän." a'è miej chi ti ti gòdis chista bràma." Dopo ciò poco vid' io quello strazio A little after that, I saw such havoc Bald sah ich, wie zu Qual ihm und Verdruss Ja kohta mutahahmojen ja muiden Subit dopo, il grant turmìnt i'ai jodùt far di costui a le fangose genti, Made of him by the people of the mire, Die Kotigen mit ihm beschaeftigt waren, niin häntä raastavan näin, että vielä ca'a fat di luj chista cragnòsa zent. che Dio ancor ne lodo e ne ringrazio. That still I praise and thank my God for it. Drob ich Gott loben noch und danken muss. ma tuosta kiitän sekä siunaan Herraa. che Diu 'ncjamò i lodi e ringràsi dut! Tutti gridavano: "A Filippo Argenti!"; They all were shouting, "At Philippo Argenti!" Frisch, auf Philipp Argenti! schrien die Scharen; He kaikki huus: "Filip Argentin kimppuun!" Ducjus a sigàvin: "A Filìpo Arzènt!" e 'l fiorentino spirito bizzarro And that exasperate spirit Florentine Dann sah ich, selbst sich beissend, auf sie los Firenzeläinen vihan henki tuopa E stu puòr disgrasiàt di spirt fiorentìn in sé medesmo si volvea co' denti. Turned round upon himself with his own teeth. Den tollen Geist des Florentiners fahren. nyt omin hampain itsehensä kääntyi. se stes si roseàva, chel sacramènt. Quivi il lasciammo, che più non ne narro; We left him there, and more of him I tell not; Und dies erzaehl' ich nur von seinem Los. Jätimme hänet, enempää en kerro. Chi lu vin lasàt; altri no vi dizìn; ma ne l'orecchie mi percosse un duolo, But on mine ears there smote a lamentation, Ich liess ihn dort und hoert' ein Schmerzensbruellen Mut korvaani nyt hätähuuto kohtas, ma ta l'orèlis i'ai sintùt'n rumou che per ch'io avante l'occhio intento sbarro. Whence forward I intent unbar mine eyes. Und macht', um vorzuschau'n, die Augen gross. ett' eespäin käänsin katseen vaanivaisen. mi'à costrèt a vuardà fis la chi zèvin. Lo buon maestro disse: "Omai, figliuolo, And the good Master said: "Even now, my Son, "Bald wird sich, Sohn, dir jene Stadt enthuellen," Mun hyvä Mestarini lausui: "Poika, Il bon mestri a la dit: "Adès, fiòl me, s'appressa la città c'ha nome Dite, The city draweth near whose name is Dis, So sprach mein guter Meister, " Dis genannt, nyt lähestymme Diten kaupunkia, si visìna la sitàt dal non di Dit, coi gravi cittadin, col grande stuolo". With the grave citizens, with the great throng." Die scharenweis' unsel'ge Buerger fuellen." sen kansaa lukuisaa, syyn painamata." cu la so seria zent, che sì tanta'n dè." E io: "Maestro, già le sue meschite And I: "Its mosques already, Master, clearly Und ich: "Mein Meister, deutlich schon erkannt Ma hälle: "Mestari, sen tornit selvään E jò: "Mestri, li so moschèis, si'ai capìt, là entro certe ne la valle cerno, Within there in the valley I discern Hab' ich im Tale jener Stadt Moscheen, jo tuolta laaksosta nään nouseviksi, là in ta la val i pol za ben jòdi; vermiglie come se di foco uscite Vermilion, as if issuing from the fire Glutrot, als ragten sie aus lichtem Brand." ne hehkuu niinkuin tulest' ois ne tulleet." ròsis coma il fòuc a son, i soj pròpit fossero". Ed ei mi disse: "Il foco etterno They were." And he to me: "The fire eternal Drauf sprach mein Fuehrer: "Ew'ge Flammen wehen Hän mulle: "Tuli ijäinen, mi niitä sigùr." E luj a mi'a dit: "Ben ti pos cròdi ch'entro l'affoca le dimostra rosse, That kindles them within makes them look red, In ihrem Innern, drum im roten Schein sisältä polttaa, saa ne puuntamahan, che l'etèrno brusà li mostra ròsis, come tu vedi in questo basso inferno". As thou beholdest in this nether Hell." Sind sie in diesem Hoellengrund zu sehen." kuin näät sa, tässä keski-helvetissä." come che ta st'infièr tu ti pos jòdi. Noi pur giugnemmo dentro a l'alte fosse Then we arrived within the moats profound, Bald fuhren wir in tiefe Graeben ein, Nyt sousimme me vallihaudat syvät, Nu pur sin rivàs dèntri ta li fòsis che vallan quella terra sconsolata: That circumvallate that disconsolate city; Den Zugang sperrend zu dem grausen Orte; tät' epätoivon kylää kiertäväiset; ca circòndin che cjèra sconsolàda: le mura mi parean che ferro fosse. The walls appeared to me to be of iron. Die Mauer schien von Eisen mir zu sein. sen muurit rautaisilta mulle näytti. dut di fièr pareva ca fòsin fatis. Non sanza prima far grande aggirata, Not without making first a circuit wide, Dann aber hoerten wir des Steurers Worte, Ja kaarteen suuren vielä tehtyämme, Dopo vèighi fat na granda ziràda, venimmo in parte dove il nocchier forte We came unto a place where loud the pilot Nachdem vorher wir auf dem Pfuhle weit tulimme paikkaan, missä soutumiesi i sin rivàs 'ndulà che chel dal timòn "Usciteci", gridò: "qui è l'intrata". Cried out to us, "Debark, here is the entrance." Umhergekreuzt: "Steigt aus, hier ist die Pforte." tuo kovaa huus: "On tässä portti, nouskaa!" "Vegnèit fòu," la sigàt, "chì è l'entràda." Io vidi più di mille in su le porte More than a thousand at the gates I saw Wohl tausend standen auf dem Tor bereit, Sen päällä näin kai enemmän kuin tuhat Jò in daj jodùs pi di mil tal puartòn, da ciel piovuti, che stizzosamente Out of the Heavens rained down, who angrily Vom Himmel hergestuerzt. Es schrien die Frechen: taivaasta pudonnutta, jotka uhmin plovùs dal cjèlo, che rabiòus dizèvin: dicean: "Chi è costui che sanza morte Were saying, "Who is this that without death "Wer wagt's, noch lebend, voll Verwegenheit kysyivät: "Kuka on tuo valekuollut, "Stu chi nol somèa muàrt; parsè razòn va per lo regno de la morta gente?". Goes through the kingdom of the people dead?" Ins tiefe Reich der Toten einzubrechen?" mi tulee vainajien valtakuntaan?" l'èse ca 'ndulà che ducjus muàrs i sin?" E 'l savio mio maestro fece segno And my sagacious Master made a sign Mein Meister aber, ihnen winkend, lud Mut merkin antoi viisas Mestarini, E il me bon maestri a ghi'à fat sen di voler lor parlar segretamente. Of wishing secretly to speak with them. Sie klueglich ein, ihn erst geheim zu sprechen. ett' tahtoi salaa heitä haastatella. di volèighi parlà, sensa me visìn. Allor chiusero un poco il gran disdegno A little then they quelled their great disdain, Da legte sich ein wenig ihre Wut. Vihaansa hiukan hilliten he silloin Alòr'àn calàt un puc l'àlis, dal plen, e disser: "Vien tu solo, e quei sen vada And said: "Come thou alone, and he begone Sie sprachen: "Komm allein, lass gehn den Toren, sanoivat: "Sinä yksin tullos, menköön e'àn dita: "Ven tu, besòu, sensa chel che sì ardito intrò per questo regno. Who has so boldly entered these dominions. Der hier hereindrang mit so keckem Mut. hän matkaansa, mi rohjennut on tänne. ca si'a 'zardàt a entrà ta stu terèn. Sol si ritorni per la folle strada: Let him return alone by his mad road; Find' er den Weg, den sich sein Wahn erkoren, Palatkoon yksin tietään houkkaa, sitä Cal torni besòu, chel màt, la dal cancèl; pruovi, se sa; ché tu qui rimarrai, Try, if he can; for thou shalt here remain, Allein zurueck--erprob' er doch, wie er hän kokekoon! Sun tänne jäädä tulee, cal provi, sal sa; che tu chì ti restaràs che li ha' iscorta sì buia contrada". Who hast escorted him through such dark regions." Sich durch die Nacht fuehrt, wenn er dich verloren." mi häntä ohjannut yön halki olet." chi ti lu'as compagnàt ta sì scur stradèl." Pensa, lettor, se io mi sconfortai Think, Reader, if I was discomforted Und nun bedenk', o Leser, wie so schwer Lukija, arvaat, kuinka kauhistuin ma Pensa ben, letòu, se jò mi sconfortàs nel suon de le parole maladette, At utterance of the accursed words; Mich der Verdammten Rede niederdrueckte, nuo kuullen turman sanat, sill'en koskaan al sun di che peràulis maladètis, ché non credetti ritornarci mai. For never to return here I believed. Denn ich verzweifelt' an der Wiederkehr. nyt uskonut maan päälle osaavani. che pòura i'vèvi di restà fra'i danàs. "O caro duca mio, che più di sette "O my dear Guide, who more than seven times "Mein teurer Fuehrer, du, durch den mir's glueckte, "Oi rakas Oppaani" ma virkoin, "sinä, Caro'l me duce, che pì di voltis volte m'hai sicurtà renduta e tratto Hast rendered me security, and drawn me Dass ich gerettet ward schon siebenmal, mi enemmän kuin seitsenkertaisesti sièt ti mi'as tegnùt tant cont e liberàt d'alto periglio che 'ncontra mi stette, From imminent peril that before me stood, Des Schutz mich drohender Gefahr entrueckte, minulle hankkinut oot turvan, vaarat da gran 'dificultàs, c'an d'èra tàntis, non mi lasciar", diss' io, "così disfatto; Do not desert me," said I, "thus undone; Verlass mich", sprach ich, "nicht in dieser Qual, nuo suuret torjunut, mua vielä ällös nòsta lasàmi," j'ài dit, "cussì disfàt; e se 'l passar più oltre ci è negato, And if the going farther be denied us, Und darf ich auch nicht weiter vorwaerts dringen, orvoksi jätä! Mahdoton jos matka e se'l pasà pì'n davànt a ni'è proibìt, ritroviam l'orme nostre insieme ratto". Let us retrace our steps together swiftly." So komm mit mir zurueck durchs dunkle Tal." on eespäin, taapäin palatkaamme pian!" tornàn in davòu pal troj ca ni'a partàt." E quel segnor che lì m'avea menato, And that Lord, who had led me thitherward, Und er, befehligt, mich hierher zu bringen, Ja hän, tuo Ylväs, sinne saattajani, E chel siòr che fin chì mi vèva 'sistìt, mi disse: "Non temer; ché 'l nostro passo Said unto me: "Fear not; because our passage Sprach: "Fuerchte nichts; erlaubt hat unsern Gang näin lausui: "Miksi pelkäät: Tiemme moinen a mi'a dit: "Nòsta tèmi, che il nustri pas non ci può tòrre alcun: da tal n'è dato. None can take from us, it by Such is given. Er, dem nichts wehrt, drum wird er wohl gelingen. on tahto määrännyt, se ettei esty. nisùn pol cjòinilu: da tal a ni'è dat. Ma qui m'attendi, e lo spirito lasso But here await me, and thy weary spirit Hier harre mein, und ist die Seele bang, Mut tässä varro, lohdutu, ja henkes Ma stàmi atènt, e'l spirit strac chi ti'às, conforta e ciba di speranza buona, Comfort and nourish with a better hope; So magst du sie mit guter Hoffnung speisen, väsynyt virkistä taas toivoon hyvään, tènlu su e nudrìs'lu di bon sperà ch'i' non ti lascerò nel mondo basso". For in this nether world I will not leave thee." Denn nicht verlass' ich dich in solchem Drang." näät en sua jätä tuimaan tuonelahan." che jò no ti lasarài ta stu mont bàs." Così sen va, e quivi m'abbandona So onward goes and there abandons me So ging er.--ich, getrennt von meinem Weisen, Hän poistui luotani, tuo armas taatto, Cussì'l va, e besòu i soj li ca l'èra lo dolce padre, e io rimagno in forse, My Father sweet, and I remain in doubt, Dem suessen Vater, fuehlte Ja und Nein jäin siihen epäröimään, sillä jyrkät, il me dols pàri, e jò'i resti'n forsi, che sì e no nel capo mi tenciona. For No and Yes within my head contend. Beim Zweifelkampf in meinem Haupte kreisen. sotivat "jaa" ja "ei" mun aivoissani. che'l si e'l no tal cjàf a mi fèvin guèra. Udir non potti quello ch'a lor porse; I could not hear what he proposed to them; Nicht hoert' ich, was sein Antrag mochte sein, En kuulla voinut, mitä haastoi heille, Luj l'èra lontàn par ch'jò lu sintèsi, ma ei non stette là con essi guari, But with them there he did not linger long, Allein er blieb bei jenem Volk nicht lange, mut kauan ei hän heidän kanssaan ollut, ma luj la cun lou tant a lunc no lè stat: che ciascun dentro a pruova si ricorse. Ere each within in rivalry ran back. Denn alle rannten in die Stadt hinein kun kaikki kaupunkihin rientää, syöksyy. ogn'un dentri lè svelt tornàt a mètisi. Chiuser le porte que' nostri avversari They closed the portals, those our adversaries, Und schlugen ihm das Tor im wilden Drange Porttinsa sulkevi nyt vihollinen I nustri 'versàris li puàrtis ghi'àn sieràt nel petto al mio segnor, che fuor rimase On my Lord's breast, who had remained without Vorm Antlitz zu und sperrten ihn heraus. mun Mestarini silmäin eessä. Ulos in mus'al me siòr, che fòu lè restàt, e rivolsesi a me con passi rari. And turned to me with footsteps far between. Da kehrt' er sich zu mir mit schwerem Gange. näin jäätyään mun luo hän vitkaan astuu. e vièrs me lè vegnùt, cun pas moderàt. Li occhi a la terra e le ciglia avea rase His eyes cast down, his forehead shorn had he Den Blick gesenkt, die Brau'n verstoert und kraus, Päin maata silmät, katsehesta kaikki Cuj vùj par cjèra e li sèjs che mostràt d'ogne baldanza, e dicea ne' sospiri: Of all its boldness, and he said, with sighs, Liess er in Seufzern diese Worte hoeren: myös poissa uljuus, hän noin huokaeli: no vèvin baldànsa 'la dit suspirànt: "Chi m'ha negate le dolenti case!". "Who has denied to me the dolesome houses?" "Wer schliesst mich von der Stadt der Schmerzen aus?" "Ken multa kieltänyt on tuskan suojat?" "Fòu da sti puòri cjàsis mi'an sieràt." E a me disse: "Tu, perch' io m'adiri, And unto me: "Thou, because I am angry, Und dann zu mir: "Nicht moeg' es dich verstoeren, Mut mulle hän: "Sa ällös säiky, vaikka E a nu: "Tu, parsè chi m'ìriti tant, non sbigottir, ch'io vincerò la prova, Fear not, for I will conquer in the trial, Wenn du mich zuernen siehst--ich siege doch, ma vihastun, ma voittava oon sentään, nosta vej pòura, che jò'i vins sta prova, qual ch'a la difension dentro s'aggiri. Whatever for defence within be planned. Wie keck sie auch dort drinnen sich empoeren. min tuolla keksivätkin vastustuksen. che lòu dentri a lòtin tant, nonostànt. Questa lor tracotanza non è nova; This arrogance of theirs is nothing new; Schon frueher stieg ihr kecker Mut so hoch, Tuo heidän uhmansa ei uutta ole, Sta so tracotànsa no è miga nova; ché già l'usaro a men segreta porta, For once they used it at less secret gate, An einem Tor, nicht so geheim gelegen, sen nähnyt portti jo on julkisempi, za làn usàda ta puàrta pì nota, la qual sanza serrame ancor si trova. Which finds itself without a fastening still. Und ohne Schloss und Riegel heute noch, mi siitä saakka viel' on telkimättä. ch'èncja 'des, sensa cjadenàs a zova. Sovr' essa vedestù la scritta morta: O'er it didst thou behold the dead inscription; Am Tor, von dem die schwarze Schrift entgegen Palavat näit sen päällä kuolon kirjat. Insìma d'ic ti jòs la scrita muarta: e già di qua da lei discende l'erta, And now this side of it descends the steep, Dem Wandrer droht--doch diesseits schon von dort Mut siitä jo käy alas muudan, astuu e za da chi di ic 'va jù la riva, passando per li cerchi sanza scorta, Passing across the circles without escort, Kommt, ohne Leitung, auf den dunkeln Wegen piiristä piiriin oppahatta, hänen pasànt par chej cìrcui sensa na scorta, tal che per lui ne fia la terra aperta". One by whose means the city shall be opened." Ein andrer her und oeffnet uns den Ort." avullaan kaupungin tään portit aukee." un tal che par luj dut vièrt' a ni vegnèva. Inferno · Canto IX Inferno: Canto IX Neunter Gesang Yhdeksäs laulu Cjànt Nonu Quel color che viltà di fuor mi pinse That hue which cowardice brought out on me, Weil ich vor Angst und banger Furcht erblich, Kun palas Oppahani, poisti pian Chel colòu che viltàt di fòu mi'à tocjàt veggendo il duca mio tornare in volta, Beholding my Conductor backward turn, Als ich den Herrn sah sich zurueckbewegen, kalpeuden, hälle oudon, kasvoiltansa jodìnt il me duca tornà in davòu, più tosto dentro il suo novo ristrinse. Sooner repressed within him his new colour. Verschloss Virgil die eigne Furcht in sich. mun kalpeuteni, pelon nostattama. pì tost dentri di luj a si'à ritiràt. Attento si fermò com' uom ch'ascolta; He stopped attentive, like a man who listens, Aufmerksam stand er dort, wie Horcher pflegen, Jäi siihen hän kuin miesi kuunteleva, Si'è fermàt a colp, com'un cal sint rumòu, ché l'occhio nol potea menare a lunga Because the eye could not conduct him far Denn, weit zu schau'n, war ihm die Dunkelheit näät katseensa ei kauas kantaa voinut parsè che'l vùli nol mena tant'n davànt per l'aere nero e per la nebbia folta. Through the black air, and through the heavy fog. Der schwarzen Luft und Nebelqualm entgegen. vuoks ilman pimeän ja sumun sankan. tal scùr e calìgu di grant spesòu. "Pur a noi converrà vincer la punga", "Still it behoveth us to win the fight," Er sprach: "Wir siegen doch in diesem Streit-- "Kuitenkin meille tässä voitto kuuluu", "E pur a nu ni tòcja vinsi lotànt," cominciò el, "se non . . . Tal ne s'offerse. Began he; "Else. . .Such offered us herself. . . Wenn nicht--doch hab' ich nicht ihr Wort vernommen? hän alkoi, "jos ei... Avun moinen lupas... 'la tacàt luj, "si no...Tal si'à ufrìt: Oh quanto tarda a me ch'altri qui giunga!". O how I long that some one here arrive!" Er saeumt fuerwahr doch gar zu lange Zeit." Oh, kuinka varron, että toinen tulee!" Oh, ch'àltri al rivàs i vorès cussì tant!" I' vidi ben sì com' ei ricoperse Well I perceived, as soon as the beginning Ich sah es deutlich ein, zurueckgenommen Hyvinkin huomasin, hän kuinka peitti J'ài ben jodùt com'ca la platàt subit lo cominciar con l'altro che poi venne, He covered up with what came afterward, Sei durch der Rede Folge der Beginn, sanainsa alun sitten lausumillaan, il scuminsià cun l'altri ca la dita, che fur parole a le prime diverse; That they were words quite different from the first; Da beide mir verschieden vorgekommen. jotk' ensimmäisistä niin erosivat. ma divièrs di chel che prima'l veva dit; ma nondimen paura il suo dir dienne, But none the less his saying gave me fear, Drum lauscht' ich sorgenvoll und zagend hin, Mun pelkoni ei tuosta pienentynyt, Ma la pòura no là podùt evità, perch' io traeva la parola tronca Because I carried out the broken phrase, Denn ich erklaerte mir vielleicht noch schlimmer, näät katkosanoistansa etsin ehkä parsè ch'jò'i gh'devi a la peràula rota forse a peggior sentenzia che non tenne. Perhaps to a worse meaning than he had. Als er es war, des halben Wortes Sinn. pahemman ajatuksen kuin niiss' oli. pì pèjs si no a ches che dop' là dita. "In questo fondo de la trista conca "Into this bottom of the doleful conch "Kommt wohl ein Geist in diese Tiefe nimmer "Tään murheen laakson pohjaan tokko tullee "In tal font di chista conca puarèta, discende mai alcun del primo grado, Doth any e'er descend from the first grade, Vom ersten Grad, wo nichts zur Qual gereicht, ens ympyrästä kukaan, jonka ainoo no vègnia maj jù nisùn dal prin scjalìn che sol per pena ha la speranza cionca?". Which for its pain has only hope cut off?" Als dass erstorben jeder Hoffnungsschimmer?" on rangaistus vain kadotettu toivo?" che par pèna'l sperà a ghi si sgrèta?" Questa question fec' io; e quei "Di rado This question put I; and he answered me: So fragt' ich ihn, und jener sprach: "Nicht leicht Näin kysyin ma. Hän vastas: "Harvoin sattuu, Cussì ghi'ài domandàt; ; e luj: "Mo jodìn," incontra", mi rispuose, "che di noi "Seldom it comes to pass that one of us Geschieht's, dass auf dem Weg, den wir durchliefen, ett' astuu meistä joku tietä tätä, 'la dit: "no capita spes che un di nu faccia il cammino alcun per qual io vado. Maketh the journey upon which I go. Ein andrer meines Grads dies Land erreicht. jot' taivallan ma nyt. On totta, kerran al cjamìni la 'ndulà che nu i zin. Ver è ch'altra fïata qua giù fui, True is it, once before I here below Wahr ist's, dass ich vordem in diesen Tiefen ett' olin täällä alhaalla, sen tein ma N'altra volta, lè pur ver, soj vegnùt ch'jù, congiurato da quella Eritón cruda Was conjured by that pitiless Erictho, Durch der Erichtho Zauberei'n erschien, hirmuisen Eriktonen manaamana, scongiuràt da la Eritòn, che strìa, che richiamava l'ombre a' corpi sui. Who summoned back the shades unto their bodies. Die oft den Geist zum Leib zurueckberiefen. mi heidän ruumiisiinsa henget loihti. che taj cuàrps a riclama i spirs da la sù. Di poco era di me la carne nuda, Naked of me short while the flesh had been, Kaum war mein Geist vom Fleisch entbloesst, als ihn Juur' olin jättänyt ma lihan hahmon, Da puc mi'èri da la cjàr liberàt via, ch'ella mi fece intrar dentr' a quel muro, Before within that wall she made me enter, Die Zauberin beschwor in jene Mauer, kun hän mun käski noiden muurein taakse che ic mi'a fat entrà dentri di chel mur, per trarne un spirto del cerchio di Giuda. To bring a spirit from the circle of Judas; Um eine Seel' aus Judas Kreis zu zieh'n. piiristä Judaan tuomaan varjon erään. par cjòighi un spirt dal sercli di Giudèja. Quell' è 'l più basso loco e 'l più oscuro, That is the lowest region and the darkest, Dort ist die tiefste Nacht, der baengste Schauer, Se paikka alin on ja pimein, myöskin Chel a lè il post pì bas e il pì scur, e 'l più lontan dal ciel che tutto gira: And farthest from the heaven which circles all. Am fernsten von des Himmels ew'gem Licht. etäisin taivaasta, mi kaikki kaitsee. e'l pì lontàn dal cjèl che dut al zira: ben so 'l cammin; però ti fa sicuro. Well know I the way; therefore be reassured. Ich weiss den Weg--drum scheuche Furcht und Trauer. Tien hyvin tunnen. Siksi rauhoittuos! i'saj ben'l percòrs; però ti fa sigùr. Questa palude che 'l gran puzzo spira This fen, which a prodigious stench exhales, Der Sumpf hier, welcher Stank verhaucht, umflicht Tää suo, mi lemun levittää niin pahan, Chista palùt, che'l grant spusà a spira, cigne dintorno la città dolente, Encompasses about the city dolent, Die qualenvolle Stadt, durch deren Pforten tuon kaiken saartaa tuskan linnan, jonne a circonda sta dolorosa sitàt u' non potemo intrare omai sanz' ira". Where now we cannot enter without anger." Man ohne Zorn die Bahn sich nimmer bricht." hyvällä emme päästä voine koskaan." 'ndà chi no entrarìn pì sensa ira. E altro disse, ma non l'ho a mente; And more he said, but not in mind I have it; Mehr sprach er, doch mich zog von seinen Worten Myös muuta haastoi hän, jot'en ma muista, Di pì là dit, ma in mins no mi'è restat, però che l'occhio m'avea tutto tratto Because mine eye had altogether drawn me Der hohe Turm und bannte mit Gewalt kun tornin korkean tuon tulihuippu parsè che'l vuli a si'èra za voltàt ver' l'alta torre a la cima rovente, Tow'rds the high tower with the red-flaming summit, Den Blick ans Feuer auf dem Gipfel dorten. mult' otti kaiken huomion ja katseen. e che tòr da la pica ruvìnt vuardàt, dove in un punto furon dritte ratto Where in a moment saw I swift uprisen Drei Hoellenfurien sah ich dort alsbald, Sielt' äkkiä nous kolme raivotarta, 'nda ca si son alsàdis dut un trat tre furïe infernal di sangue tinte, The three infernal Furies stained with blood, Die, blutbefleckt, g'rad' aufgerichtet, stunden, veristä kolme kuilun neittä, joilla tre infernal' fùriis di sanc tinzùdis; che membra feminine avieno e atto, Who had the limbs of women and their mien, Und Weibern gleich an Haltung und Gestalt, jäsenet naisen oli ynnä hahmo. che forma feminil a vèvin,e l'àt; e con idre verdissime eran cinte; And with the greenest hydras were begirt; Mit gruenen Hadern statt des Gurts umbunden, Ja vöinä heillä oli hydrat vihreet, 'nglusàdis a'èrin d'ìdris bjèlis verdis serpentelli e ceraste avien per crine, Small serpents and cerastes were their tresses, Mit kleinern Schlangen aber, wie mit Haar, kutreina kyyt ja käärmeet, jotka kiersi cun madràs invènsi di cjavièj, e sbis, onde le fiere tempie erano avvinte. Wherewith their horrid temples were entwined. Und Ottern rings die grausen Schlaef' umwunden. kamalin kaartein heidän kulmaluitaan. ca sbuzigàvin ta che frons tant fièris. E quei, che ben conobbe le meschine And he who well the handmaids of the Queen Und jener, dem bekannt ihr Anblick war, Mut hän, mi hyvin tunsi palkkapiiat E luj, che ben al cognosèva sti sèrvis de la regina de l'etterno pianto, Of everlasting lamentation knew, Der Sklavinnen der Fuerstin ew'ger Plagen, nuo ikivaivan vallattaren, virkkoi: di che regina che tant'a lagrimèa, "Guarda", mi disse, "le feroci Erine. Said unto me: "Behold the fierce Erinnys. Sprach: "Nimm die wilden Erinnyen wahr. "Kas, siinä on Erinnyet julmat, katso! "Vuarda," a la dita, "sti belvis d'Erìnis. Quest' è Megera dal sinistro canto; This is Megaera, on the left-hand side; Zur linken Seite sieh Megaeren ragen, Tuo tuolla vasemmalla on Megaira, Chist'a sinistra'è la Megerèa; quella che piange dal destro è Aletto; She who is weeping on the right, Alecto; Inmitten ist Tisiphone zu schau'n, ken itkee oikealla, on Alekto, chè che a destra a plàns a è Alèt; Tesifón è nel mezzo"; e tacque a tanto. Tisiphone is between;" and then was silent. Und rechts Alecto in Geheul und Klagen." Tisiphone on keskimmäinen heistä." tal mjès," 'la finìt, "a'è Tesifonèa." Con l'unghie si fendea ciascuna il petto; Each one her breast was rending with her nails; Die Brust zerriss sich jede mit den Klau'n, Repivät kynsin rintojaan he, löivät Cul'òngulis a si sgrifàvin il pet; battiensi a palme e gridavan sì alto, They beat them with their palms, and cried so loud, Und sie zerschlugen sich mit solchem Bruellen, ruumistaan kämmenillä huudoin hurjin; sbatevìn li mans e a sigàvin si alt ch'i' mi strinsi al poeta per sospetto. That I for dread pressed close unto the Poet. Dass ich mich an den Dichter draengt' aus Grau'n. peläten painauduin ma Mestariini. che par timòu mi soj strinzùt al poèt. "Vegna Medusa: sì 'l farem di smalto", "Medusa come, so we to stone will change him!" "Medusas Haupt! auf, lasst es uns enthuellen," "Medusa tänne, mies tuo kivettyköön!" "Medusa' ven ben, e lu farìn di smalt," dicevan tutte riguardando in giuso; All shouted looking down; "in evil hour Sie riefen's, niederbueckend, allzugleich. he kaikki huusi alas katsoin, "lievän a dizèvin sti striis vuardànt a bas: "mal non vengiammo in Tesëo l'assalto". Avenged we not on Theseus his assault!" "Was wir versaeumt an Theseus, zu erfuellen." sai koston kerran ryntäys Teseuksen". "maladèt chel Teseo, e'l so asàlt." "Volgiti 'n dietro e tien lo viso chiuso; "Turn thyself round, and keep thine eyes close shut, "Wende dich um, die Augen schliesse gleich! "Sa käänny taapäin, silmäs peitä, sillä "Vòltiti'n davòu e ten i vuj sjeràs; ché se 'l Gorgón si mostra e tu 'l vedessi, For if the Gorgon appear, and thou shouldst see it, Wenn sie bei Gorgos Anblick offenstaenden, jos Gorgo näyttäytyy ja jos sen näet, che se'l Gorgon si mostràs e tu t'lu jodès, nulla sarebbe di tornar mai suso". No more returning upward would there be." Du kehrtest nimmer in des Tages Reich!" on mahdoton sun paluumatkas silloin!" tornà no si pod'rès pi taj nustri pas." Così disse 'l maestro; ed elli stessi Thus said the Master; and he turned me round Er sprach's und eilte, selbst mich umzuwenden, Näin lausui Mestari ja itse käänsi Cussì la dita'l maestro; e luj stes mi volse, e non si tenne a le mie mani, Himself, and trusted not unto my hands Verliess sich auch auf meine Haende nicht mun taapäin, riittäneet ei kädet minun, mi'a voltàt, e no ghi'an bastàt li me mans, che con le sue ancor non mi chiudessi. So far as not to blind me with his own. Und schloss die Augen mir mit seinen Haenden. viel' omillaan hän kattoi kasvot multa. ma'nglusàt mi'a cu li so mans li mes. O voi ch'avete li 'ntelletti sani, O ye who have undistempered intellects, Ihr, die erhellt gesunden Geistes Licht, Te, joill' on järki terve, ymmärtäkää O vuàltris la chi vejs i intelès sans, mirate la dottrina che s'asconde Observe the doctrine that conceals itself Bemerkt die Lehre, die, vom Schlei'r umgeben, ja ottakaa se opetus, mi tässä amiràit la dutrìna ca s'infonda sotto 'l velame de li versi strani. Beneath the veil of the mysterious verses! In dich verbirgt dies seltsame Gedicht. säkeiden kummain peittämänä piilee! sot il velàn daj vers chi stejs lezìnt e strans. E già venìa su per le torbide onde And now there came across the turbid waves Ich hoert' ein Krachen maechtig sich erheben Nyt yli aallon samean soi jyly, Za'l vegnèva su par sta sporcja d'onda un fracasso d'un suon, pien di spavento, The clangour of a sound with terror fraught, Auf trueber Flut, mit einem Ton voll Graus, niin kaamea, niin hirmuinen, se että un gran fracàs di rumòu, plen di spavìnt, per cui tremavano amendue le sponde, Because of which both of the margins trembled; Dass die und jene Huefte schien zu beben. molemmat rannat saattoi vapisemaan. che tremà'l feva ogni una sponda; non altrimenti fatto che d'un vento Not otherwise it was than of a wind Nicht anders war es, als des Sturms Gebraus-- Se oli pauhun kaltainen, kun tuuli no l'era stat fat d'altri che da un vint impetüoso per li avversi ardori, Impetuous on account of adverse heats, Wild durch der kalten Duenste Kampf mit lauen, vastaisten lämpövirtain villitsemä impetòus, par via di contrar'pasiòns, che fier la selva e sanz' alcun rattento That smites the forest, and, without restraint, Stuerzt er durch Waelder, Aeste reisst er aus, päin metsää syöksyy ylivoimaisesti cal ferìs il bosc e, zint cussì fazìnt, li rami schianta, abbatte e porta fori; The branches rends, beats down, and bears away; Durch nichts gehemmt, jagt Blueten durch die Auen; ja oksat katkoo, repii, kauas kantaa, braghis al romp e sbat via cun st'asiòns; dinanzi polveroso va superbo, Right onward, laden with dust, it goes superb, Stolz waelzt er sich in Staubeswirbeln vor, yleten ylpein tomupyörtein, ajain cuant'àriis ca si dà, zint via polvaròus, e fa fuggir le fiere e li pastori. And puts to flight the wild beasts and the shepherds. Und Hirt und Herden flieh'n voll Angst und Grauen. pakohon pedot, karjat, kaitsijatkin. fazìnt scjampà bestis e pastòus daj mons. Li occhi mi sciolse e disse: "Or drizza il nerbo Mine eyes he loosed, and said: "Direct the nerve Die Augen loest' er mir. "Jetzt schau' empor, Paljasti kasvoni ja lausui Opas: I vuj mi'à vièrt e dita: "Adès ti vòus del viso su per quella schiuma antica Of vision now along that ancient foam, Dorthin, wo du den schaerfsten Rauch entquellen "Nyt silmähermos sinne suuntaa, missä indresà i vuj vjers che spluma'ntica per indi ove quel fummo è più acerbo". There yonder where that smoke is most intense." Dem Schaume siehst auf diesem alten Moor." on sumu sankin tuolla muinaissuolla!" par la via, la che'l fun lè pi sindiòus." Come le rane innanzi a la nimica Even as the frogs before the hostile serpent Wie Froesche, sich zerstreuend, durch die Wellen Kuin sammakot saa joka suuntaan kiireen Coma rànis cuant ca jòdin madràs ca biscia per l'acqua si dileguan tutte, Across the water scatter all abroad, Vor ihrem Feind, der Wasserschlange, flieh'n, tullessa tuiman vesikäärmeen, kunnes o la, da l'àga a sparìsin dutis fin ch'a la terra ciascuna s'abbica, Until each one is huddled in the earth. Bis sie am Strand in Scharen sich gesellen, on kukin kuuristunut pohjamutaan: e ta la cjera a si van a platà; vid' io più di mille anime distrutte More than a thousand ruined souls I saw, So sah ich schnell, als einer dort erschien, niin yli tuhannen näin vaisun vainaan sì jodùt i'ai tant'ànimis distrùtis fuggir così dinanzi ad un ch'al passo Thus fleeing from before one who on foot Das Tor von den zerstoerten Seelen leeren tielt' yhden karkkoovan, mi Styxin vettä scjampà via di front di un che cul pas passava Stige con le piante asciutte. Was passing o'er the Styx with soles unwet. Und ihn mit trocknem Fuss den Styx durchzieh'n. vaelsi kuivin jalkapohjin polkein. al pasàva'l Styx cu li plantis sùtis. Dal volto rimovea quell' aere grasso, From off his face he fanned that unctuous air, Er schien den Qualm vom Antlitz abzuwehren, Hän huurun raskaan siirsi silmiltänsä Di tor dal cjaf a si cjolèva chel gras menando la sinistra innanzi spesso; Waving his left hand oft in front of him, Vor sich bewegend seine linke Hand, vasenta vieden usein kättä eteen, calìgu, la man sinistra spes davant; e sol di quell' angoscia parea lasso. And only with that anguish seemed he weary. Und dieser Dunst nur schien ihn zu beschweren. ja siitä yksin kärsivän hän näytti. altri a non d'era ca lu disturbàs. Ben m'accorsi ch'elli era da ciel messo, Well I perceived one sent from Heaven was he, Ich sah's, er sei vom Himmel hergesandt. Tajusin taivaan airueeksi hänet Da la sù, si sà, l'era vegnùt stu sant; e volsimi al maestro; e quei fé segno And to the Master turned; and he made sign Zum Meister kehrt' ich mich, doch, auf sein Zeichen, ja käännyin Mestariin, mi merkin antoi voltàt mi soj al mestri, ca mi'à fat sen ch'i' stessi queto ed inchinassi ad esso. That I should quiet stand, and bow before him. Neigt' ich mich schweigend, jenem zugewandt. mun hälle kumartaa ja seista hiljaa. chi stes cujèt e chi mi inchinàs tant. Ahi quanto mi parea pien di disdegno! Ah! how disdainful he appeared to me! Mir schien er einem Zornigen zu gleichen. Ah, kuinka näyttikään hän vihaiselta! Ahi cuant ca mi parèva plen di disdèn! Venne a la porta e con una verghetta He reached the gate, and with a little rod Er kam zum Tore, das sein Stab erschloss, Luo portin astui, valtaraipallansa a la puàrta lè vegnùt; cun che bachèta l'aperse, che non v'ebbe alcun ritegno. He opened it, for there was no resistance. Und ohne Widerstreben sah ich's weichen. sen aukaisi hän estehettömästi. 'la vjerta, coma ca no ves vut ritèn. "O cacciati del ciel, gente dispetta", "O banished out of Heaven, people despised!" "O ihr verachteter, vestossner Tross!" "Taivaasta karkoitettu kansa halpa", "O cjasàs dal bon cjel, zent maladèta," cominciò elli in su l'orribil soglia, Thus he began upon the horrid threshold; Begann er an dem Tor, dem schreckensvollen, hän huusi seisten kauhun kynnyksellä, a la dit luj ta l'orìbil entrada, "ond' esta oltracotanza in voi s'alletta? "Whence is this arrogance within you couched? "Woher die Frechheit, die hier ueberfloss? "mist' onkaan julkeus tuo teihin tullut? "'ndulà'i cjolèisu sta' rogànsa bruta? Perché recalcitrate a quella voglia Wherefore recalcitrate against that will, Was seid ihr widerspenstig jenem Wollen, Miks tahtoa te vastustatte tuota, Parsè puntà cuntra chel che l'alt'l manda, a cui non puote il fin mai esser mozzo, From which the end can never be cut off, Das nimmermehr sein Ziel verfehlen kann? min tie ei tunne äärtä, rajaa, joka il fin dal cuàl nol pol maj vignì fermàt, e che più volte v'ha cresciuta doglia? And which has many times increased your pain? Wird er die Qual, wie oft, euch mehren sollen? jo usein tuskanne on suurentanut? e che'a vòltis pi dolòu 'ncjamò vi da? Che giova ne le fata dar di cozzo? What helpeth it to butt against the fates? Was kaempft ihr gegen das Verhaengnis an, Mit' auttaa sota Sallimusta vastaan? Se zòvia sbati'l cjaf cuntri'l destinàt? Cerbero vostro, se ben vi ricorda, Your Cerberus, if you remember well, Obwohl eu'r Zerberus, ihr moegt's bedenken, Käy Kerberuksenne, sen muistanette, Chel Cèrber vustri, ch'ognun'l recuàrda, ne porta ancor pelato il mento e 'l gozzo". For that still bears his chin and gullet peeled." Mit kahlem Kinn und Halse nur entrann?" sen vuoksi vielä kaljuin kauloin, leuoin." a lè 'ncjamò'n barba e gola ben spelàt." Poi si rivolse per la strada lorda, Then he returned along the miry road, Dann sah ich ihn zurueck die Schritte lenken. Palasi sitten tietään hyllyvätä, Dopo a si'à voltàt vièrs la strada lorda, e non fé motto a noi, ma fé sembiante And spake no word to us, but had the look Uns sagt' er nichts, und achtlos ging er fort, ei meille mitään virkkanut, vaan näytti sensa fani motu, ma dut someànt d'omo cui altra cura stringa e morda Of one whom other care constrains and goads Als muesst' er ernst auf andre Sorgen denken, mieheltä, joka muuta miettii, huoltaa a un'òmp che ben altri robis al vuàrda che quella di colui che li è davante; Than that of him who in his presence is; Als die um kleine Ding' am naechsten Ort. kuin henkilöä, joka häll' on eessään. che chel di che zent ca ghi sta li davànt; e noi movemmo i piedi inver' la terra, And we our feet directed tow'rds the city, Worauf wir beide nach der Festung schritten, Me kohden kaupunkia astumahan e nu'i vin movùt i piè vièrs la cjera, sicuri appresso le parole sante. After those holy words all confident. Nun voellig sicher durch das heil'ge Wort. aloimme noiden pyhäin sanain turvin. sintìnsi sigùrs dopo chel parlà sant. Dentro li 'ntrammo sanz' alcuna guerra; Within we entered without any contest; Auch ward der Eingang uns nicht mehr bestritten; Esteettä kuljimmekin sisään sinne. Lì i sin entràs sensa rabia o guèra; e io, ch'avea di riguardar disio And I, who inclination had to see Und ich, des Wunsches voll, mich umzusehn Ja minä, joka nähdä tahdoin kovin e jò, chi vevi propit tanta gola la condizion che tal fortezza serra, What the condition such a fortress holds, Nach dieser Stadt Verhaeltnis, Art und Sitten, kuria moisen linnoituksen, kerran di jodi se che tal fortèsa a sjèra, com' io fui dentro, l'occhio intorno invio: Soon as I was within, cast round mine eye, Liess, drinnen kaum, das Aug' im Kreise gehn, portista päästen, annoin katseen kiertää, apèna entràt, i'ai vuardàt ca e la; e veggio ad ogne man grande campagna, And see on every hand an ample plain, Und rechts und links war weites Feld zu schauen, näin kentän, joka suuntaan suuren siellä e a ogni man jodùt i'ai un gran prat piena di duolo e di tormento rio. Full of distress and torment terrible. Von Martern voll und ungeheuren Weh'n. ja täyden tuskaa, vaivaa vaikeinta. che ne dolòu ne grant turmìnt al cèla. Sì come ad Arli, ove Rodano stagna, Even as at Arles, where stagnant grows the Rhone, Gleichwie wo sich der Rhone Wogen stauen, Kuin luona Arles'in, niissä Rhône viipyy, Coma che al Arli dal Rodàn stagnàt, sì com' a Pola, presso del Carnaro Even as at Pola near to the Quarnaro, Bei Arles, und bei Pola dort am Meer, ja Polan luona, lähellä Quarnaron, e coma a Pola, visìn dal Cjarnàr, ch'Italia chiude e suoi termini bagna, That shuts in Italy and bathes its borders, Das Welschland schliesst und netzt der Grenze Gauen, Italian rantaa, rajaa huuhtovaisen, lì che l'Italia'a'l so cunfìn bagnàt, fanno i sepulcri tutt' il loco varo, The sepulchres make all the place uneven; Grabhuegel sind im Lande rings umher, maa kaikki kuokittu on hautakummuin, dut a lè doventàt un gran sepulcràr. così facevan quivi d'ogne parte, So likewise did they there on every side, Wo auf unebnem Grunde Tote modern; niin täällä joka suuntaan myös, mut tapaan, cussì a era chì ta dut'li bandis, salvo che 'l modo v'era più amaro; Saving that there the manner was more bitter; So hier, doch schreckte dieser Anblick mehr, mi viel' on kahta katkerampi. Hautain doma che chì a l'era tant pi amàr; ché tra li avelli fiamme erano sparte, For flames between the sepulchres were scattered, Denn zwischen Graebern sieht man Flammen lodern, näät ympärillä liekit liehui, joista di tòmbis e flamis'n d'era tantis, per le quali eran sì del tutto accesi, By which they so intensely heated were, Und alle sind so durch und durch entflammt, ne kuumentui niin hehkuviksi, rautaa e ogni tomba li flamis' bruzàvin, che ferro più non chiede verun' arte. That iron more so asks not any art. Dass keine Kunst mehr Stahl und Eisen fodern. ett' tarvis kuumempaa ei sepäntaito. si che'l fièr l'era mol e pront paj fabris. Tutti li lor coperchi eran sospesi, All of their coverings uplifted were, Halboffen ihre Deckel allesamt, Koholla oli kunkin haudan kansi, Ducju i so cujèrtis a si vjerzèvin e fuor n'uscivan sì duri lamenti, And from them issued forth such dire laments, Und draus erklingen solche Klagetoene, valitus kurja jokaisesta nousi e mandàvin fou cussì pietòus lamèns, che ben parean di miseri e d'offesi. Sooth seemed they of the wretched and tormented. Dass man erkennt, wer drinnen, sei verdammt. ja kuului tuskan, kiukun äänet. Minä che daj puarès e ufindùs parèvin. E io: "Maestro, quai son quelle genti And I: "My Master, what are all those people Und ich: Verkuende, Meister, wer sind jene, nyt lausuin: "Mestari, nää keitä ovat, E jò: "Maestro, cuj a sonu che zèns che, seppellite dentro da quell' arche, Who, having sepulture within those tombs, Die, hier begraben, sonder Ruh' und Rast jotk' arkkuihinsa suljettuina tiedon che, soteràdis dentri di che tombis, si fan sentir coi sospiri dolenti?". Make themselves audible by doleful sighs?" Vernehmen lassen solches Schmerzgestoehne? huokaavat itsestään niin synkän ilmi?" a si pol sinti ca son di dolòu plen's?" E quelli a me: "Qui son li eresïarche And he to me: "Here are the Heresiarchs, Und er: "Hauptketzer haelt der Ort umfasst, Hän mulle: "Harha-oppisten on paikka E luj a mi: "Chi'a son i eresiàrchis con lor seguaci, d'ogne setta, e molto With their disciples of all sects, and much Und die den Sekten angehangen haben, ja lahkolaisten. Täydemmät kuin luulet cuj so disèpuj di ogni stamp, e ben più che non credi son le tombe carche. More than thou thinkest laden are the tombs. In groessrer Zahl, als du gerechnet hast- on heistä haudat täällä. Vertaisensa pì chi ti cròdis 'son li tòmbis càrghis. Simile qui con simile è sepolto, Here like together with its like is buried; Denn Gleiche sind zu Gleichen hier begraben, keralla lepää vertainen, sen mukaan Chì simil cun simil sepelìt al ven, e i monimenti son più e men caldi". And more and less the monuments are heated." Und mehr und minder glueht jedwedes Mal"-- vähempi, suurempi on kummun kuumuus." e i monumìns son pi e mancu cjals." E poi ch'a la man destra si fu vòlto, And when he to the right had turned, we passed Er sprach's, worauf wir rechtshin uns begaben, Hän kääntyi oikeaan. Me taivalsimme Di zì a man destra `mi'à dopo fat sen; passammo tra i martìri e li alti spaldi. Between the torments and high parapets. Fortschreitend zwischen hoher Mau'r und Qual. välillä vaivain ynnä muurein ylhäin. cussì sin pasàs tra i martìrs e i murs als. Inferno · Canto X Inferno: Canto X Zehnter Gesang Kymmenes laulu Cjànt Dècim Ora sen va per un secreto calle, Now onward goes, along a narrow path Fort ging nun, hier die Mauer, dort die Pein, Kaupungin muurin ynnä tuskain tuimain Fòu via l'era 'dès inviàt par un viùt tra 'l muro de la terra e li martìri, Between the torments and the city wall, Auf einem engen Pfad der edle Weise, välitse tietä kapeaa nyt eespäin tra i murs da la cjera e i sepùlcris lo mio maestro, e io dopo le spalle. My Master, and I follow at his back. Er mir voraus und ich ihm hinterdrein. käy Mestari, ja minä jäljissänsä. il me mestri, e jò davòu ghi soj zut. "O virtù somma, che per li empi giri "O power supreme, that through these impious circles Der du mich fuehrst durch die verruchten Kreise, "Sa korkein viisaus, mi mieles mukaan "O màsima virtùt, che par scjù serclis gris mi volvi", cominciai, "com' a te piace, Turnest me," I began, "as pleases thee, Sprach ich, ich wuensche, dass, wenn dir's gefaellt, pimeyden piirein kautta johdat mua, ti mi mènis," i'ai dit, "coma pur ti plas, parlami, e sodisfammi a' miei disiri. Speak to me, and my longings satisfy; Dein Wort auch hier mich ferner unterweise. mun täytä toivoni ja vastaa mulle! pàrla e sodìsfa i me desidèris. La gente che per li sepolcri giace The people who are lying in these tombs, Darf man die sehn, die jedes Grab enthaelt? Noit' ihmisiä voiko nähdä, jotka Chej che'n ta sti tombis a son distiràs, potrebbesi veder? già son levati Might they be seen? already are uplifted Die Deckel, offen schon, sind nicht dawider, viruvat haudoissaan? Näät kannet kaikki si podarèsia jòdiu? Son za alsàs tutt' i coperchi, e nessun guardia face". The covers all, and no one keepeth guard." Auch ist zur Wache niemand aufgestellt. on auki eikä ketään vartiata." dùcj'i cujèrtis, e da nisùn badàs." E quelli a me: "Tutti saran serrati And he to me: "They all will be closed up "Iedweder Deckel sinkt geschlossen nieder," Hän mulle: "Kaikki suljetaan, kun tänne E luj a mi: "Saràn dùcjus sieràs quando di Iosafàt qui torneranno When from Jehoshaphat they shall return Sprach er, "wenn sie gekehrt von Josaphat, laaksosta Josafatin palajavat cuant che da Josefàt chì'a tornaràn coi corpi che là sù hanno lasciati. Here with the bodies they have left above. Mitbringend ihre dort gelass'nen Glieder. he ruumiinensa, sinne jättämineen. cun chej cuàrps che la su a son stas lasàs. Suo cimitero da questa parte hanno Their cemetery have upon this side Wiss', Epicurus liegt an dieser Statt Taholla tällä Epikurus lepää Il so simitèri da sti bàndis a'an con Epicuro tutti suoi seguaci, With Epicurus all his followers, Samt seinen Juengern, die vom Tode lehren, ja hänen oppilaansa, jotka uskoi, chej che cun Epicuro a son butàs, che l'anima col corpo morta fanno. Who with the body mortal make the soul; Dass er so Seel' als Leib vernichtet hat. ett' elo sielun päättyy ruumiin kera. che l'ànima cul cuàrp muàrta a la fan. Però a la dimanda che mi faci But in the question thou dost put to me, Befriedigung soll also dem Begehren, Mut kysymys, min mulle teit sa, tuolla Però a la domanda chi ti mi fas, quinc' entro satisfatto sarà tosto, Within here shalt thou soon be satisfied, Das du entdecktest, dies Begraebnis hier, sisällä saap' on varman vastauksen, chi dentri ti saràs subit sodisfat, e al disio ancor che tu mi taci". And likewise in the wish thou keepest silent." Sowie dem Wunsch, den du verschwiegst, gewaehren." myös toivos salainen, sa jost' et puhu." coma pur il desideri chi ti mi tas." E io: "Buon duca, non tegno riposto And I: "Good Leader, I but keep concealed Und ich: Mein Herz verberg' ich nimmer dir, Ma hälle: "Hyvä Oppaani, en peitä E jò: "Bon'l me duca, i ten scostàt a te mio cuor se non per dicer poco, From thee my heart, that I may speak the less, Nur redet' ich in buendig kurzem Worte, sinulta mieltäin, vaikk' en liioin haasta; da te il me còu, doma par dizi puc, e tu m'hai non pur mo a ciò disposto". Nor only now hast thou thereto disposed me." Und nicht nur jetzt empfahlst du solches mir. mun siihen totuttanut oot jo ammoin." e tu a chist'ti mi'as ben preparàt." "O Tosco che per la città del foco "O Tuscan, thou who through the city of fire "Toskaner, du, der lebend durch die Pforte "Toskanan mies, mi sanoin kaunein kautta "O tu Toscan che par la sitàt dal fòuc vivo ten vai così parlando onesto, Goest alive, thus speaking modestly, Der Feuerstadt, so ehrbar sprechend, drang, tään tulikaupungin käyt elävänä, vif i ti vas cul parlà cussì onèst, piacciati di restare in questo loco. Be pleased to stay thy footsteps in this place. Verweil', ich bitte dich, an diesem Orte. sua pyydän tähän hetken seisahtumaan. resta pur còmut u'chi tal nustri lòuc. La tua loquela ti fa manifesto Thy mode of speaking makes thee manifest ich erkenn' an deiner Sprache Klang, Sun kieles ilmoittaa sun syntyneeksi Dal to mòut di parlà a si capìs prest di quella nobil patrïa natio, A native of that noble fatherland, Du seist dem edlen Vaterland entsprungen, jalossa tuossa isänmaassa, jolle 'n ta cual nòbil paìs chi ti sos nasùt a la qual forse fui troppo molesto". To which perhaps I too molestful was." Dem ich, ihm nur zu laestig, auch entsprang." lien ollut ehkä liian rasittava." al cual forsi ghi soj stat masa molèst." Subitamente questo suono uscìo Upon a sudden issued forth this sound Urploetzlich war dies einem Sarg entklungen, Eräästä hauta-arkusta tuo ääni Stu sun a le sùbit ben clar fòu vegnùt d'una de l'arche; però m'accostai, From out one of the tombs; wherefore I pressed, Drum trat ich etwas naeher meinem Hort, äkisti soi, ma siitä säikähtyen da na tomba, ma jò'i mi soj visinàt temendo, un poco più al duca mio. Fearing, a little nearer to my Leader. Denn wieder war mein Herz von Furcht durchdrungen. lähenin hiukan Saattajaani. Lausui pauròus al duce me propit un bel puc. Ed el mi disse: "Volgiti! Che fai? And unto me he said: "Turn thee; what dost thou? "Was tust du? Wende dich!" rief er sofort, hän mulle: "Käänny! Mitä teet sa? Siinä E luj a mi'à dit: "Sta fer; se atu fat? Vedi là Farinata che s'è dritto: Behold there Farinata who has risen; "Sieh g'rad' empor den Farinata ragen, on Farinata, pystyyn noussut on hän, Jot la che Farinata' si'a alsàt su: da la cintola in sù tutto 'l vedrai". From the waist upwards wholly shalt thou see him." Vom Guertel bis zum Haupte sieh ihn dort!" voit hänet nähdä aina uumaa myöten." ti lu jodaràs dut 'dès ca le levàt." Io avea già il mio viso nel suo fitto; I had already fixed mine eyes on his, Ich, der auf sein Gesicht den Blick geschlagen, Katseeni häneen kiintynyt jo oli, Jò lu vevi za cuj me vuj fisàt su; ed el s'ergea col petto e con la fronte And he uprose erect with breast and front Sah, wie er hoch mit Brust und Stirne stand, kohosi rinta tuon ja otsa ylväs e luj s'alsàva cul pet e cu la front com' avesse l'inferno a gran dispitto. E'en as if Hell he had in great despite. Als lach' er nur der Hoeh' und ihrer Plagen. kuin ois hän halveksinut helvettiä. coma chel che cul infièr 'la ves tant su. E l'animose man del duca e pronte And with courageous hands and prompt my Leader Mein Fuehrer, der mich schnell mit mut'ger Hand Ja Oppaan kädet uljaat viipymättä E svelt cu li so mans il duca, e pront, mi pinser tra le sepulture a lui, Thrust me between the sepulchres towards him, Durch Graeber bis zu ihm mit fortgenommen, mun hänen luokseen hautain kesken johti, tra li tombis a mi'a pocàt vièrs luj dicendo: "Le parole tue sien conte". Exclaiming, "Let thy words explicit be." Sprach: Was er fragt, mach' offen ihm bekannt. ja näin hän virkkoi: "Sanas selvät olkoot!" dizìnt: "Di se chi ti ghi dis, ten ben cont. Com' io al piè de la sua tomba fui, As soon as I was at the foot of his tomb Er sah mich, als ich bis zum Grab gekommen, Kun tullut olin haudan tuon ma ääreen, Rivàt a'piè da la so tomba, i so vuj guardommi un poco, e poi, quasi sdegnoso, Somewhat he eyed me, and, as if disdainful, Ein wenig an. "Wer deine Vaeter? Sprich!" mua hetken katsoi ja kuin suuttuneena fisàt mi'an, e dopo, alcuànt sdegnòus, mi dimandò: "Chi fuor li maggior tui?". Then asked of me, "Who were thine ancestors?" So fragt' er mich und schien von Zorn entglommen. hän kysyi: "Virka esivanhempasi!" a mi domanda: "I to parìns soni cuj?" Io ch'era d'ubidir disideroso, I, who desirous of obeying was, Gern fuegt' ich dem Befehl des Meisters mich, Ma, joka kärkäs olin tottelemaan, Jò chi eri di ubidì desideròus non gliel celai, ma tutto gliel' apersi; Concealed it not, but all revealed to him; Ihm alles unverstellt zu offenbaren, salannut tuota en, vaan kaikki sanoin; nuja no ghi'ai platàt ma dut ghi'ai vjerzùt; ond' ei levò le ciglia un poco in suso; Whereat he raised his brows a little upward. Da hoben etwas seine Brauen sich. hän hiukan nosti kulmakarvojansa alòra li sèjs a l'alsàt e la vòus; poi disse: "Fieramente furo avversi Then said he: "Fiercely adverse have they been Er sprach darauf: "Furchtbare Gegner waren ja lausui: "Vastustajat hurjat oli cuant orgòliu cuntra me ca'an metùt," a me e a miei primi e a mia parte, To me, and to my fathers, and my party; Sie meinen Ahnen, mir und meinem Teil, he mulle, heimollein ja ystävillein, a la dit, "e cuntra i mes e la me part; sì che per due fïate li dispersi". So that two several times I scattered them." Und zweimal drum vertrieb ich sie in Scharen." kahdesti siksi karkoitin ma heidät." si che do vòltis ju'ai mandàs fòu dal dut." "S'ei fur cacciati, ei tornar d'ogne parte", "If they were banished, they returned on all sides," "Wenn auch vertrieben, kehrten sie in Eil'", "Molemmin kerroin", vastasin, "he palas "Butàs fòu si, ma son tornàs d'ogni part," rispuos' io lui, "l'una e l'altra fïata; I answered him, "the first time and the second; Sprach ich, "zweimal zurueck aus jeder Gegend. paostaan, hajaltansa, vaan tuo taito ghi'ai dit, "l'una e l'altra volta; ma i vostri non appreser ben quell' arte". But yours have not acquired that art aright." Doch nicht den euren ward die Kunst zuteil." väelles omalle jäi oudonlaiseks." ma i vustris a no'an ben capìt che art." Allor surse a la vista scoperchiata Then there uprose upon the sight, uncovered Sieh, da erhob, sich neben jenem regend, Viereisen haudan kannen alta haamu A chistu punt, da la tomba scujèrta un'ombra, lungo questa, infino al mento: Down to the chin, a shadow at his side; Ein Schatten sich urploetzlich bis zum Kinn, nyt nousi, näkyi leukaan saakka; luulen, a si'à fat jodi d'altri spirt la musa: credo che s'era in ginocchie levata. I think that he had risen on his knees. Sich auf den Knien, so schien's, empor bewegend. hän että polvin oli ponnistaunut. in zenòli a l'era, visìn d'ombr'alta. Dintorno mi guardò, come talento Round me he gazed, as if solicitude Er blickt' um mich nach beiden Seiten hin, Mua katsein kiersi hän kuin kerallani In ziru 'la vuardàt, cun aria curiosa avesse di veder s'altri era meco; He had to see if some one else were with me, Als woll' er sehn, ob jemand mich begleite, ois toisen nähdä tahtonut. Mut turhaks d'un cal voleva jÃ